Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

illata a ꝓximis mala equanimiter portat. altera ſua donaꝓximis deſideranter impēdit. hec glo. Ex quo pꝫ. caritas eſt dare robur ad mala toleranda. Alij dicūt eukariſtia datur robur ad amorē boni: ꝯfirmatō ad declinatōnem mali. Nec hec dr̄ia videtur eſſentialis: cum eiuſdemvirtutis ſit amare bonū. et declinare malū. Alij dicuntduplex eſt robur neceſſariꝰ fidelibꝰ: ſcꝫ credendi. et fidemcreditā ꝯfitēdi. ẜm dicit̉ Ro. x. Corde credit̉ ad iuſticiam. et ideo duplici robore indigꝫ homo vt ſic credat cordefirmius: vt ꝯfiteat̉ credat audaciꝰ. Robur credulitatis habetur a ſacr̄o eukariſtie: robur ꝯfeſſionis a ſacͣmento ꝯfirmationis. Un̄ ẜm hos ſacr̄m datur in robur cōtracaſum a fide: ꝯfirmatio in robur ꝯfitendi fidem. Sed ẜmHug. videtur in ſacr̄o ꝯfirmatōis datur robur ꝯtra caſum a fide. Dicit em̄ in baptiſmo gr̄a tribuitur ad pct̄orūremiſſionem: hic gr̄a datur ad ꝯfirmatōnem. Quid autēꝓdeſt ſi a lapſu erigeris: niſi ad ſtandum confirmeris?Hic videtur hoc ſacramentū eſt ad ꝯfirmandum a ſtatu in quo erectum eſt ſacramento baptiſmi. Item vt dicitHugo. idcirco voluit xp̄c a nobis manducari: vt nos ſibiincorꝑet. Ex hoc pꝫ. effectus ſiue res ſacramenti illiuseſt incorꝑatio xp̄i. Item Aug. vj. ioh̓. Si ꝗs manducauerit ex hoc pane: dicit. Res huiꝰ ſacramenti om̄ibus ſumētibus eſt in vitaꝫ et nulli in mortem .i. vnitas ſanctoꝝ. Ecce ſacramenti altaris res ſiue effectus eſt vnitas ſanctorum. Hec aūt vnitas eſt caritatem. fidem: pͥncipal̓rdico vt eſt res huiꝰ ſacramenti. Un̄ mgr̄. iiij. ſente. viij. diſ.dicit. et eſt verbū Aug. de ſacramento fideliū. Unꝰ paniset vnū corpus eccl̓ia dicit̉ eo. ſicut vnꝰ panis ex ml̓tisgranis. et vnuꝫ corpꝰ ex multis membris ꝯponitur: ſic eccleſia ex membris fidelibꝰ caritate copulante connectiturEx his ptꝫ robur preſtitū ſacramento eukariſtie eſt adhoc: vt ſuſcipiens fortiter ſiue indiſſolubiliter incorꝑeturxp̄o. que incorꝑatio eſt caritatem ꝓprie non fidem. Fides em̄ vnitur aſſimilatōeꝫ: ꝯnexionem ſicut et caritas. Connexio aūt attingit ꝯnexos. fides aūt non attingit xp̄m. vn̄ ꝯnectimur ſibi fide: niſi forte quatenus fides informat̉ caritate. Ex his liquet ſacr̄m eukariſtie preſtat robur ꝯtra lapſum a fide: ſꝫ ad indiſſolubilē incorꝑationem cum xp̄o mediante caritate. vn̄ in ſacramento eukariſtie dat̉ robur ꝓprie et primo ad amandum: exꝯſequenti ad fortiꝰ vniendū ſuſcipientem xp̄o capitibris eius. vn̄ eſt ſacramentū amoris quo fortius membraꝯnectunt̉ capiti. In ſacramento aūt ꝯfirmatōnis dat̉ robur ad ꝯfitendū fidem xp̄i. de quo. x. Ro. Corde crediturad iuſticiā ore aūt ꝯfeſſio fit ad ſalutem. et hoc eſt quod dicit Rabanꝰ. a ſummo ſacerdote impoſitōnem manꝰ ꝑaclitus tradit̉ baptizato: vt roboret̉ ad p̄dicandū .i. aperteꝯfitendum fidem xp̄i. Non aūt ſumit̉ ibi p̄dicatō euāgelizatōne v̓bi dei.Ayticulus terciusOnſequenter querit̉. vtrū ad hoc roboreturgr̄a baptiſmalis ꝑficiat̉ ſiue ꝓgrediat̉ in terminū ſue ꝑfectōnis: reqͥratur gr̄a ꝯfirmationisvel ip̄a ſe poſſit in hoc. aūt reqͥratur videt̉ ſic. Melchyades papa. habet̉ de ꝯſe. di. iiij. Hec duo ſacramentaita ꝯiūcta ſunt: vt abinuicem niſi morte p̄ueniente nullatenus poſſunt ſegregari: vnū ſine altero ꝑfici non pōt. Exhoc pꝫ. ad ꝑfectōem baptiſmi reꝗritur ꝯfirmatio. Sedꝯſtat hoc intelligit̉ de ꝑfectōne ꝙͣtum ad deletionemculpe collatōeꝫ gr̄e: ſed de ꝑfectōne attendit̉ in ꝓgreſſu gr̄e in actū ꝑfectum ſiue in terminū ſue ꝑfectōnis. ad ꝑficiat̉ gr̄a hec: illa requitur. Iteꝫ ex concilio aude ꝯſe. di. iiij. vt ieiuni. Nunꝙͣ erit xp̄ianus: niſi infirmatōne ep̄ali fuerit criſmatus. Sed ꝯſtat hoc intelligitur de xp̄iano ſimpliciter. ẜm xp̄ianus dicit̉ ſignatus eſt caractere baptiſmali et gr̄a vt ſit de grege xp̄i:ſed xp̄iano ẜm xp̄ianus dicitur qui accepto robore diuino ꝑatus eſt ardua queqꝫ aggredi pro xp̄o. Sed quoddicit Rabanus. A ſummo ſacerdote per impoſitōneꝫ manuum ꝑaclitus traditur baptizato vt roboretur ꝑſpiritūſanctum ad p̄dicandū alijs. hec autem p̄dicatio eſt conſerſio fidei xp̄i corā infidelibus: ergo gratia baptiſmalisvalet vt baptizatus aſſurgetur ad hmōi ardua: niſi ſit roboratus gratia ꝯfirmatōnis: et ita vt prius. Iteꝫ gꝛatiſimplex eſt: quod autem tale eſt augeri non poteſt in ſe: ſicut nec album in termino. Quod autem non pōt in ſe augeri: non poteſt ſua virtute ad maiorem ꝑfectōneꝫdi. ad hoc ergo ꝓgrediatur neceſſaria eſt virtusꝯfirmatōnis vel aliqua alia. Contra. ꝑfectōnem rei atteſtatur poteſtas ꝓgrediendi ad terminum ſue ꝑfectioniẜm dicit ph̓us. ꝑfectum eſt vnumquodqꝫ cum attingiꝓprie virtuti quando ꝓgreditur ad terminum ſue ꝑfectinis. ergo cum gratia ſit de illis que ſunt maagne ꝑfectōnrelinquit̉ ſua poteſtate pōt ꝓgredi ad terr̄minū ſue perfectōnis. Item lux materialis de virtute et bonitate ſuapoteſt ſeip̄am multiplicare exiſtente ſubiecto ſuſceptibiliigit̉ cum maioris ꝑfectōnis et nobilioris eſſe ſit lux ſpūal̓ꝙͣ corꝑalis ⁊cͣ. ita pōt roborare ſe in eſſe ſe ꝓgredi adactum ꝑfectum. Item ad hoc eſt ꝯfirmatio alicuiꝰ. vt firmus ſit in ſuo actu faciliꝰ illum eliciat. ſꝫ gr̄a baptiſꝙͣtum ad actum deletōnis culpe ſtatim cuꝫ infundit̉ eſt inſuo actu: ſimiliter eſt de actu illius eſt in ornatu aniUnde ꝙͣtum ad hos actus pōt elicere actuꝫ ſuū. īmeſemꝑ et ꝯtinue eſt in ſuo actu. ꝙͣtum ad hoc igitur ſi neceſſaria eſt gr̄a ꝯfirmatōnis ad hoc roboret̉ gratia baptiſmalis: hoc erit ad hoc firmius ſit in actu ſuo quo ſuuſuſceptibile ꝓficiat in oꝑibus virtutū. et ad hoc faciliꝰactus hmōi eliciat. Sed ad hoc requirit̉ ꝑfectio vt dīcglo. quedam ſuꝑ Exo. Nemo repente fit ſummꝰ. īmo achoc aliquis ꝑueniat ad ſummū gradū virtutis: neceſſaria eſt exercitatō in oꝑibus virtutū. ex aſſiduitate v̓o huiꝰexercitij ſemꝑ faciliꝰ et faciliꝰ gratia elicit oꝑa virtutum:ſic plus et plus exiſtens in hoc exercitio: plus et plus augetur in ſe firmiꝰ eſt in ſuo actu. dico ſine aliqua gratiaſuꝑaddita: qꝛ int̓ infimū graduꝫ virtutis et ſummumſunt multa media ſiue gradus. īmo quaſi infiniti neceſſitate reꝗͥritur addat̉ gratia ad hoc ꝑficiat ad hūc gradum ſiue moduꝫ. ſimiliter reꝗͥreretur adderet̉ gratioalia ad hoc ꝓficiat ad aliū ita requirent̉ multe grati quaſi infinite. Item ſi reꝗͥritur noua gratia ad hocgr̄a baptiſmalis aſſurgat in actū ꝯfitendi xp̄m qui quidiactus eſt fidei vt elicientis fortitudinis vt imꝑantis. ꝗaad hmōi ꝯfeſſionem reꝗͥrit̉ audacia ſiue magnanimitaseſt ſpēs fortitudinis. eadem rōne reꝗrit̉ aliud ſacramētu alia gratia ad hoc gr̄a baptiſmalis aſſurgeret ī actuꝫarduū alterius virtutis vt ſpei vel caritatis: et ſimilit deceteris virtutibꝰ cum ſacramento baptiſmi ꝯferuntū Item gratia eſt qn̄qꝫ ꝑfectio alicuiꝰ non hn̄tis li. ar. aliqͦmodo habilitatū ad mouendū in actū virtutis vt inlis. qn̄qꝫ eſt ꝑfectō habentis li. ar. habilitatū et hdiſpoſitiōeꝫ aliquā ꝯtrariā. et in tali gratia virtus eſt: ꝗavirtus eſt qd̓ ꝑficit habentē opꝰ eius bonū reddit. virtuigitur exn̄s in tali ſubiecto pōt actū ſuum elicere: et ſenplus plus eliciendo plus plꝰ habilitat. li. ar. ad odiendū ſibi. et faciliꝰ exit in actu ſuum. ſed hoc pōt eſſeſine augmento ipſiꝰ virtutis: qꝛ cum virtus eſſentialeꝫ habeat ꝯꝑationem actū vel opus: quāto facilius exit in actuſuuꝫ maiori aſſiduidate: tanto maior eſt. hoc dico ẜm ꝯſiderat̉ vt eſt in vno ſubiecto. igitur ſine dei gr̄a addita: pōt gr̄a baptiſmalis ſeip̄am augere ꝯfirmare. Illuavidet̉ ſimile in polliticis virtutibꝰ. frequentia oꝑimaiores maiores efficiunt̉. vt hr̄ a ph̓o ex eiſderant̉ augmētant̉ ſcꝫ ex actibꝰ. Itē eadē virtute n. mutata ẜm ſub̓am et ſpēm. ꝓficit res nat̉alis quotꝑuenerit ad terminuꝫ ꝑfectōnis illius. a ſimili videt ēd̓tutibꝰ gratuitis. Itē iſta roboratō ꝓgreſſus ē ex ip̄inētabilis gragr̄e augmēto. ſꝫ gr̄a baptiſmalis eſt artia ꝯfirmatōnis: cuꝫ gr̄a vtraqꝫ ſit ſimplex ẜmplex ſimplici additu facit maiꝰ. Rn̄ſio. dicenduꝫ ꝙͣ