Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Que ſtioture ſpūali hmōi multiplicatio ꝙͣ corporali: non igit̉ concedi debet aliquid eſt hic creatuꝫ ad augmentū gr̄e neqꝫꝯcreatū: ſed ꝗa ip̄a gratia eſt in ſeip̄a augmentata ſui ml̓tiplicatōne. Pre. adhuc ſi poneret̉ aliquid creatū eſſꝫin augmentuꝫ gratie p̄cedentis qd̓ ponunt quidā. adhucqueret̉ eſſet aliqͣ ſpēs gratie vel v̓tutis: ꝗa non eſſꝫtu diſtincte. ſed crearet̉ daretur in augmentū. Unde ſic̄ aīa ſimul creat̉ et infundit̉ ſil̓r illd̓ crearet̉ et in illoaugmentaret̉ gr̄a p̄exiſtens: et ita ẜm diuerſas opinionesrn̄detur queſtioni ꝓpoſite.Articulus quartusOnſequenter querit̉ ſuppoſito in ꝯfirmatōeꝯferat̉ gr̄a. vtruꝫ ꝯferal̓ gr̄a eſt expediens adiactū virtutis: aut ad actū doni. ad actū doni patet: quia dicit Rabanꝰ. in hac vnctōne ſpūſſancti ſeptiformē gr̄am venire cuꝫ om̄i plenitudine virtutis ſanctitatis in hoīem. Item videt̉ expediat ad actū beatitudinis. dicat Rabanꝰ. in hoc ſacramento deſcenditſeptiformis gr̄a cum om̄i plenitudine ſanctitatis: reueraplenitudo ſanctitatis ꝑfectōeꝫ beatitudinis ponit.tra. ꝯfeſſio fidei eſt actꝰ virtutis fidei. Confiteri aūt fideꝫeſt actus ꝓpriꝰ huiꝰ ſacramenti. Un̄ Rabanꝰ. a ſummo ſacerdote impoſitōneꝫ manꝰ ꝑaclitus tradit̉ baptizato: vtroboretur ſpm̄ ſct̄m ad p̄dicandū alijs: hec aūt p̄dicatioeſt ꝯfeſſio fidei xp̄i. Rn̄ſio. ſicut vnꝰ actꝰ pōt eſſe pluriūvirtutū vniꝰ ſcꝫ elicitiue. alteriꝰ impatiue: ſic dico eadeꝫgr̄a pōt expedire diuerſa ad ꝑducendū in eſſe eundē actūquia pōt expedire virtutē ad hoc vt eliciet: donum vt imperet. ſic dico hic. gr̄a em̄ illiꝰ ſacr̄i expedit fidem vt eliciat actū ꝯfeſſionis noīs xp̄i: ſimiliter excitat donuꝫ fortitudinis vt imꝑet illiꝰ elicioni. Ad hoc qd̓ obijcit̉. ꝯfert̉plenitudo om̄is ſanctitatis. dd̓m ſanctitas dicit̉ ꝯfirmatio in bono. ſanctum em̄ vno fenſu idem eſt ꝯfirmatumUn̄ plenitudo ſanctitatis: dicit perfectam confirmatōneꝫNembrū ſecūdumEꝗtur de vtilitate in ſpāli ꝙͣtum ad actumvel robur gratie. Circa hoc ſic primo queritur. vtrū habeat aliqueꝫ effectū ſpālem gratie. Scd̓o quis ſit eiꝰ effectus. Tercio vtrūad roboratōeꝫ gratie baptiſmalis reꝗratur gr̄a ꝯfirmatiuarto vtrū datur robur ad ꝯfitendum fidem.Ayticulus primusIrca primum ꝓceditur ſic. videt̉ habeat aliquē effectū ſpālem: ſit quoddā ſpāle ſacr̄m. Item ſacramēta noue legis efficiūt qd̓ figurant. igit̉ hic aliꝗd ſpāle figuretur: hꝫ effectū ſpecialeꝫ. Contͣ. Rabanꝰ in vnctōne baptiſmi ſpūſſanctus deſcēdit ad habitatōeꝫ deo ꝯſecrandā. In hac v̓o eiuſdeꝫ ſeptiformis gr̄a. cum omni plenitudine ſanctitatis et virtutisdeſcendit in hominē: ſꝫ vniuerſitas donoꝝ et virtutū non ēaliquis effectus ſpālis ꝓprius dico: igit̉ ⁊cͣ. Item vt dīcHug. In baptiſmo datur gr̄a ad peccatoꝝ remiſſionem:hic datur gr̄a ad ꝯfirmatōnem. in ſenten. ca. de ꝯfirmatione. virtus huiꝰ ſacramenti eſt donatio ſpūſſancti ad robur. ſic igitur aſſignantes effectum huiꝰ ſacramenti. nondeterminant effectum ſpālem. ſcꝫ huiꝰ virtutis vel illiꝰ: etita videtur hoc ſacramentū habere effectum roborisfirmatōnis generaliter circa omnem virtutem. Iteꝫ ẜmHug. tria ſunt ab initio neceſſaria ad ſalutem. ſcꝫ fides:ſacramentum fidei: opera bona. que tria ita coherēt vteffectum ſalutis habere non poſſunt: ſi ſimul non fuerīt.quare aūt cum fide et operibus neceſſariū eſt ſacramentūhabetur alibi ab Dug. qui dicit et determinat. lex ſcripta tria ꝯtinet. p̄cepta. ſacramenta et ꝓmiſſa. In p̄ceptiseſt meritum. In ꝓmiſſis eſt premium. In ſacramentis eſtadiutorium. Unde ſicut Hug. determinat. per p̄ceptaduꝫ fuerat ad promiſſa. ſed quia homo per ſe infirmꝰ erat.xxvj.venerunt ſacramenta media interprecepta et promiſſa:illum adiuuarent ad p̄cepta ꝑficienda: et ad ꝓmiſſa obtinenda. Ex hoc patet neceſſaria ſunt ſacramenta ſalutihumane: quia roborant hoīem et ſubueniunt infirmitatihumane. vnde pōt ad implendo p̄cepta obtinere promiſſaEx hoc patet manifeſte. non eſt ſacramentuꝫ ꝯfirmans roborans ad exequenduꝫ opus virtutis alicuiꝰ: ſꝫ oīmquibꝰ eſt adimplere p̄cepta et obtinere promiſſa. Rn̄. hoc ſacramentū vnū hꝫ effectuꝫ ſpecialē: ſcꝫ principalēet primum: nihilominꝰ ratōne ꝯnexionis virtutū donoꝝomīs gratia. virtus et donum: et alij cooꝑans aliud expediens: quantūcunqꝫ ſpālem habeat effectum pͥncipaleꝫvt gratia fidei: om̄es alias virtutes ꝓmouet vniuerſaliter rnaqueqꝫ vnāquanqꝫ. Ad aliud qd̓ dicit Rabanus. in hac ſeptiformis gratia cuꝫ om̄i plenitudine ſanctitatis virtutis ⁊cͣ. Rn̄deogratia ꝓut reſpicit ſubſtantiāanime ꝑficiendo illā ſiue inīformando nomen ſortitur gratie ſimpliciter. ẜm mouet potentias ad eliciendū actusprimos ſcꝫ virtutū: virtus dicit̉. ẜm ad oꝑa media ſcꝫdonoꝝ: donum dicit̉. ẜm ad oꝑa vltima ſcilꝫ beatitudinum: beatitudo dicit̉. Cum igitur dicit̉ ſpūſſanctus deſcendit cum om̄i plenitudine ſanctitatis virtutis: intelligitur ibi plenitudo gratie inꝙͣtuꝫ mouet potentias ad eliciendū actus primos: quod pꝫ hoc qd̓ dicitur omni plenitudine virtutis. Pret̉. hoc dicit̉ omni plenitudine.non notatur plenitudo vniuerſitatis: ſꝫ ꝑfectōnis. vt enimdicit ph̓s. Qui dicit om̄e. ſimpliciter dicit ẜm ſpēm. quivnūquodqꝫ ẜm numerū. vnde ibi notat̉ plenitudo ꝑfectionis virtutis. que quidem ꝑfectio cum quadā magnanimitate ꝓgreditur in opus virtutis: virtute autem huiꝰ ſacramenti ꝯſtanter magnanimiter ꝓgreditur in opus virtutis. Ad aliud dicendū. in verbo Hug. mgr̄i aſſignatur differentia generalis inter prima ſacramenta ſcilꝫ baptiſmū et ꝯfirmatiōeꝫ. non deſcenſum ad ſpēm que ſuntremittere peccatū. roborare ſiue ꝯfirmare virtuteꝫ ſiuehabentem: nihilominꝰ ſpāliter datur baptiſmus ad remiſſionem peccati originalis: ꝯfirmatio ad robur alicuiusvirtutis. ſpālis dico: vt comꝑat̉ ad actum eius primuꝫ etprincipalem. Unde dicendum. ab Hugo. et a magiſtroaſſignatur differentia inter baptiſmum confirmatōneꝫin generali. Ad vltimum dicendum. ſacramenta omnia ſubueniūt humane infirmitati vt tactum eſt opponendo. Similiter dico de ꝯfirmatione. expedit omnes virtutes ad elicienduꝫ actus ſuos aliquo modo: nihilominꝰſpecialiter in illa datur gratia ad eliciendum actum fideiqui eſt in ꝯfeſſione nominis xp̄i cuiꝰ ratio infra dicetur.Articulus ſecundusOnſequenter queritur quis ſit effectus ꝓpriusAſenten. vij. di. Uirtus ſacramenti huiꝰ eſt donūet principalis huiꝰ ſacramenti. et ſic dicit̉. iiij.ſpirituſſancti ad robur. Contra. effectus euchariſtie eſtad robur et ad confirmatōnem in bono. Unde dicitur panis cor hominis confirmans. Sꝫ nulla duo ſacramentaꝯueniunt in eodem effectu proprio et principali. quia ſi:aut alterum ſuperflueret: aut non ſufficeret. quorum neutrum eſt verum. Item euchariſtia eſt ſacramentuꝫ amoris. amor autem timorem excludit: et facilitatem ad om̄iaagenda ſubminiſtrat. quia omnia ſunt facilia amanti. igrtur vt videtur ſacramentum euchariſtie. et ꝙͣtum ad difficilia ſuſtinenda. ꝙͣtum ad ardua operanda robur miniſtrat: igitur effectus ꝯfirmatōis non eſt roborare. Rn̄.diuerſi diuerſa ſentiūt. quidam dicunt requirit̉ duplexrobur. ſcilicet in tolerantia mali. et inconſtantia boni ſiue amoris boni. Robur primum datur in ſacramentofirmationis. ſecundum in ſacramento euchariſtie. Sꝫvidetur hec diſtinctio eſſentialis: quia amor ſiue caritaspatiens eſt. j. Corin. xiij. Ubi glo. dicit hec ſunt arma quibus miles xp̄i armatur. cuius armature quaſi p̄cipua arma premiſit patientiam et benignitatem. quarum altera