Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Queſtiomagiſtri Hcon. iſtud ſacramentum a baptiſmoin pluribꝰ differt. In baptiſmo em̄ tota aqua fluuij ſacramentuꝫ eſt: ſꝫ illa tm̄ in qua fit īmerſio. Hic aūt totuncriſma bn̄dictōne ep̄i ꝯſecratum ſacr̄m eſt. Alia differentia. in baptiſmo aqua non manet ſacr̄m niſi dum duratimmerſio verboꝝ ꝓlatio. Hic aūt criſma totum ſacr̄mmanet ꝯtinue poſt bn̄dictiōem ep̄i quouſqꝫ facta fuerit inunctio. et tūc primo deſinit ꝑs criſmatis eſſe ſacr̄m ſtatimpoſtꝙͣ aliquis fuerit inunctus ip̄a: de hoc aūt dicet̉ infra.Unde dicūt. illa ꝑte criſmatis qua vnꝰ prius inunctꝰ eſtnon poſſet vngi aliꝰ. Ad illud qd̓ querit̉. dicitur plane. criſmate non ꝯſecrato poſſſet aliꝗs inungi ſꝫ taliliter inunctꝰ haberet̉ non ꝯfirmato. īnungeret̉ ad confirmatōem: in fonte tn̄ non ꝯſecrato licet neceſſitate baptizare. Et huiꝰ eſt. qꝛ conſecratio fontis eſt de decoreſacramenti non de neceſſitate: ſic eſt hic. Illa criſmatis bn̄dictio eſt de neceſſitate ſacr̄i huius: ideo forte ſic īſtituit eccleſia. licet in aqͣ non conſecrata baptizare: ꝗabaptiſmus eſt ſacr̄m neceſſitatis ſine quo ſalus eſſe pōtSi em̄ aliquis eſſet in ꝑiculo mortis. ſi anteꝙͣ baptizaret̉in aqͣ oꝑteret aquā cōſecrari: poſſꝫ mori anteꝙͣ ꝯſecraret̉et ſic ꝑiclitaret̉ aīa. Confirmatio v̓o non ſic eſt ſacr̄m neceſſitatis: ideo ſolum criſmate conſecrato inſtituit eccl̓iafieri ꝯfirmationem. non em̄ imminet ꝑiculum dilatōneꝯfirmatōnis: niſi hoc eſſet ex ꝯtemptu ſacramenti. Pret.aqua ſanctificata eſt ꝯtactu carnis xp̄i. non ſic eſt de criſmate. quia ergo xp̄c hoc ſacramentuꝫ non inſtituerat necei vim dederat ſicut ip̄e cōtactu ſue carnis nudiſſime vimregeneratiuam dedit aquis. ꝓpter quod ꝯueniens fuit vtſanctificaret̉: quod de aqua requirebatur neceſſario.Preterea. dn̄s conficiendo tranſſubſtantiando paneꝫinū in corpus ſuū conſtituit ſacr̄m eukariſtie. quale debuit eſſe elementū: vel materiale illiꝰ ordinauit. Inſtitutōaūt domini neqꝫ ꝙͣtum ad quidditatē. neqꝫ ꝙͣtum ad qualitatem debuit ab homine mutari: niſi eiuſdem hoc fieretp̄cepto. ꝓpter quod neceſſario requirit̉ conſecratio materialis ip̄ius ſacramenti eukariſtie: neqꝫ vt neceſſario requireret̉ debuit ab eccleſia ordinari ſicut eſt de materialiiſtius ſacramenti. ordinatū eſt tn̄ ab eccl̓ia ob reuerentiaꝫſacramentoꝝ p̄dictoꝝ ſcꝫ baptiſmi et eukariſtie et ad decorem mīſterij eorundem: fiūt quedam ꝯſecratōnes ſiuebn̄dictōnesꝙͣ fiant ip̄a ſacramenta. ille tamen ſūtde neceſſitate ſacri: ſic̄ ꝯſecratio ē in ſacr̄o confirmatiōis.Articulus ſecundꝰOnſequēter querit̉ de forma ꝯfirmatōnis. Etprimo querit̉ vtrū requirat̉ aliqua forma verboꝝ in diſpenſatōne huiꝰ ſacramenti. Secūdode forma ſiue de ſubſtantia forme qua vtit̉ eccl̓ia. Terciode variatōne forme. Quarto de efficacia eiuſdem.Primo ergo queri.§. j.tur vtrū requirat̉ aliqͣ forma verboꝝ. ſic: videt̉ ſil̓ein alijs ſacr̄is. Contra. apl̓i ſola manuū impoſitōnefirmabāt vt dr̄ Act̉. viij. tūc imponebāt manꝰ ſuꝑ eos accipiebant ſpm̄ſanctū. Sꝫ qd̓ eſt de neceſſitate ſacramenti.vt ſunt illa ſunt de integritate: eſt inuariabile ſicut ip̄mſacr̄m: ergo ⁊cͣ. Item forma verboꝝ eſt ſanctificās ip̄melementū. ſicut ptꝫ in illis ſacramentis in quibꝰ eſt formap̄ſcripta a dn̄o. ſcꝫ in baptiſmo et eukariſtia. ſꝫ in ꝯfirmatione eſt aliqua ſanctificatio ipſius elementi .i. criſmatis: quia anteꝙͣ fiat confirmatio ꝯſecratur ab ipſo: ⁊cͣ. Rn̄ſio. neceſſaria fuit forma verboꝝ in hoc ſacramēto. Ad qd̓ obijcit̉ ꝯtra de apl̓is: patet rn̄ſio ex dictis. vtem̄ dignitas oſtenderet̉ et auctoritas acceptaret̉: ſola manuū impoſitiōe ꝯfirmabāt. nulla coexiſtente forma verborum vel materiali aliquo. Poſtea autē alijs ſuccedentibꝰillis rōnibꝰ ſupͣdictis aliter ordinatū fuit ab eccl̓ia ꝙͣtūad materiā et ꝙͣtum ad formā. Ad aliud ſimiliter patetrn̄ſio hoc qd̓ ſupͣdictū eſt. in hoc eſt dr̄ia inter baptiſmum et confirmatōnem. in baptiſmo aqua non manet.xxiiij.ſacramentum niſi dum immerſio verborum prolatō durat. In ſacramento cōfirmationis aliter eſt vt dictum eſt.hec eadem differentia eſt inter ſacramentum eukariſtie etſacramētum ꝯfirmationis. Unde patet eſt ſimile deſacramento hoc illis. Quare magis requirit̉ de neceſſitate cōſecratio ſiue ſanctificatio elementi ſiue elementatiquod eſt materiale in hoc ſacramento ꝙͣ in alijs duobꝰ ē.quia aqͣ ex ꝯtactu carnis dn̄i ex inſtitutione illiꝰ eſt materiale debitum ſacramenti baptiſmatis. panis vinuꝫ ēdebitum materiale ſacramenti eukariſtie ex inſtitutōe domini: ſꝫ ſi criſma non fuerit ſanctificatū. non eſt debitū ſiue ꝯueniens materiale ſacramenti ꝯfirmatōnis: cum nonſit inſtitutū materiale a dn̄o ⁊cͣ.Conſequēter queri­ .§. ij.tur de forma cōfirmatōnis que eſt hec. Conſigno te ſignocrucis. et ꝯfirmo te criſmate ſalutis in noīe pa. et .ſ. et .ſ. ſ.Quia videt̉ hec forma ſit diminuta. in ea non ponat̉hoc ꝓnomen ego. quod videt̉ ſimile ſumptum a for̄a baptiſmi que eſt. Ego baptizo te ⁊cͣ. Item cuꝫ hoc dicitego importat aucͣtem. hoc autem ſacramentum maioremaucͣtem exigit in miniſterio ꝙͣ baptiſmus: eo ſolum eſtep̄oꝝ: cum in forma baptiſmi ponat̉ ego: videt̉ ⁊cͣ. Itemꝑſona ꝯfirmans ꝯfirmata eque pn̄tes ſunt in actu cōfirmatōnis adinuicē referunt̉ ſicut agens et patiens. ergoſicut vna ꝑſona exprimit̉ ſcꝫ ꝑſona que ꝯfirmatur. cum dicitur. Confirmo te: alia id eſt ꝑſona ꝯfirmans debet exprimi. ita debet dici. Ego confirmo te. Item quare ponitur in forma ſigno crucis magis ꝙͣ in baptiſmo vel alioſacramento. Item qͣre magis fit mentio in forma paſſione ꝙͣ de incarnatōne vel reſurrectōne. Item in ſac̓mēto mortis ſcꝫ baptiſmi fit mentio de cruce in forma: ml̓to fortiꝰ nec debet hic fieri. Item qͣre in hoc ſacramentoexprimit̉ materiale .i. illud quo miniſtrat̉. vt cum dr̄ confirmo te criſmate ſalutis. non aūt fit eodem modo ī alijsUerbigr̄a. in baptiſmate dicitur baptizo te in aqͣ īmoſimpliciter baptizo. Itē hoc ſacramentū detur ad robur. videt̉ in fema deberet dici criſmate roboris criſmate ſalutis.in ſalus eſt effectus huiꝰ ſacramenti. ſine eni.igit̉ cum ponit̉ in forma ſacͣ eſt ſalus ſcꝫ baptiſmi et penitentiementoꝝ ſinmulto fortiic debet poni. Rn̄ſio. hec for̄auenit huic ſanento. hoc autem ſacr̄m eſt ad conferēdūrobur xp̄ianoad ꝯfitenduꝫ viriliter fidem xp̄i corā inimicis eiuſdem. Ad hanc aūt ꝯfeſſionem requirunt̉ tria queminiſtrāt robur ꝯfitenti. vnum eſt noticia pͥme incōmutabilis veritatis. que tenet ratōnem in rectitudine ne declinet a veritate deuiū erroris. qd̓ exprimit̉ dicitur innoīe p. f. et .ſ. ſ. Aliud eſt memoria mortis ſaluatoris. inqua ip̄e crucem de nr̄e ſalutis aduerſarijs triumphauit:que excitat ad inſurgenduꝫ ꝯtra hoſtes fidei. qd̓ exprimit̉cum dicit̉ ſigno crucis. Terciū eſt vnctio ſpūalis que virtutem miniſtrat ad pugnandū quaſi fortis inuincibilisathleta fide xp̄i. hoc acceſſum ꝯſtantiaꝫ ſiue firmitatem volūtatis: qd̓ exprimitur cuꝫ dicitur criſmate ſalutis. Ad illud quod primo obijcit̉. dicendū eſt ſil̓ede baptiſmo et hoc ſacramento. baptiſmus em̄ eſt ſacͣmentum neceſſitatis. ꝓpter quod neceſſe eſt vt coartet̉ intētiobaptizandis: ita referatur ad actum exercitum. ſacͣmētum autem iſtud non eſt hmōi. Pre. ſacramentum baptiſmi eſt ſacramentuꝫ fidei diſtinguens fideles ab infidelibus. hec autē diſtinctio eſt ex actu baptiſmatis: ꝓpter qd̓ꝯuenit ponat̉ pronomē diſtinctiuū diſcretū in forma.hec aūt diſtinctio ſupponit̉ in ꝯfirmatōne. Si obijcitur ſimiliter et confirmatio diſtinguit. dicendum verūeſt: non tamen eſt ſe ad hoc ſicut baptiſmus. Ad alid̓dicenduꝫ. hoc pronomen ego non ponitur in forma baptiſmi. vt exprimat aliquā dignitateꝫ: ſed potius vt dictūeſt vt dirigat intentōnem ſignificet diſtinctōneꝫ. propterquod nulla eſt obiectio ad oppoſitum de comparatōne dignitatis. Ad aliud dicendum. non eſt ſimile de cōfir-