Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

teriali ſiue elementari exerceri. ne ſi ſola hominis oꝑatione gratia ſacramētalis daret̉: ſpes in hoīe poneret̉. Aliaeſt a Hug. dicente. Iuſtū eſt vt qui prius deū ſuꝑbiendo deſerens terrenis ſe ꝯcupīam ſubdidit nūc huīlitatem deū reqͥrens vt pleniꝰ effectum ſue deuotōis inſinuet: eiſdem ſe ꝓpter p̄ceptū dei obedientiā inclinaret. aliaeſt ratio ꝯformitatis eccl̓ie in mīſterio ſacr̄oꝝ. dico ſacͣmēta euangelij ſiue noue legis ſunt baptiſmus. ꝯfirmatio.ſacr̄m altaris extrema vnctio. Alia aūt ſacramenta ſcꝫpnīa ordo et matrimoniū licet ſint noue legis. quia in illaſunt approbata: tn̄ quia in illa inſtituta. vt igit̉ in ſacramento eſſet aliꝗd materiale figurans rem illiꝰ ſicut inalijs ſacramentis: ꝯueniens fuit vt forma apl̓oꝝ mutaret̉Item alia eſt. quia cauſe inſtitutōnis ſacr̄oꝝ efficaciāhn̄t maiorē hac exiſtente forma ꝙͣ illa: qꝛ maior eſt humiliatio: maior eruditio: maior exercitatio hac for̄a exiſtēteꝙͣ illa. Maior em̄ eſt huīliatio: cum ꝗs ſubijcit̉ inferioricreature ꝙͣ ſuꝑiori vel pari. Item maior ē eruditio: ꝗa vnctio criſmatis exp̄ſſius ſignat rem ſacramēti huiꝰ ꝙͣ impoſitio manuū ſine vnctōne. Item maior exercitatō: ꝗa ſicutin vnctōne miniſtrat̉ hoc ſacr̄m maior eſt exercitatō actiua ex ꝑte ꝯfirmantis: ſil̓r maior eſt paſſiua ex ꝑte recipiētis. Ad hoc qd̓ obijcit̉ ꝯtra hoc apl̓os ꝯfirmauerūtſola manuū impoſitione ſine ſacr̄o materiali. Dicendūipſi apl̓i fuerūt ꝯfirmati in die penthecoſtes a ſpūſct̄o immediate ſine miniſterio humane et ſacramento. ideo ip̄ialios ꝯfirmabāt ſine miniſterio ſacramenti. vt illi fueribaſes et fundatores eccl̓ie. viſo impoſitōne manuuꝫ dabatur ſpūſſanctꝰ gr̄am aucͣtem in ꝯſpectu hoīm haberēt. eis ſicut capitibꝰ xp̄iane religionis hoīes crederēt obtemꝑarent. Sꝫ poſtꝙͣ illi fuerūt fundatores eccl̓ie apl̓iſcꝫ qui a deo non hoīem erant ordinati p̄lati et ꝯfirmatidefecerūt: inſtinctu diuino inſtitutū eſt. vt mediāte elemēto ſanctificato verbū hoc ſacr̄m daret̉. ꝗa res ſacr̄i hꝰimmediate dabat̉ a ſpūſct̄o īmediate ꝯfirmāte: in datōne ſpūſſancti in impoſitōne manuū apl̓oꝝ ſigna viſibiliaapparebāt: erat opus elemento. Ad aliud qd̓ obijcū impoſitio manuū apl̓oꝝ fuit exemplum ⁊cͣ. dd̓m fuiexemplū ꝙͣtum ad effectū et actū in generali: ſcꝫ debeātep̄i ꝯfirmare baptizatos ſicut apl̓i ꝯfirmauerūt: ſꝫ fuerunt exemplū vel forma ꝙͣtum ad modū ꝯfirmandi. et huius duplex eſt. Prima qꝛ maior fuit dignitas in apl̓isꝙͣ in alijs ſubſequentibꝰ p̄latis: ad qd̓ oſtendendū manusm̄modo baptizatis imponebant. Ep̄i v̓o multa alia addunt. Scd̓a ratio eſt. qꝛ in principio eccl̓ia potuit itatotaliter ordinare. ideo ſicut creſcebat manifeſtatio veritatis fidei: eodem modo creſcebat ordinatio in diſpenſatione miniſterio ſacramentoꝝ.Peinde queritur .§. ij.que ſit materia huiꝰ ſacramēti. Et dicit̉ ē criſma quodꝯficit̉ ex duobꝰ elementatis ſcilꝫ oleo oliuaꝝ et balſamoUn̄ Rabanꝰ. de naturis rerū li. xviij. ca. vj. Balſamus īcriſmatis ꝯfectōne liquori oliue admiſceri. ac pontificaliſoletꝭ bn̄dictōne ꝯſecrari: quatenꝰ fideles om̄es impoſitiōemanꝰ ſacerdotalis ſpūſſanctꝰ accipit̉: hac vnctōne ſignētur. Circa hanc materiā querit̉ ſic. quare materia huiꝰſacramenti eſt ſimplex elementum ſicut materia baptiſmi. Iteꝫ ẜm Dyoni. Om̄e ſacr̄m eſt ſimplex. criſma at̄ eſt ſimplex. Item inter ſignū rem dꝫ eſſe ꝯformitas ꝯuenientia ẜm quā ſignū ducat intellectū in cognitōemignificate. cum gr̄a eſt res ſacramenti ſit ſimplex debet eſſe ſimplex. Item videtur aqua potiusdeberet eſſe materia huiꝰ ſacramenti ꝙͣ balſamus. quiamorbo generali dꝫ rn̄dere elementū generale et ꝯmune. ſꝫbalſamū p̄cioſum eſt rarū: aqͣ ꝯmunis ē om̄ibꝰ. Itemquare magis oleū ꝙͣ vinū. et videt̉ vinū magis: qꝛ facithoīem audacem diſertū: hoc eſt huiꝰ ſacr̄i. Iteꝫ ſiueniebat materia hꝰ ſacr̄i eſſet elementatū elementum: qͣre ꝯueniebat eēt ꝯpoſitum ex duplici elementato Item quare magis ex oleo et balſamo ꝙͣ alijs duobuselementatis. Item cum in ſacramento baptiſmi ſignat̉vnū morale ſcꝫ ablutio a culpa: aliud miſticū in xp̄o ſiīmerſio in mortē. qͣre ſil̓r hoc ſacr̄o ſignat̉ aliqd̓ miſticum in xp̄o. Morale em̄ ſignificat .ſ. gr̄am datā in robuquid aūt miſticū in xp̄o ſignificet apꝑet. Rn̄ſio. vtdicit Hug. de ſct̄o Uic. Criſma ꝯficit̉ ex oleo et balſamooleū infuſionē gr̄e ſpūſſancti ſignat: balſamū odorē bonefamē. Gr̄a aūt ſpūſſancti roborat aīam. ꝯfirmat hoīenvt audacter ꝯfiteat̉ xp̄m ſiue fidē xp̄i. Iuxta illud j. corī.xij. Nemo poteſt dicere dn̄s ih̓s niſi in ſpūſancto. Balſamum aūt ſignificat odorē bone fame neceſſaria eſt valdevnicuiqꝫ fortiter ſiue viriliter agenti: ne opꝰ v̓tutis qd̓ exercet: magis aſcribat̉ impetuoſitati animi ꝙͣ v̓tuti: et ſicvirtus illiꝰ nulli ſit ad efficaciaꝫ. vn̄. ij. Machab. viij. Fama v̓tutis eiꝰ vbiqꝫ diffundebat̉. et loꝗtur ibi de iuda quiinterp̄tat̉ ꝯfitens. Patet igit̉ quare elementū ſimplexdꝫ eſſe materiale huiꝰ ſacramēti: qꝛ tūc ita ꝯgrueret ſignū rei. Pre. non ꝯueniret vt ſignū eſſet ex vno elemētatoſꝫ ex duplici ꝓpter duplex ſignificatū. Sil̓r vt ex dictis pꝫꝯueniebat. vt ſignificata in hoc ſacramento oleū balſamum ſignificarent̉. oleū em̄ eſt ſignū euidentiſſimumroborantis. ſicut aqͣ gr̄e abluentis. balſamū bone ſquia fame inuiolabilis: qꝛ balſamꝰ cuꝫ hoc vnctos odoriferos reddit: incorruptos cuſtodit. Patet etiā quare elementa mixta ſiue elementata ꝯgruūt huic ſacramentoſimplex: qꝛ erat ad duplicē actū arduuꝫ: ideo reꝗrebatduplex elementū ſiue elementatū ꝯſonās illi duplici actui Ad illud qd̓ obijcit̉ verbū Dyoni. om̄e ſacramentieſt ſimplex. dd̓m hoc intelligendū eſt de ſimplicitateſacramenti materialis: ſꝫ potiꝰ de ſimplicitate rei ipſiꝰ queeſt gratia. que ſimplex eſt in ſe: licet multiplex in effectu. Ad aliud quod ſeꝗtur dd̓m. cōformitas eſt criſmatisad effectus gr̄e que ꝯfertur in cōfirmatōe. ſicut em̄ criſmatis vnū eſt eſſe indiuiſum ẜm actū: multiplex aūt in potētia materiali. eo material̓r ꝯſtat ex pluribꝰ ſcꝫ balſamo oleo: ſic ſignat gr̄am eſt vna in eſſentia multiplex ī virtute vel effectu. Quod em̄ obijcit̉. debet eſſe conformitas inter ſignū rem. ideo ſicut ē ſimplex gr̄a: ita dꝫ eſſeſimplex ſacramentū. dico peccat ẜm ꝯſequens. eo conformitas pōt eſſe ꝯꝑando ſignū ad gr̄am abſolute ſumptāet comꝑatōeꝫ ad effectu in ſubiecto. hoc nonꝑantur. Uel pōt eſſe cōformitas ꝯꝑando ſignū ad gratia:ẜm ip̄a gr̄a in ſubiecto ꝓprio oꝑatur et ẜm eſt effectus multiplicis in eodē: hoc modo dr̄ ꝓprie ſignū eiusUn̄ ſacramentū noue legis dr̄ eſſe ſignū et cauſa. qd̓ teſſet ſi gr̄am ꝙͣtum ad eſſentiā eius ſignificaret. Ad lqd̓ obijcit̉ de generalitate. dd̓m hoc verū eſſet ſi eſſet ſacramentū neceſſitatis ſaluaret̉ in aqua ꝯpleta ratioficandi. De vino ſimiliter dd̓m. hoc cōuenit ꝓpter audacem et fortem facit obnubilando rōnem: ideo nonꝯuenit: quia fortitudo ſpūalis eſt ex rōne recta pura:ex rōne obnubilata. Ad vltimū dd̓m. iſta vnctōne ſigtur vnctio xp̄i fuit rex et ſacerdos. Unde Hug. Criſmatis vnctōeꝫ iam ab antiqͦ in veteri teſtamento inſtitutamlegimꝰ. qꝛ tūc quidam reges et ſacerdotes ſolum linie bartur. quoꝝ vnctōne ſingularis ille vnctus p̄figurabat̉: qui cūctis ꝑticipibꝰ ſuis vnctus eſt. vt illo ꝑticipent īmine: ꝑticeps illiꝰ eſſe merentur in vnctōne. A criſmateem̄ xp̄c dr̄: a xp̄o nominat̉ xp̄ianꝰ. Un̄ ſicut in vnctioneveterū p̄figurata fuit vnctio xp̄i: ſic in noſtra eſt ſignificata vt dicit Hug. vn̄ a xp̄o xp̄iani dicti ſumus.Peinde queriturᵐ. §. iij.qualis debet eſſe materia. vtrum ſcilicet neceſſario reritur criſma ſit conſecratum ad hoc vt ſit materialeficiens. non: videtur per ſimile. Non enim requiriturſanctificatio aque ad hoc ſit materiale debitum et ſumciens in baptiſmo. ſimiliter in euchariſtia non requiriturmateria ſanctificata: licet ſit ſacramentum ſanctiſſimum Item querit̉ vtrum totum criſma ſanctificatum ſacrmſit: an illud ſolum quo fit inunctio ipſa. Rn̄ſio. dicuūt