Queſtioad hͦ ꝙ roborer̄a baptiſmalis ⁊ꝓgrediat̉ ad terminūſue ꝑfectōis. nō de nccītate requiriit̉ gr̄a ꝯfirmatōis ſacramentalis. Ip̄a .n.gratia baptiſmalis admīculo virtutisindeficientis .i. diiuine quātū eſt de ſe: ſufficit aliqͦ mō adſuip̄ius roboratōꝫ ⁊ ꝯfirmatōꝫ. veꝝtn̄ vt dictū eſt: in aliquibꝰ ꝓpter infirmitatē nimiā nccͣia eſt gr̄a ꝯfirmatōis. īquibꝰ ꝙuis li. ar. nō poſſet cogi. cū tanta nutat infirmitate: ꝙ nequaꝙͣ ſtaret forti impellente tēptatōne: niſi gr̄aſuꝑaddita gr̄e baptiſmali fortificante ſuſtentaret̉: ⁊ illainfirmitas curaret̉. Et ideo qn̄qꝫ ⁊ ꝙͣtū ad aliqͦs neceſſaria eſt ꝯtra lapſuꝫ. nō ꝓpter exterius impellens tm̄: ſꝫ ꝓpter infirmitatē interioreꝫ ⁊ debilitatē. vnde in aliquibꝰad hoc ꝙ roboret̉ gratia baptiſmalis ⁊ ꝓgrediat̉ ad terminū ſue ꝑfectōis: ncc̄ia eſt gratia ꝯfirmatōis. nō autemſimpl̓r ſiue oīno eſt nccͣia. ¶ Ad illud qd̓ primo obijcit̉.ꝙ vnū ſine altero ꝑfici nō pōt ⁊cͣ. Dicendū ꝙ hoc ē intelligendū ſine aliquo habito vel ſuſcepto in re vel voluntate. hͦ eſt vnū nō eſt ꝑfectū ſine altero .ſ. baptiſma ſine ꝯfirmatione ſcꝫ ꝯtempta vel neglecta. q. d. baptiſma n̄ p̄t ꝑfici cū ꝯtemptū vel etiā negligentia ꝯfirmatōnis. Uel alit̓ſic. ꝑfectum eſt qd̓ nullo indiget. quantūcunqꝫ .n. ꝓficiatgratia baptiſmalis de ſe ⁊ obediētia li. ar. ſꝑ indiget gr̄aꝯfirmationis. ⁊ illa nō habita eſt in defectu quodā ex carentia auxilij. Un̄ Melchiades. victuris ncc̄ia ſunt ꝯfirmatōis auxilia. ꝓpter qd̓ ſine confirmatōe nō eſt ī ſua ꝑfectionē. ¶ Ad aliud qd̓ obijcit̉. ꝙ nūqͣ erit xp̄ianus ⁊c̄.Rn̄deri pōt vt sͣ. expoſitum ē. vbi queſitū eſt. ſi ꝯfirmatōnccͣia eſt ad ſalutē. Uel pōt dici. ꝙ hͦ intelligit̉ cū ꝯtēptuhꝰ ſacr̄i ſub hoc ſenſu .i. niſi fuerit criſmatus .i. ſi cōtempſerit criſmari. ¶ Ad illud qd̓ obijcit̉ ꝙ gr̄a eſt ſimplexvnde non pōt augeri ſicut nec albū in termīo ⁊cͣ. Dicendū ꝙ vnū ſolū eſt ſimpl̓r ſimplex .ſ. deus. omīs creaturaaliquā ſortit̉ compoſitōꝫ qua eſt ex ꝑtibꝰ eēntialibꝰ: ẜnꝙ dicit Boetiꝰ. ꝙ omne qd̓ eſt citra primū: eſt hͦ ⁊ hͦ. qverū eſt de illis que habent eſſe ꝑ ſe: vel ꝯpoſitōꝫ que ē exꝑtibꝰ quātitatis. ſicut ſub̓e corporee: ⁊ accn̄tiaque ſunt d̓ genere quātitatis. Uel ꝯpoſitōe que ē cū alioſicut que eſt ꝑtiū ſubſtantialiū: quaꝝ vna n̄ eſt ſine alia.Similiter quorūdaꝫ accn̄tiuꝫ: ſicut albedo nō ē ſine ſubiecto. vnde cū dr̄ omīs forma eſt ſimplex. hͦ intelligit̉ ẜmꝙ ſimplex dicit priuationeꝫ multitudīs ꝑtiū vel ſub̓aliūvel quātitatiuarū. Un̄ dd̓m ꝙ gr̄a ſimplex ē: qꝛ neqꝫ habet ꝑtes eēntiales neqꝫ quātitatiuas. Ex hͦ autē n̄ ſequỉꝙ nō poſſit augeri: ſꝫ ſequit̉ ꝙ nō pōt augeri quātitatiueeo mō quo dr̄ quātitas molis. nec intenſiue eo mō qͦ albedo auget̉ ex maiori imꝑmixtōne ꝯtrarij. pōt tn̄ augeri exmaiori acceſſu ad primā lucē. ⁊ hoc augeri nō impedit illius ſimplicitatē. nō .n. ex hͦ hꝫ aliqd̓ multiplicitatis. Intelligendū .n. ꝙ albedo remiſſior eſt ⁊ intēſior ex imꝑmixtione maiore vel minore ſui ꝯtrarij. ⁊ ꝙͣtū ad hͦ hꝫ aliꝗdmultiplicitatis ⁊ ex maiori ⁊ minori ꝑticipatiōe lucis. ⁊ꝙͣtū ad hͦ nihil hꝫ multiplicitatis. qꝛ ex ꝑticipatiōe lucisquocūqꝫ modo fiat: nō multiplicat̉ neqꝫ minorat̉ naturaalbedinis. ſicut ex alia ꝑte maiore vel minore ꝑmixtioneꝯtrarij. Primuꝫ modū augmētandi n̄ hꝫ gr̄a vel virtusſꝫ ſecūduꝫ: qui nullo modo impedit ſimplicitatē. Un̄ bn̄cōcedo ſine p̄iudicio tn̄. ꝙ auget̉ gr̄a ⁊ virtus nō ſoluꝫ radicatione vel virtute: ſꝫ in ſua eēntia. nec ſua ſimplicitasiugmēto ꝯtradicit. ¶ Ad ea q̄ obiecta ſunt ꝓ aliad̓m ꝙ vt on̄ſum eſt. gr̄a ſiue virtus augmentat̉ frequentia ⁊ exercitio opeꝝ. nō tn̄ dico ꝙ gr̄a ipſa ſiue virtꝰauget ſiue multiplicet ſe ſua virtute. ſꝫ ab influentia virtutis ab auctore gr̄e. Un̄ bn̄ ꝯcēdo. ꝙ ẜm ꝙ hō magis cōtinuat ſe in exercitio virtutū: magis tollit impedim̄ta gr̄eſiue virtutis eliciētis oꝑa ipſa. ⁊ eoipſo habilior ē oꝑās⁊ aptior ad grām maiorē. Un̄ ſicut eſt de luce materiali.ꝙ ẜm ꝙ inuenit minꝰ ꝓhibens intenſius ſe diffundit inſuſceptibili: ſic eſt de ſpūali. ⁊ ſicut materialis ſe nō diffunderet intenſius niſi virtute lucis fontalis ſiue exiſtētis in fonte. ſic nec lux ſpūalis de ſe multiplicaret ſe velaugeret: niſi virtute lucis prime. qui dat vnicuiqꝫ ẜm ꝓ.xxvj.priam virtutē Math̓. xxv. ẜm ꝙ capacior eſt ex vſu proprio ⁊ exercitio. Nec intendo ꝙ ideꝫ ſit modus multiplicandi ſiue augendi in gratuitis ⁊ politicis. qꝛ ī politicisita eſt ꝙ in eiſdeꝫ generant̉ ⁊ nutriūt̉ ſiue augmētāt̉: ꝗaex oꝑibus. Sꝫ de gratuitis ita eſt ꝙ fiūt ſicut in iſto vel īillo infuſione. Similit̓ ⁊ eoꝝ augmētatio eſt infuſione.id eſt. ab influentia virtutis increate. vn̄ in gratuitis exercitiū in oꝑibus idoneitateꝫ ⁊ habilitatē maiorē oꝑat̉.⁊ ẜm hoc virtus diuina grām habitā augmētat vel multiplicat. ſꝫ in politicis ipſa frequētia opeꝝ auget ip̄aꝫ virtutē. ¶ Ad illud qd̓ obijcit̉. ꝙ aſſiduitate ⁊ exercitio operū virtutū augmentat̉ gr̄a ſiue virtus. ꝯcedendū ē. Nontn̄ dico ꝙ aſſiduitas hec eſt cā efficiēs ſimpl̓r: ſꝫ virtꝰ prima. quia tūc nō eēt gr̄a. xj. Ro. Si aūt gr̄a iam n̄ ex operibus: alioqn gr̄a iam nō eſt gr̄a. ſꝫ poteſt dici efficiēs aliquo modo diſponēs. Unde ꝯcedo ſicut obiectū fuit. ꝙ n̄requirit̉ ſꝑ in hmōi augmēto noua gr̄a: ſꝫ eſt ī hmōi gr̄ainnouata aliquo modo ꝑ augmentū ſui. Ex his pꝫ rn̄ſioad alia. ¶ Ad id qd̓ obijcit̉ ꝙ gr̄a nō eſt augmētabilis ꝑgrām. quia ſimplex additū ſimplici nō efficit maius ⁊cͣ.Dicendū ꝙ hoc intelligit̉ de ſimplicibꝰ hn̄tibꝰ poſitiōeꝫẜm ꝙ dicit̉ punctus ſuibſtantia poſita. Punctus .n. additus puncto nō facit quantū. vnitas aut addita vnitatiſiue vnū vni: facit numeꝝ. Pret̉. qd̓ dr̄. ꝙ ſimplex additū ſimplici nō facit maiꝰ. hͦ intelligitur de maiori quantitate molis.¶ Articulus quartus¶ Onſequent̉ querit̉. vtꝝ ꝯfirmatio det̉ ad cōfitendū fideꝫ xp̄i. Ꝙ ſic videt̉. Rabanꝰ de inſtitutōne clericoꝝ li. j. ca. xxx. Nouiſſime a ſummo ſācerdote ꝑ impoſitōꝫ manus ꝑaclitus tradit̉ baptizato vt roborct ꝑ ſpm̄ſanctū ad predicandū alijs. hec p̄dicatio nō eſt euāgelizatio verbi dei: ſꝫ ꝯfeſſio fidei xp̄i. gͦ⁊cͣ. ¶ Contͣ. Hug. In baptiſmo dat̉ gratia ad peccatoꝝremiſſioneꝫ: hic dat̉ gr̄a ad ꝯfirmatiōꝫ. quid aūt ꝓdeſt ſia lapſu erigeris: niſi etiā ad ſtandū ꝯfirmeris. hec Hugigit̉ ꝯfirmatio eſt ad ſtandū ī innocētia baptiſmali. ¶ Itēquare nō dant̉ ſacram̄ta in robur ad exequēdū alias virtutes: ſicut in robur fidei det̉ ꝯfirmatio. ¶ Iteꝫ cū ꝑfectionis fidei ſit vt credat̉ corde ⁊ ꝯfiteat̉ ore. cū difficiliꝰ ſitcredere corde ꝙͣ ꝯfiteri ore: qꝛ nihil eſt difficiliꝰ ꝙͣ ita captiuare intellectū vt credat ſumme vnū trinū mortaleꝫ īmortalē ⁊ hmōi. quare nō dat̉ aliqd̓ ſacr̄m ī robur fideiinꝙͣtum credit̉ ſicut inꝙͣtuꝫ confitet̉: cum huiꝰ ſit maiodifficultas ꝙͣ illius. ¶ Rnſio. ad primuꝫ ꝙ illud qd̓ dic̄Hug. ꝗd ꝓdeſt ⁊cͣ. nō dr̄ qꝛ effectus principalis ⁊ ꝓpriusconfirmatōis ſit ſtare in ſtatu baptiſmali ſiue innocētieſͦ generalis. qꝛ qui temꝑe oportuno negāt xp̄ꝫ: cadunt aſtatu gratie. vnde ad negare ſequit̉ nō ſtare. Un̄ glo. ſuper illud Ro. x. Corde credit̉: dicit̉. nihil ꝓdeſt hͦ eē ī corde qd̓ verum eſt: ſi hoc dicit̉ voce qd̓ falſum ē. qꝛ veritasꝙ ſtare ī inno⁊ credenda eſt ⁊ loquēda. hec glo. Dico qͦacri: ſic̄ nec actꝰcentia baptiſmali nō ē actus ꝓprius hꝰ ſaꝓprius ⁊ principalis baptiſmi eſt erigere a lapſu. vn̄ cūdicit. ꝗd ꝓdeſt erigi ⁊cͣ. inſinuat̉ ibi actus coīs vtriuſqꝫnō aūt ꝓprius ⁊ immediatus. ¶ Ad aliud qd̓ ſeꝗtur rn̄dendū eſt ꝑ interemptōꝫ. qꝛ ſacr̄m euchariſtie datur ī robur caritatis. Si aut querat̉. quare ſolūmodo dant̉ ſacͣmenta in robur iſtaꝝ virtutū. Dicendū ꝙ hoc eſt: qꝛ abhis duabꝰ pendet principal̓r fortitudo ſpūalis edificij.quia in fide eſt prima fundatio: in caritate ſumma eleuatio ⁊ vltima ꝯſummatio. Iteꝫ alia eſt rō .ſ. quia tenemurad duo .ſ. ad obſeruantiā fidei: ⁊ exercitiū in moribꝰ. confirmatio dat robur ad obſeruantiā fidei: euchariſtia adexercitiū in moribꝰ. vt .n. dicit̉. j. Io. iiij. Hec eſt caritasdei vt mandata eius cuſtodiamꝰ. Uel aliter dd̓m. ꝙ virtus eſt circa bonū ⁊ difficile. ſummū bonū in virtutibꝰ ēcaritas: ſummū difficile fides. ꝓpter qd̓ aliqua fieri ī robur fidei ⁊ caritatis: nccītatis maxime ē ⁊ vtilitatis. neceſſitatis ꝓpter difficultateꝫ fidei: ⁊ vtilitatis ꝓpt̓ boni-