mante et de confirmando: quia perſona confirmans perſe intelligit̉ ⁊ ſufficienter cū dicit̉ ꝯfirmo. ſꝫ nō eſt ſic ex ꝑte appoſiti. appoſitū em̄ nō intelligit̉ in verbo ſicut ſuppoſitum. ¶ Ad illud qd̓ querit̉. qͣre ponit̉ in forma ſigno crucis. dd̓m ꝙ hoc fit vt ſic inſinuet̉ ꝙ hoc ſacr̄m datur ī robur confeſſionis fidei xp̄i. ⁊ maxime ad articulum crucifixionis xp̄i. confeſſio aūt iſtiꝰ articuli inter om̄es articl̓osmaxime ſanabat in obprobriuꝫ confitentis. Unde glo. x.Ro. Ore fit confeſſio. dicit. Non ſine cauſa ſignuꝫ crucisfit in fronte .i. in ſede pudoris: ne xp̄i obprobria xp̄ianuserubeſcat. diſcedat mala verecūdia: accedat ſalubris confeſſio. non erubeſcamus de xp̄i nomine. Inſultet̉ nobis qꝛcredimus in crucifixum in occiſum plane quia in occiſuꝫItem audientibꝰ ꝯfeſſionem hꝰ mōi videbatur ſtulticia etoccaſio ſcandali. j. Corin. j. Nos p̄dicamus xp̄m crucifixum iudeis quidem ſcandalū. gentibus auteꝫ ſtulticiā. vn̄obprobriū ⁊ erubeſcentia ex ꝑte ꝯfitentis: reputatio ſtulticie et ſcandalum ex parte audientium maximam inducunt difficultatem confitendi fidem xp̄i: ſimiliter et tyrānidis principum in temptantium mortem confitentibuspropterea neceſſarium fuit vt exprimeretur aliquid quo īſinuaretur propter quod datur hoc ſacramentuꝫ. Ex hocpatet quare magis fit mentio de paſſione ſiue de cruce qde incarnatōne ſiue reſurrectōne. ¶ Ad aliud dicendumꝙ differenter reſpicit paſſioneꝫ domini iſtud ſacramentūet ſacramentum baptiſmi. et ſacramentum penitentie. etſacramentum euchariſtie. iſta ſpecialiter reſpiciūt paſſionem. baptiſmꝰ em̄ reſpicit ſepulturam paſſionis ẜm illudqd̓ dicitur Ro. vj. Quicūqꝫ baptizati ⁊cͣ. penitentia dolorem: euchariſtia caritatem ipſiꝰ qui paſſus eſt. ẜm ꝙ dicit̉Luce. xxj. Deſiderio deſideraui ⁊cͣ. et. xxij. Hoc facite inmeā ꝯmemoratōeꝫ. hoc v̓o ſacr̄m victoriam reſpicit actualiter patientis in cruce ꝑ quem triūphauit. ẜm ꝙ dicit̉ inli. Sap̄. xiiij. Benedictū lignum ſancte crucis ꝑ qd̓ fit iuſticiā de ſuꝑbꝰ dyabolo ⁊ ꝑdente genꝰ hūanū. ij. ad Eph̓.ꝑ crucem interficiens inimicicias ⁊cͣ. Cum igit̉ ſepulturanihil aꝑtum dicat: euchariſtia caritatē dicat que in cordeeſt: penitentia dolorē. ſil̓r qui intra eſt: ꝓpter hoc in formaverboꝝ illoꝝ ſacramentoꝝ non exp̄ſſe ponit̉ ſignum mortis eius. Sꝫ quia in victoria crucis exp̄ſſe oſtenſus eſt dominꝰ mortis. ẜm ꝙ dicit̉ Luc. xxiij. Uidens aūt Centurio⁊cͣ. Et. xv. Mar. Uere hic homo ⁊cͣ. Oſee. xiij. Ero morstua o mors: ideo in iſto ſacr̄o victorie ſignū exprimit̉ paſſionis. vt ſicut ip̄e patiendo in cruce ꝑ crucē vicit: ſic ille ꝙꝯfirmatur v̓tutem accipiat ꝑ verbuꝫ crucis qua patiendovince̓ valeat aduerſarios crucis ad ſil̓itudinem crucifixi.¶ Ad hͦ qd̓ querit̉. qͣre in hͦ ſacr̄o exprimit̉ materia ⁊cͣ. dicendū ꝙ ꝓpter difficultatē actꝰ ad cuiꝰ executōeꝫ roborathoc ſacr̄m non ſolum requirit̉ ꝙ forma huiꝰ ſacramēti ſitoꝑatiuā: ſed inſinuatiua ſiue eruditiua. vt in forma exprimatur ad qd̓ tenet̉ qui ſuſcipit hoc ſacramentū. Ut enimhr̄ de ꝯſe. di. iiij. ſpūſſanctus. In baptiſmate regeneramurad vitā: poſt baptiſmū confirmamur ad pugna. p̄paratioaūt ad pugnā ſignificat̉ inunctōne criſmatis vt ex ſupͣdictis patet: tangit̉ ergo h̓ materia. vt ꝗ confirmat̉ ſciat adquid ꝯfirmatur: qm̄ ad aliquid arduū et difficile. quod eſtꝯfiteri fidem xp̄i in aduerſis. quod non eſt in alijs ſacr̄is.¶ Ad aliud qd̓ ſequitur. ꝙ duplex eſt effectꝰ huiꝰ ſacr̄i ſuſtinentia ſcꝫ et ꝑſeuerentia. Primū notat̉ in hoc qd̓ dicit̉.Confirmo te in fide quā in baptiſmo ſuſcepiſti. Secūduꝫnotat̉ in hoc ꝙ dicit ſalutis: quod importat ꝯſumatōnemſuſtinentie. et ideo cum iſtud ſit dignius ſcꝫ ſalus finalisꝙͣ robur ſuſtinentie: ꝓpter hoc magis dicit̉ criſmate ſalutis ꝙͣ criſmate roboris. maxime cum p̄ceſſit effectus roboris in actu ꝯfirmatōnis cum dixit ꝯfirmo. ¶ Ad aliud dicendum. ꝙ duplex eſt ſalus. vna eſt in euaſione mali preteriti: et iſta ꝓprie datur in ſacramento baptiſmi et penitentie. Alia eſt ſalꝰ q̄ eſt victoria futuri mali ſcꝫ pugne exterioris: et iſta ꝓprie dat̉ in hoc ſacramento. Cum gͦ obijciturꝙ effectus hꝰ ſacramenti nō eſt ſalꝰ: patet qualiter reſpondendū eſt. Cum aūt ſubiūgitur ꝙ ſalus non ponit̉ ī formaſacramentoꝝ ſine quibus non eſt ſalus ⁊cͣ. Dicendū ꝙ ſalus ẜm ꝙ eſt effectꝰ baptiſmi et pnīe. nō ſumit̉ generaliterſꝫ ſpāliter. ſiue acceptōne ſpūali ẜm ꝙ eſt effectꝰ iſtiꝰ ſacr̄i.ꝓpter qd̓ non eſt ꝯſimilis ratio quare deberet poni in forma iſtoꝝ ſacramentoꝝ et iſtius.Conſequenter que .§. iij.ritur de variatōne forme. ſicut enim tactum eſt. ẜm diuerſas ꝯſuetudines diuerſaꝝ eccleſiaꝝ variatur forma verborum. qd̓ vr̄ minꝰ bene fieri. ſic for̄a verboruꝫ eſt de int̓tate huiꝰ ſacramenti: ſicut illud qd̓ eſt maxime neceſqd̓ aūt tale eſt inuariabile eſt: gͦ forma verboꝝ eſt innariabilis. ¶ Item cū duo principaliter ſunt de integritate huius ſacr̄i ſcꝫ materia et forma. hoc eſt criſma ꝯſecratum qͦfit̉ ip̄a vnctio: et forma verborum que ꝓfertur in ipſa vnctione. illud qd̓ eſt materiale eſt inuariabile. oportet enurꝙ ſit criſma et conſecratuꝫ: ſimiliter videtur ꝙ illd̓ quodeſt formale eſt inuariabile. ¶ Item in ſacramento baptiſmatis et altaris non poteſt eſſe forme verborum variatioa ſimili videtur ꝙ neqꝫ in ſacramento iſto. ¶ Ad hoc dicendum. ꝙ licet forma ſupͣpoſita ſcꝫ qua vtitur eccl̓ia Romana ſit ſecuriſſima et maxime tenenda: nihilominꝰ aliſufficiūt et ſunt ſuſtinende. Ad huiꝰ aūt queſtionis det̓minatōnem valet illud qd̓ rn̄det Ang. in quadā epl̓a ad valerium Maydaburgen̄ ep̄m. querentē de diuerſitate modorum que fiūt circa celebratōꝫ ſacramentoꝝ dicēs. Sichabemus a ſanctis patribꝰ ꝙ ſi vnitas ſeruat̉ caritatisin fide catholica: nihil efficit ꝯſuetudo diuerſa. et ſi multeſunt diuerſitates que nō in ſumma ſacr̄i neqꝫ ī virtute eiꝰaut fide diſcordant. neqꝫ om̄es in vnam ꝯſuetudineꝫ collii pn̄t. eſtimo in pace potius ꝯcorditer tolerandas: ꝙͣ dicorditer cū ſcandalo damnandas. Ex his patet q̄ diuerſitas toleranda eſt. Summa ſacr̄i intelligunt vt eſtimeilla que p̄ciſe requirunt̉ ad eſſe ſacramēti. Ad formaꝫ hācvt eſtimo reꝗͥritur exp̄ſſio ꝯſignatōnis ⁊ ꝯfirmatōnis cuꝫmateria ⁊ inuocatōe trinitatis que ſi exprimant̉ ⁊ fiat variatio in ordine verborum vel mutatōne dictionū. vt ſi invna forma dicat̉ criſma ſanctificationis: in alia criſma ſalutis: nō iudicāda eſt variatō forme. nec hmōi variatō obeſſe pōt dūmodo qͣtuor p̄tacta exprimant̉. ¶ Ex his patetrn̄ſio ad duo primo obiecta ꝑ hoc ꝙ ex variatōne hmōi n̄variat̉ aliquid qd̓ ſit de integritate ſacr̄i. cum ſemꝑ illa qͣtuor in quibꝰ forme integritas ꝯſiſtit ꝯſeruātur. Pre. forte in ip̄a materia aliqn̄ accidit variatio aliqua. Cū enimcriſma qd̓ eſt materiale in hoc ſacr̄o conficiatur ex oleo ētbalſamo: eſtimo ꝙ nō ſꝑ tenet illa ꝯfectio .i. mediū indiuiſibile. ¶ Ad vltimū dicendū. ꝙ ſecus eſt de ſacr̄is quorurforme ſunt inſtitute ab ore dn̄i et de his que ab hūana ꝓuidētia inſtituta ſunt. q̄ em̄ ab homine ordinata ſunt: abhoīe poſſunt mutari. Que aūt a deo inſtituta ſunt: non niſi dictāte deo debent mutari.Conſequenter queᵐ. §. iiij.ritur de efficacia forme .ſ. vtrum a virtute verborū. q̄ ſunde forma: ſit ipſum criſma ſacr̄m vel non. Ꝙ ſic: videturꝑ verbū Aug. qd̓ eſt hoc. Accedens verbū ad elementū fitſacr̄m. Item idem videt̉ ꝑ ſimile in alijs ſacr̄is. ¶ Item ſieſſet ſimpliciter ſacr̄m anteꝙͣ proferretur forma verboruꝫp̄ſcripta ex ſola ꝯſecratōne ep̄i: tūc a quocūqꝫ fieret inunctio ip̄e inunctꝰ ꝯfirmaretur: hoc autem eſt falſum. gͦ ⁊cͣ.¶ Contra. Hug. de ſancto Uic. Sacr̄m eſt viſibile ⁊ corꝑale elementū. foris ſenſibiliter ꝓpoſitū: ex ſimilitudine repn̄tans: ex inſtitutōne ſignificans: ex ſct̄ificatōne inuiſibilem gr̄am ꝯtinens. ꝑ hāc rōnem videt̉ ꝙ criſma ex ſctificatōne ep̄i ꝯtineat gr̄am inuiſibilē. et ſi hoc: eſt ſimpliciter ſacramentum ante inunctōnem. ¶ Iteꝫ in ſacramento altaris ex ꝯſecratōne ⁊ virtute verborum quibus fit conſecratio panis anteꝙͣ fiat aliqͣ conuerſio in vſum hominis ē cōpletū ſacr̄m. a ſimili videt̉ in ꝓpoſito ꝙ ex ꝯſecratōe factaab ep̄o ip̄m criſma efficit̉ ſacr̄m ꝑfectu anteꝙͣ fit inunctioeiꝰ ꝗ dꝫ ꝯfirmari. ⁊ ita idē ſeꝗtur qd̓ prius. ¶ Rn̄ſio. ꝙ a