Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

debent ſpiritumſanctum. vt pleni xp̄iani inueniantur .i.tur an̄ ꝯfirmatōneꝫ ſunt pleni xp̄iani: igit̉ ſi decedui hn̄t plenam gloriā. Item ex ꝯcilio aurel̓. habet̉eſt xp̄ianus eſt ꝯfirmatus: dicit̉ enim ibi. Nunqͣ eritxp̄ianꝰ q non in ꝯfirmatōne ep̄ali fuerit cōfirmatꝰ. IteꝫHug. In geſtis pontificalibꝰ legit̉ Silueſter papa conſtituit. vt baptizatū preſbiter in vertice criſmate liniat propter occaſionē quidem mortis. ne forte ꝓpter abſentiā ep̄iet difficultatē eum ꝯſequendi: ſine manus impoſitōne baptizatum ab hac vita migrare ꝯtigerit: qd̓ quidem omnino ꝑiculoſum eſſet. Si autt oīno ꝑiculoſum eſt ſine confirmatōne migrare: igit̉ confirmatio neceſſaria eſt ſaluti: qꝛ ibi loquat̉ de ꝑiculo damnatōnis patet hoc qd̓ ſubiugitur. Quid aūt ꝓdeſt ſi a lapſu erigeris: niſi etiā ad ſtandum confirmeris. hoc qd̓ innuit̉ baptiſmus nulliuꝫvtilitatis eſt ſine ꝯfirmatōne. Item Ro. x. Corde creditur ad iuſticiā. ore aūt cōfeſſio fit ad ſalutem. vtrūqꝫ ereſt neceſſarium ad ſalutē. Sed nullꝰ ſaluat̉ niſi credatvhabeat fidei ſacramentuꝫ: ergo nullꝰ ſaluat̉ niſi confiteatvel habeat ſacramentū ad hoc ordinatū ſcꝫ ſacramentuꝫꝯfirmatōnis. Rn̄deo. hoc ſacramentū eſt neceſſitatis. ꝓprie ſumendo neceſſitatē eo modo quo dicitur eſſeneceſſariū ſine quo non pōt eſſe ſalus. extenſo noīe neceſſitatis: eo modo quo neceſſariū dicit̉: vtile eſt neceſſariū adſalutē vt ex dictis patet. Ad primū ergo obiectuꝫ contrahoc. dicenduꝫ eſt plenitudo ſufficientie et plenitudo habundātie: ſiue plenitudo in eſſe et plenitudo in robore. ꝙͣtum ad primā plenitudinē pleni xp̄iani fiūt in baptiſmo.ꝙͣtum ad ſcd̓am in ꝯfirmatōne. vn̄ Melchyades papa. inbaptiſmo ſpūſſanctꝰ confertur ad innocentiā. In ꝯfirmatione ad pugnam. ꝙͣuis ꝯtinuo ſufficiant regeneratiōisofficia: victuris tamen neceſſaria ſunt ꝯfirmationis auxilia. Ad aliud dicendū. xp̄ianus dicit̉ vel ex eo caracterem xp̄i habeat: vel ex eo miles xp̄i ſit in certamīetra aduerſariū. primo modo eſt xp̄ianus etiā ꝯfirmatꝰſcd̓o modo. Ad illud qd̓ obijcit̉ ex verbo Hug. dicendum Hug. loꝗtur de illis per negligentiā tranſeūt ſine hoc ſacramento: moriunt̉ illo non ſuſcepto: vn̄ negligentia illis imputat̉ in pct̄m mortale. Unde Hug. timendum eſt illis qui negligentiā amittunt ep̄i pn̄tiam.ſuſcipiūt manus impoſitōem. ne forte p̄terea damnenturquia feſtinare debuerūt. Ex inſtitutione enim eccl̓ie eſt.nullꝰ ab hoc ſacramento excipit̉. ſꝫ om̄es ſuſcipere debēt vtſint ſtrēnui pugnatores. et ideo ſi quis cum hꝫ locū tempꝰet oportunitatem negligendo ꝯtempnit: ꝑiculo ſe exponit Ad aliud qd̓ obijcit̉ de ꝯfeſſione fidei. illud Ro. x. corde creditur ad iuſticiā ⁊cͣ. Dicendū eſt ſimile de fide ꝯfeſſione. qꝛ credere ſemꝑ eſt neceſſariū exquo homo eſtadultus: ſꝫ confiteri oportet niſi loco et tꝑe. Similit̓ſemꝑ eſt neceſſariū ſacramentū fidei ſcꝫ baptiſmus ad ſalutem et exiſtenti in minori etate maiori: ſacramentūfirmatōnis non exiſtenti niſi in maiori. vn̄ Melchyadespapa et habet̉ de ꝯſe. di. iiij. Ꝙuis ꝯtinuo tranſituris ſufficiāt regeneratōis bn̄ficia: victuris tn̄ neceſſaria ſuntfirmatōnis auxilia. Regeneratio ſe ſaluat mox in pacebeati ſeculi ꝑcipiendos: confirmatio armat et inſtruit adagones mundi huiꝰ et p̄lia reſeruandos. Qui aūt poſt baptiſmū acꝗſita innocētia īmaculatꝰ ꝑuenit ad mortē. cōfirmatur morte: qꝛ iam pn̄t peccare pꝰ mortē. ſic intelligendū eſt de ſacr̄o hoc qd̓ non eſt ſacr̄m neceſſitatis: ſine gr̄a ꝯfirmatōnis ex ſola gratia baptiſmali cuꝫ quadamſtrenuitate nature om̄e genus temptatōnis vince̓ ꝯtingat pro fidei ꝯfeſſione vſqꝫ ad morteꝫ reſiſtere. de hoc tantur infra. In aliquibus forte eſt gͣtia nccͣia ſine ꝑiculis adpugnā. in quibꝰ ꝙͣuis li. ar. poſſet cogi: tn̄ tanta nutatinfirmitate nequaꝙͣ ſtaret forti impellente tēptatōe: niſi gr̄a ſuꝑaddita gr̄e baptiſmali fructificāte ſuſtentaretur illa infirmitas curaret̉. et ideo qn̄qꝫꝙͣtuꝫ ad aliquosnccͣia eſt ꝯtra lapſum. ꝓpter exteriꝰ impellens tm̄: ſꝫ propter infirmitatē interiorē debilitatē. Unde in aliquibuslicet gr̄a ſiue caritas in quocūqꝫ ſit gradu ſufficiat quātūeſt de ſe ad reſiſtendū omni temptatōni: tn̄ ꝓpter infirmitatem ip̄ius li. ar. ſiue libere volūtatis: ncc̄ia gr̄a ꝯfirmatōnis: vel aliqua alia ne reſiſtens deficiat in pugna.Queſtio. xxvj. de vtilitateconfirmatōnis in ſpeciali.Cquitur de vtilitate in ſpāli. Et primꝙͣtum ad donuꝫ.tie. Secundo ꝙͣtum ad actum vel rolgratie. Membrū primumIrca primuꝫ primo queritur. vtrum in hocſacramento conferatur noua gratia. Secūdo vtrū gratia gratūfaciens. Tercio vtruꝫgr̄a data in hoc ſacramento: ꝓcedat in vnūcum gratia baptiſmali. Quarto vtruꝫ expediat ad actumvirtutis vel doni.Articulus primꝰUeritur vtrū in hoc ſacramento ꝯferat̉noua ſcꝫ alia ꝙͣ baptiſmatis. ſic videt̉banus. in vnctione baptiſmi ſpūſſanctꝰ deſcendit ad habitatōeꝫ deo ꝯſecrādā. In hac vero eiuſdē ſeptiformis gr̄a cum om̄i plenitudine ſanctitatis et v̓tutis deſcendit in hoīem. Sed alia eſt gr̄a qua efficitur plenitudo ſanctitatis v̓tutis: alia qua cōſecrat̉ deo: ⁊cͣ. Itemeiuſdē gratie eadē eſt virtus opus. igit̉ ſi eadē gr̄a cōferetur: eandē hr̄ent efficaciā et ita alterū ſacr̄m ſi Si diceret̉ eadem ſit ſub alia diſpoſitōne. qꝛvel meliorat̉. hoc videt̉: cum ſit forma ſimplexhil ꝑticipans de ſuo ꝯtrario. poſſibilitas?lum ꝯgruit formis ꝑticipibꝰ aliquid de ſuo contrario. ſꝫ dicit̉ albiꝰ eſt qd̓ eſt nigro imꝑmixtius. albedo atin deo ſimpliciter recipit magis vel minus. Item ſacmentum exteriꝰ eſt aliud ſcꝫ viſibilis forma. caracter alieſt: ꝗa aliter eſſent tres caracteres: igit̉ et gratia alia Item vt dicit Hug. Criſma ex oleo et balſamo confiquia oleum infuſio gratie. balſamū odor bone fameſignatur. Igit̉ ſi ſacramenta legis noue ſunt vera ſignain hoc ſacramento infundit̉ gratia. ſꝫ conſtat eſt gratia baptiſmalis. quia illa habet̉: alia noua. Iteꝫ ī medicina corꝑali alia eſt illa que morbos expellit: et alia quev̓tutem ꝯfortat corroborat. igit̉ ita erit in ſpūalibus: ſedgratia baptiſmalis morbos expellit. gratia ꝯfirmatōnisvirtutē confortat: igit̉ ⁊cͣ. Contra. cuiꝰ p̄ceſſit eſſe ſeqrtur confirmatio. igit̉ vt videt̉ gratie p̄cedentis ſacramētum ꝯfirmatōis eſt cōfirmatio. ita videt̉ ſic̄ diſpoſiti habitꝰ non ſunt diuerſa eſſentiā: ſic nec gr̄a iſta illaEadē igit̉ eſt gr̄a baptiſmalis ꝯfirmatōis. ſꝫ ꝯfirmatine roborat̉ et cōfirmat̉ ſimpl̓r fuit collata in baptiſmeItē gr̄a eſt idē in ſub̓a virtꝰ. ſꝫ nulla v̓tus dat̉ in cōfirmatōne fuit data in baptiſmo: qꝛ neqꝫ fides ⁊cͣ. igiturr̄a cōfirmatōis ſtabilit̉ roborat̉ li. ar. ſiue volūtas ne cadat impulſu temptatōis. ſi: eſt alia a gtia baptiſmali ſic̄ non eſt alia gr̄a oꝑans cooꝑans. hꝰ argumenti pꝫ ſic. ij. ſenten xxvj. diſ. dr̄. Oꝑans gr̄a p̄ꝑarat hoīs voluntatē vt velit bonū. gr̄a cooꝑans adiuuat nefruſtra velit. ad huiꝰ manifeſtatōneꝫ ponitur ibi aucͣtasAug. de li. ar. hoc ſcꝫ cooꝑando deꝰ in nobis ꝑficit: quodoꝑando incipit. qꝛ ip̄e vt velimꝰ oꝑatur incipiens: q volentibꝰ cooꝑatur ꝑficiens. et poſt determinat multipl̓r eadem eſt gr̄a oꝑans cooꝑans. dicit em̄: irratōnabil̓rbuſdam videt̉ vna et eadem ſit gratia ideꝫ donum: eadvirtus oꝑat̉ cooꝑat̉. Ex his videt̉ gratia baptiſmi ꝯfirmatōnis ſunt eadē ſicut gr̄a incipiens et ꝑficiens inoꝑbꝰ v̓tutū. Rn̄. ad hoc dd̓m non ſolū eſt augmētata gr̄a baptiſmalis in ꝯfirmatōne: ſꝫ noua eſſentia dataeſt ad aliud. vn̄ Hug. In baptiſmo tribuit̉ gr̄a ad pctō remiſſionē: hic dat̉ gr̄a ad ꝯfirmatōꝫ. Ad prīo obie