Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Queſtiollatenꝰ poſſunt ſegregari: et vnuꝫ ſimorte preuenientene altero ꝑfici pōt. Ex hoc pꝫ ꝑfectio ſacramēti baptiſmatis dependet a ſacr̄o ꝯfirmatōnis. cuꝫ ſacr̄m baptiſmi fuit relictū a dn̄o imꝑfectū: relinquit̉ inſtitutum fuit ſacr̄m ꝯfirmatōnis ꝯn̄ter poſt ſacramentū baptiſmi: et ita a dn̄o. Item hoc idem videt̉ hoc. in hocſacramento ꝯfert̉ gr̄a in excellentia. ſicut hr̄ de ꝯſe. di. iiij.Spūſſanctꝰ. et hoc hoc ſacr̄m magna veneratione tenendū ſit: ſicut hr̄ de ꝯſe. diſ. iiij. manꝰ. Qd̓ aūt tale eſt abauctore gr̄e inſtitui debebat: a quo et inſtituta ſunt aliagr̄am minꝰ excellentē ꝯferebant: vtpote baptiſma ſacr̄maltaris. Item Hug. in tractatu de cōfirmatōe a criſmate xp̄c dr̄ et a xp̄o xp̄ianꝰ noīatur. Prete. exquo nomē xp̄iom̄es coīcare ceperūt: om̄s vnctōneꝫ acciꝑe debuerūt. Exhoc verbo videt̉. ſtatim pꝰ baptiſmū inſtitutū debuitſacramentū inſtitui. Sed tꝑe inſtitutōnis baptiſmi inſtituebat̉ aliqd̓ ſacr̄m niſi a dn̄o: ⁊cͣ. Item in ſacramētis quoꝝ virtus determinat̉ penes formā verboꝝ fuit virtus data v̓bis in inſtitutiōe eoꝝ ab ip̄o verbo increato .i.filio dei. ſicut patet in ſacramento baptiſmatis altaris.ſed hoc fuit in inſtitutōne eoꝝ ab alio ſꝫ ab ipſo: cumin hoc ſacramento ſit virtus data verbis ⁊cͣ. Idem etiāvidetur illud Math̓. xix. tūc oblati ſunt paruuli vt eismanꝰ imponeret oraret. Glo. bn̄diceret manu ore. EtLuc. xviij. afferebant ad euꝫ infantes vt eos tangeret. Exhis verbis aſſerūt. dn̄o offerebant̉ ꝑuuli ad confirmandum: ſicut offerunt̉ ep̄is. et cōfirmabant̉ ab ipſo: etita ab ip̄o inſtitutū eſt hoc ſacramentū. Item legiſlatoris eſt inſtituere ſacr̄a. ſed hoc ſacr̄m eſt ſimpliciter legiseuangelice: ⁊cͣ. Item deus ſeip̄m inſtituit om̄ia ſacͣmenta legis veteris vel loquendo vel p̄cipiendo. vn̄ ſemꝑin pͥncipio cuiuſcūqꝫ ſacramenti dicit̉: locutꝰ eſt dn̄s ⁊cͣ.Si ſacramenta legis euāgelice ſunt multo digniora: videtur ⁊cͣ. Contra. qn̄ dn̄s inſtituit aliqd̓ ſacr̄m determinauit quo elemento ſiue elementato exerceri debuit velvoce exp̄ſſa. ſicut ī inſtitutōe ſacramēti baptiſmatis vt pꝫiij. Ioh̓. vel euidētia facti ſicut in inſtitutōne ſacr̄i altarisSꝫ legit̉ dn̄m aliꝗd determinaſſe materiali in hocſacr̄m exerceri debuit: vt videt̉ fuit inſtitutuꝫ a dn̄o. Item in ſacramentis inſtitutis a dn̄o vnica forma v̓bo ab om̄ibꝰ obſeruat̉. Sed huiꝰ ſacramenti ẜm ꝯſuetudines diuerſaꝝ eccl̓iaꝝ diuerſe ſunt forme verboꝝ: hꝫ enimquedā eccl̓ia hāc formaꝫ. Confirmo te ſigno crucis criſmate ſanctificatōnis in noīe p. f. ſ. .ſ. amen. Alia ē iſtaConfirmo et ꝯſigno te ſigno crucis criſmate ſanctificatōnis in noīe p. f. .ſ. .ſ. amen: ⁊cͣ. Rn̄. dicūt quidāhoc ſacr̄m fuiſſe a dn̄o inſtitutū collatū. vtpote qn̄ manꝰſuꝑ pueros impoſuit Math̓. xix. Sed quia in illa impoſitōne manuū neqꝫ exp̄ſſum eſt aliquid de forma verboruꝫvel de materia qua mediante hoc ſacramentū exercet̉: ptꝫ fuit a dn̄o inſtitutū. Dicūt aūt alij hoc ſacramentum fuit inſtitutū ab apl̓is collatū et miniſtratū qd̓ eſtverū. hoc patet hoc apl̓i confirmabant ſola impoſitione manuū ſine inunctōne ſine forma verboꝝ quā vtirii ſt hacumtur eccl̓ia. Propter hoc ſine p̄iudicio dd̓m. dn̄s neqꝫhoc ſacramentū vt eſt ſacramentū inſtituit: neqꝫ diſpenſauit neqꝫ apl̓i. Intelligendū eſt igitur poſt aſcenſionē domini ꝯgruebat apl̓os ꝯfirmari et illis ſpm̄ſanctū dari adrobur. vn̄ Ioh̓. vij. Spūſſanctꝰ nondū erat datꝰ: qꝛ ih̓s erat glorificatꝰ. inquā in plenitudine vel ad roburſꝫ fuit datus die penthecoſtes. Unde apl̓i ꝯfirmati ſunt aſpūſancto immediate ſine mīſterio ſacramento. ip̄iinde confirmabāt ſine ſacramento. quare hoc: infra patebit. Sꝫ poſtꝙͣ apl̓i erant baſes eccl̓ie: qui a domino erātprelati et a ſpūſancto confirmati defecerunt: inſtitutuꝫ fuit hoc ſacramentuꝫ ſpūſſancti inſtinctu in concilio Meldenſi ꝙͣtum ad formam verboꝝ materiam elementaremcui etiam ſpūſſanctus contulit virtutem ſanctificandi. Ad hoc quod primo obijcit̉. hec duo ſacramenta nullatenus poſſunt ſegregari. Dicendū hoc intelligendumeſt ꝙͣtum ad eſſe ꝑfectum et potiſſimum illoꝝ. hoc expri.xxiiij.mitur verbo ſequenti quod eſt. et vnum ſine altero perficinon poteſt .i. ad ꝑfectionem potiſſimum non ꝑuenit vnumſine alio. Nec relictum eſt ſacramentū baptiſmi imꝑfectūa domino alio non inſtituto: cum virtus ſufficiens illi collata fuerit a domino. nec ratōnes hmōi aliquam habēt efficaciam cum ſola dei voluntas eſt cauſa cōuenientiſſimain om̄i eo qd̓ ab ip̄o efficitur. Ad aliud dicendū. gratia excellens que in illo ſacr̄o confertur eſt ab auctore gratie. nec tamen ꝓpter hoc neceſſe fuit hoc ſacramentuꝫ inſtitui a domino: virtus diuina ſit ſacramentis alligata. Quod aūt dicit decretū. eſt in magna veneratōnehabendum. hoc eſt ꝓpter cauſam ibidem aſſignatam. ſcilꝫquod ab alijs ꝑfici non poteſt niſi a ſummis ſacerdotibusnec tēꝑe apl̓oꝝ ab alijs ꝙͣ ab ip̄is apl̓is legit̉ aut ſcituractum eſſe: nec ab alijs ꝙͣ qui eoꝝ tenerent locū nunꝙͣ ꝑfici pōt aut fieri debꝫ. Un̄ hoc habendū eſt in magna veneratōne qd̓ a maxime dignis reuerendis ꝑſonis mīſtrari debet. Nec dꝫ argui inſtitutū fuiſſe vel monſtratum abapl̓is: quia dr̄ nec tꝑe apl̓oꝝ ab alijs ꝙͣ ab ip̄is apl̓islegitur ꝑactū eſſe. licet em̄ apl̓i manuū impoſitōne confirmabant: non tamen confirmabant miniſtrando ſacramētum confirmatōnis. Ad illud qd̓ obijcitur ex v̓bis Hugo. dd̓m ex illo verbo inſinuat̉ ordo miniſtratōnis iſtorum ſacr̄oꝝ ſcꝫ baptiſmatis ꝯfirmatōnis ordinis congruentia: neceſſe fuit vnū ſtatim inſtitui poſt aliud. Ad aliudpdijcit̉. in ſacramentis in quibus dataeſt virtꝰ verbidata eſt virtꝰ illa a verbo increato in inſtitutōne eoꝝ. Dicendū hoc verū eſt de illis ſacramentisque ſunt ab illo inſtituta. Pre. et licet ſicut dictum eſt verbis quibꝰ miniſtrat̉ hoc ſacr̄m data ſit virtꝰ a ſpūſancto:nihilominus data eſt a verbo increato cum indiuiſa ſintoꝑa trinitatis. Ad illud qd̓ obijcit̉. dn̄s ꝯfirmauituulos de quibꝰ Math̓. xix. Dicendū et ſi cōtulit eis gtiam ꝯfirmationis ſineua ꝯfirmabaant̉: non tn̄ mīſterioſacramentali. Ad aliud qd̓ obijcit̉. legiſlatoris eſt ſamenta legis inſtituere ⁊cͣ. Dicendū in hoc ſacramentoconfert̉ gr̄a in habundātia qua ſuſcipiens vngit̉ in pugilem. vt fide xp̄i audeat et velit ſe mortī exponere decebat vt ſpūſſanctꝰ in tanta daret̉ habundātia quouſqꝫ dominus fuiſſet glorificatꝰ. Ioh̓. vij. ꝓpter qd̓ iſtud ſacͣmentum debuit inſtitui immediate a legiſlatore: ſꝫ mediante ſpūſancto cooꝑante. Ad vltimū dicendū. om̄ia ſacramenta legis ſcripte. fuerūt inſtituta mediante legiſlatore erat mīſter legis auctore legis .i. dn̄o dictāte ſic debere fieri inſtitutōeꝫ. ſacr̄a aūt euāgelica quedā fuerūt inſtituta a legiſlatore auctore ſcꝫ xp̄o erat lator auctorquedā a miſtris legis ſcꝫ apl̓is et eoꝝ ſucceſſoribꝰ ſcꝫ pontificibus: ſcꝫ inſtinctu et cooꝑatōne auctoris legis ſicutſacr̄m: de hoc alibi plenius dicetur. Nembrum ſecundumOnſequenter queritur de integritate cōfirmatōnis. Et primo de materia confirmationis. Secundo de forma.Articulus primusE materia queritur ſic. Primo vtruꝫ materiaſit neceſſaria. Secundo que ſit materia. Tercio qualis.Circa primum ſic..§. j.videtur materia ſit neceſſaria. quia ſicut dīc Hug. Sacramentū eſt elementum foris ſenſibiliter ꝓpoſitum ex ſimilitudine repn̄tans. ſed reprenſentatio eſt materiam:ergo materia eſt neceſſaria. Contra. apl̓i ſola manꝰ īpoſitōne ꝯfirmabāt. videt̉ ſucceſſores eoꝝ ſola manꝰ impoſitōne hoc poſſint ſi tranſmiſerūt poteſtatem quam habuerunt. Item ſuꝑ illud Act̉. viij. tunc imponebant manus ⁊cͣ. dicit ibi interli. exemplum fuit noſtre confirmationis. ſꝫ exemplatū debꝫ ꝯformari exemplo: ⁊cͣ. Rn̄ſio ſacr̄m ſic̄ et ſacr̄m baptiſmi et alia voluit dn̄s re ma