Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Queſtiomortali et venialaptiſmꝰ aūt ſaīguinis liberat paucos .ſ. adultosī a veniali liberat a mortali. qꝛſupponit caritatē: aliter nihil valeret ad ſalutē. Similit̓in ordinādo ad bonū pōt maior exceſſus attēdi duplicit̓aut extenſiue aut intenſiue. Si extēſiue ſic p̄cellit baptiſmus aque. qꝛ dat gr̄am gratiſdatā .ſ. caracterē. gratiāgratūfacientē diſponit ad gl̓iam p̄miū eēntiale. Baptiſmus aūt ſanguinis gr̄am gratū facientē tribuit: ſꝫꝯſeruat. nec tribuit caracterē quē diſtinguit̉ aīa p̄parat̉ ad gr̄am. Sꝫ vtroqꝫ modoꝝ p̄dictorū baptiſmꝰ ſanguinis excedit intenſiue. ſicut excedit̉ extenſiue. efficacius melius liberat a malo culpe et pene: qꝛ omnemreſecat ẜm potentiā ẜm actū. Similiter efficaciꝰ ordinat ad bonuꝫ. quia ſtatim introducit ad gl̓iam. ꝑfectiorē glorioſiorē hoc baptiſmo baptizatus ꝯſequiturpalmā ꝙͣ baptizatꝰ alio. Dicēdū hec baptiſmataſe habēt ſicut excedētia exceſſa quātū ad excedunt etexcedunt̉ vt ex ip̄is rōibꝰ diuerſis ꝑtibꝰ poſitis patet. Si aūt vlterius quereret̉. magis p̄cellit ſimpl̓r. dicendū licet baptiſmus martirij ſit p̄cellens ratōne dignitatis ſtatus et priuilegij ad que ꝑducit: tn̄ baptiſmusfluminis p̄cellit rōe maioris virtutis vtilitatis. Iſtudpatet ꝯſideratis ſigillatim ſe effectibꝰ vtriuſqꝫ. Rōevtilitatis que ē optima ꝯditio boni: cōſtat p̄cellit. cumſit remediū vniuerſale baptiſma martirij ꝑticulare. Ratōe maioris virtutis p̄cellit. virtute eius imprimaturcaracter ꝯferat̉ gratiā gratū faciēs: reddat̉ dignitas vite eterne. ſiue auree que ē p̄miū ſubſtātiale. nullū horum ſe loquēdo ꝯfertur virtute baptiſmatis martirij.virtute eius ꝯſertur caracter. neqꝫ gratia gratūfaciens.gratia em̄ hmōi ē baptiſma martirij ecōuerſo. neqꝫcōſequens dignitas vite eterne nec p̄mium ſubſtātiale. Ad primū aut quod obijcitur. hoc baptiſma ſecūdis inquinatur ſordibꝰ ⁊cͣ. Dicēdū ē rōe qua ē baptiſmꝰ. quia hoc ꝯtingit in omni morte iuſti: ſꝫ potiꝰ rōnequa ip̄o terminat̉ ſtatus viatoris. Unde ꝯuenit baptiſ: iſti accidēs. Beatus aūt ioh̓. euāgeliſta dicit̉ paſſus martiriū in immiſione dolij feruētis olei. qui nihilominus potuit ſordibꝰ ſecūdis inquinari quātum fuit deip̄o martirio. Ad aliud qd̓ obijcit̉ ſine om̄i interuallo introducit in regnū ⁊cͣ. Dicēdum hoc ē magis ratōne qua ponit extra ſtatū vie: ꝙͣ rōe boni collati virtute illius vel mali ablati. ſicut patet in exemplo p̄tacto de beato ioh̓e. Si aūt baptiſmo fluminis baptizatos poneretextra ſtatū viatoꝝ: ſimiliter ſtatim introducēt in regnū Ad illud quod adiungit̉ ponit ī gradu altiori. Gicē hoc ē quia ē maioris virtutis efficacie: ſꝫ quiaſuꝑincedit bono habito. hoc patꝫ exemplo tali. Aliꝗsdans magnas diuitias alicui: efficit illū diuitē. alius vl̓terius aliqua pauca ꝑua ꝯfert eidē. vltimo ꝯferēs ponit illū ī maiori gradu altiori ꝙͣ fuerit primo. nec tamēplura ꝯtulit illi: nec efficaciꝰ miniſtrauit ei bona. Adillud qd̓ obijcit̉. puriores facit. Dicēdum purioresreddit delendo impuritatē pene: ſed baptiſmus aque puriores facit delendo impuritatē culpe. purū em̄ ē qd̓ ē imꝑmixtū alicui qd̓ ē alterius nature. alterius em̄ natureſunt culpa et pena: ꝙͣ natura humana .ſ. cōdita ſiue inſtituta. Ad illud qd̓ obijcit̉. in baptiſmo ſanguinis eſtplenior etiā amplior imitatio xp̄i ꝓfeſſio paſſionis eiꝰ⁊cͣ. Dicēdum hoc concludit ſit maioris virtutisvel vtilitatis ſimpliciter. Iſtud em̄ argumētū non valet.Iſte em̄ expreſſius ꝓfitet̉ fidē paſſionis imitat̉ xp̄m. dico imitatōe exteriori ꝙͣ iſte. virtus in iſto ē maior efficacior ꝙͣ in illo. frequēter em̄ vbi ē virtus maior: ē oſtenſio exterior minor. Sed bene ꝯcedendū ē alijs exiſtētibꝰeiſdē. magis meretur: qui ꝑfectius et plenius ꝓfitetur fidē imitat̉ xp̄m paſſuꝫ ꝙͣ minus. Sed ſupponat̉ hocſcꝫ iſte magis mereat̉ patiēdo martiriū ī fide xp̄i. ꝙͣ ille ſuſcipiēdo baptiſmū ī fide xp̄i. ex hoc ſequit̉ martiriū ſit p̄fęrēduꝫ virtute et vtilitate baptiſmati aque ꝗavirtus ſacramēti in baptiſmo habet efficaciā ẜm meritū.xxij.ſuſcipiētis: ſꝫ ex ſeip̄a efficaciā habet. nullo habito reſpectu ad meritū p̄tactū. Ad hoc quod vltimo obijcit̉. dicēdū ſi martiriū efficit martirē meliorem ꝙͣ baptiſmaaque baptizatū: tamē ſequit̉ hoc ē illo melius. pt̄fortius argui ad ꝯtrariū efficaciā virtutis ſic. Baptiſma aque ē tante efficacie virtutis malos ſimpliciteret indignos vita eterna .ſ. exiſtētes in originali pct̄o efficit bonos et dignos vita eterna. martiriū ſolūmodo bonos efficit meliores: ita em̄ ē ꝑuc virtutis et efficacie. et pōt niſi in bonos. ſꝫ maioris virtutis et bonitatis eſtquod pōt in bonos malos: ꝙͣ qd̓ in bonos tm̄: ⁊cͣ. dicēdū ꝓpterea argumētū ſupratactuꝫ valet. ſed benevaleret omnibꝰ quibꝰ vnū valet et aliud hoc ſꝑ eqͣlibet plus valeret. ſemꝑ cui adeſſet melius efficeret: ꝙͣaliud illd̓ cui adeſſet.Articulus ſecundusUerit̉ de p̄eminētia baptiſmatis Ioh̓. reſpectu alioꝝ. qꝛ videt̉ exquo fuit mediū intervetus et nouū teſtamētū: debuit p̄eminere omnibus veteris legis. Cōtra. aqua luſtratōnis tollebatomnē irregularitatē immūdicie. Reſponſio baptiſmus Ioh̓. fuit habilitatio ad penitētiam. Unde ꝑtim fulit de noua lege: ꝑtim de veteri. vn̄ licet aqua luſtrationispurgaret irregularitatem. quia illa irregularitas fuittracta ex immūdicia exteriori. p̄cellit baptiſma Ioh̓. eo magis diſpoſuit ad bonū. Sed in alijs quis erat ordovidet̉ baptiſma maris rubri: eo ſiignificat ſpiritumſtratōis qd̓ ē ſignūmundantē a culpa: p̄excellat̉ aque luſdeletōis pene Reſpōſio. baptiſma luſtratōis ſolūfuit ſignū deletōis pene: ſꝫ etiā ſignū ſpiritus: hoc quiailla aqua fiebat admixtōem cinerū vitule rufe. in ꝗbuserat virtus ignis ita ſpiritūſanctum ſignificabat:ter hoc ſignificabat v̓tutē paſſionis. Un̄ in hoc ſuꝑhabūdabat baptiſma maris nebule. baptiſma maris et nebule baptiſma diluuij nihil erat ſignificās niſi aqͣ. Un̄is dꝫ ordo. primo ē baptiſma diluuij ſignificat̉ aquāveri baptiſmatis ſiue v̓tus aq̄. ſecundo maris rubri quoſignatur aqua et ſpiritus. deinde aqua luſtratōis ſignatur aqua ſpiritus delēs culpā virtus paſſionis delēspenā. Baptiſmat ioh̓. vltra habilitauit ad ꝑfectū baptiſma. Baptiſmacfuit baptizatꝰ: fuit forma veribaptiſmatis. et ſiatet ordo. quia vnumquodqꝫ iſtoruꝫaddit alij. Queſtio. xxiij. de ſacramētalibꝰ in baptiſmo ꝯcurrentilOnſequenter querit̉ de ſacramētalibꝰ ī baptiſmo ꝯcurrentibꝰ et vident̉ numerari different̉ a bt̄odyo. rabano. in li. de inſtitutōe clericoru. Et in quodā canone dat̉ intelligi alter numerus ẜm beatū dyoni. Primo ē exufflatō. Secuꝫdo ſignatio ſiue benedictio. Tercio olei ſancti inunctio.Quarto trina immerſio. Quīto veſtitio. Sexto criſmatio ī v̓tice ſuꝑaddit̉ eukariſtie ꝑceptio. Scd̓m v̓o rabanū pͥmo ē exufflatio exorcizatōe. Secūdo ſignatioTercio ſalis ī os miſſio. Quarto nariū auriū ſputo linitio. Quīto ſacri olei inunctio. dr̄ illd̓ oleū ad cathecuminos. Sexto īmerſio. Septīo criſmatio. Alubi v̓ovt ī qͣdā aucͣte canonis habr̄. xxx. q. j. ꝑueīt. pͥmo ſit ſal̓īmiſſio. dr̄ a pͥmo ꝑabulo ſal̓ ſacͣti. ī ingreſſu eccl̓ieuſqꝫ ad ꝯfirmatōeꝫ criſma. ē a pͥmo vſqꝫ ad. vij. nullꝰxp̄ianꝰ ſuā ꝯmatrē ſume̓ dꝫ. Et diſtīguit̉ ibi. Primuꝫ ſalcollatio. Scd̓o nariū auriū ſputo linitō. Tercio ī frōte pectore facta ſignatio. Quarto ſacrati olei ꝑunctio.Quīto baptiſmi ablutō. Sexto ī v̓tice criſmatis punctōSeptīo ī frōte eiuſdē facta ꝯſignatō. Sꝫ vn̄ ſumpſerūthūc ordinē plene video: niſi fuerit ex conſuetudinealicuius eccleſie. His viſis primo queritur de ratiōe