QueſtioAyticulus ſecundusOnſequenter querit̉. vtrū vnūquodqꝫ debeatdici ſiue ſit ſacramētū? Et videt̉ ꝙ no. ꝑ hͦ qd̓dicit mgr̄. iiij. ſenten̄. di. iiij. ꝙ ſacramentū baptiſmi celebrat̉ tm̄ in aqua. nō in alio liquore. Sꝫ ꝯſtatꝙ ſi baptiſmus ſanguinis ē ſacramētū: ē ſacramētum baptiſmi. gͦ celebrat̉ in aqua. ſꝫ hoc ē falſum. alius em̄ liqͦꝝē aqua: alius ſanguinis. hoc eodē argumēto patet ꝙ bas penitētie nō ē ſacramētū rōe qua dicitur baptiſmꝰ. quia ſi ē ſacramētū ratōe qua eēt baptiſmus: tūc eētſacramentū baptiſmi. ¶ Item in illis deficiūt ea que requirunt̉ ad eſſe ſacramenti. ⁊ maxime ſacramenti baptiſmatis .ſ. repn̄tatio ex ſimilitudine. Si gͦ ex inſtitutioneſanctificatio ex verbi ꝓlatōe. ¶ Item hoc ſpecialiter videtur de baptiſmo ſanguinis ꝑ hoc ꝙ ſacramentū ē ſignuꝫexterius expreſſiuū eius quod eſt interius .ſ. purgatōnisſed ſanguis effuſus potius inficit ꝙͣ purificet: gͦ cum interius anima nō inficiatur ſed purificetur: baptiſmꝰ ſanguinis nō eſt ſacramētum. ¶ Item ſacramētum noue legis efficit ſiue ꝯfert aliquid interius aliquo modo. ſꝫ effuſus ſanguis exterior ⁊ ꝑſecutio exterior non efficit aliquid gratuitū exterius. ſed potius recipit bonitateꝫ abinteriori. gͦ ⁊cͣ. ¶ Cōtra. qd̓ ꝑticipat nomen ſpeciei. ꝑticipat nomen generis. gͦ ſi martiriū et penitētia dicunt̉ baptiſmata et inter ſpecies baptiſmatū numerāt̉: ꝑticipātnomen generis: ergo vtrūqꝫ dicit̉ ſacramentū. ¶ Iteꝫ hͨvidetur maxime de martirio. quia ſuꝑ illud Ro. v. qui ēforma futuri. glo. de latere xp̄i dormiētis fluxerūt omniaſacramenta ex quibꝰ formatur eccleſia: ⁊ hoc dicit. quiainde fluxerunt ſanguis et aqua. gͦ videt̉ ꝙ ita accedit adrōem ſacramēti ſanguis ſicut aqua. ¶ Item iuxta hoc q̄rit̉. cū multa ſint genera martirioꝝ. ꝓpter quid martirimagis vocat̉ baptiſmus ſanguinis: ꝙͣ baptiſmus ignisvel ligni vel alicuius alterius elemēti vel elemētati: cumſancti et iſtis modis paſſi ſunt martiriū ſicut illo modo.¶ Reſponſio. dd̓m ad hoc. ꝙ ſicut martirium et penitētia improprie ⁊ noīe extenſo dicunt̉ baptiſmata: ſic imroprie et noīe extenſo dicunt̉ ſacramēta inqͣtum hmōi.hoc dico ꝓpter penitētiā. q̄ licet ſit ſacramētū ꝓprie: nontn̄ inqͣtum baptiſma. quia dr̄ baptiſma ſolū ꝓpter purgatōem interiorē. rō aūt ſacramēti ſumit̉ quodammo ab exteriori ſignificatōe. ¶ Ad illud qd̓ obijcit̉. ꝙ illud qd̓ ꝑticipat nomē ſpeciei ꝑticipat et nomē generis ⁊cͣ. Dicēdūꝙ nō ꝑticipāt nomē ſpeciei. Non em̄ dicunt̉ baptiſmataniſi noīe extenſo. quia ſolūmodo baptiſmata nominant̉ꝓpter ꝯuenientiā cū baptiſmate ſimpliciter. Ille em̄ baptiſmus dicit ſpeciē ſacramēti qui in eē ſuo ſpeciē viſibilē ꝯcernit cū purgatōe interiori. ⁊ dico ſpēm ꝓprie loquēdo. ẜm ꝙ ſpecies ſacramētalis ex ſimilitudine dicitur rep̄ſentans: ex inſtitutōe ſignificans. hmōi aūt ſpēm nō ēreperire in baptiſmatibus predictis. ¶ Ad id quod obijcitur. ꝙ ſacramenta fluxerunt de latere chriſti. dum perfluxit ſanguis et aqua. Dicendum. ꝙ ſanguis et aquanon ſignificatbant ſacramentum eiuſdem generis: ſeddiuerſa. Nā aqua p̄ſignabat ſacramentum baptiſmi: etſanguis eukariſtie. vbi vere ē ſanguis xp̄i. ⁊ ideo n̄ oportet ꝙ verū ſacramētum baptiſmi ſit in ſanguine. qꝛ dn̄snō inſtituit in ſanguine ſacramentū purgatōnis: ſed cibatōnis et refectōnis. Iuxta illud math̓. xxvj. Hic ē calix ſanguinis ⁊cͣ. ¶ Ad hoc qd̓ querit̉ quare martiriumdicit̉ baptiſmus ſanguinis ⁊cͣ. dici pōt ꝙ ī martirio ponit̉ vita carnis. ⁊ vita illa in ſanguine eſt ẜm ꝙ dr̄ in legemoyſi. Preterea. omne genus mortis quodāmodo ꝓuenit ex paſſione aliqua in naturali facta ī ſanguine. quaexiſtente deficit motus naturalis ſpirituū vitaliuꝫ. ſiueſit mors ꝓueniēs ex lapidatōe. ſiue ſubmerſiōe ſiue aliogenere interfectōis. et ꝓpter hoc omne genus martirij n̄abſqꝫ rōne dici pōt martiriū ſanguinis. Iteꝫ dicit hugoin ſanguine baptizat̉ qui ꝓ xp̄o moritur. qui et ſi ſangui.xxij.ē p̄cioſior ē ſanguīe.nē nō fundat ex vulpere: dat vitāNam ſanguinē funere poſſet etiā ſi vitā nō daret: ⁊ minus eſſet ſarere ꝙͣ vitaꝫ dare. bene ergo ſanguinem fundit qui vitam ponit pro xp̄o. hec HugArticulus terciusOnſequēter querit̉. vtrū in baptiſmo ſanguinis et penitētie imprimat̉ caracter. Ꝙ ſic: videt̉. quia plus eſt efficere gr̄am ꝙͣ imprimerecaracterē Si gͦ facit quod plus eſt ⁊ ad quod reliqum ēdiſpoſitio didetur ſimiliter efficere reliquū. ¶ Ꝙ aūt nōimprimat̉ caracter videtur. quia ẜm hoc diuerſi caracteres ad idē imprimerent̉ in diuerſis baptiſmatibꝰ. ¶ Preterea. cū ꝓpter impreſſionē caracteris n̄ fiat iteratio ſacͣmēti: nec prius baptizatus poſt reciꝑet martiriū. ¶ Adquod dd̓m. ꝙ in ſacramento ſanguinis et penitentie nōimprimitur caracter baptiſmalis: imprimit̉ tn̄ quoddāſignū in martire cui reſpondet aureola. Nec ſequit̉ facitquod plus ē. gͦ quod minus. vt ex ſupradictis patet. Nāꝙͣtum ad ꝑpetuitatem caracter p̄eminet gratie: nō tamēſimpliciter. Eſt aūt caracter impreſſio ſpūalis in animarn̄dens impreſſioni in aqua ⁊cͣ.Articulus quartusOnſequēter queritur ſi hęc ſupplent vicem baptiſmi. ⁊ primo querit̉ qualiter baptiſma ſanguinis. aut eī hoc eſt rōe pene. aut cauſe. autfidei. Nō rōe pene: quia tanta ē in peccatoribꝰ qui debitores ſunt mortis. Nō rōe cauſe. que em̄ eſt ꝓportio cauſead baptiſma aque et ſpiritus: vt eius vicem ſuppleret.¶ Preterea. ī latrone a dextris crucifixo erat pena noncauſa. quia pro ſuis meritis non pro nomine xp̄i paſſuseſt. et tamen baptiſma dicitur: ergo hoc non facit cauſa.¶ Si v̓o dicatur fides eſſe ratio. tunc fides per ſeipſamillud efficeret. Si ergo aliquis ſolam fidem habeat baptizabitur. et ſic contingeret aliquem multociens baptizari. quia poſſet multociens fidem habere et multotiensa fide cadere. quod cum non ſit: non hoc facit ſola fides.¶ Reſponſio. hoc facit fides cum pena et cauſa in martirio vt omnia cōcurrant. Nam in baptiſmo aque deletur omnis pena debita pro actuali et pena originalis. hͦideꝫ fit in martirio ratione fidei. ſi eſſet aliqua culpa deletur. et ratione fidei: cum cauſa eſt augmentum gratieet ratione pene his coniuncte deletio omnis pene. et ſicmartirium ſupplet vicem baptiſmi. ¶ Quod autem obijcitur de latrone. Dicendum ꝙ martirium illius quantum erat de ſe non erat completum: et ꝙ non tota cauſaſanguinis ratio fuit in eo baptiſmi: ſed duo concurrebant fides et pena: et adiungebatur contritio in articulo neceſſitatis. Ad cuius euidentiam nota. ꝙ ad completum martirium duo requiruntur. ſcilicꝫ iuſta voluntaset iuſta cauſa. Primum defuit in innocentibus. Secundum defuit in latrone. vnde neutrum martirium de ſe fuit completum. ſed ſicut dominus in innocentibus ſuppleuit quod defuit ex parte voluntatis: ſic in latrone ſuppleuit quod deerat ex parte cauſe. propter quod ſignanterdicit Hieroni. Ꝙ chriſtus homicidij penam fecit eē martirium. Dicit enim. fecit ſic innuens ꝙ de ſe non fuit cōpletum martirium. ¶ De baptiſmo auteꝫ penitentie poteſt queri qualiter ſupplet vicem baptiſmi. Si enim martirium ita ſupplet vicem baptiſmi ꝙ ſuſtinens martiriūeuolat quemadmodum baptizatus: videtur ſimiliter ꝙbaptiſmus penitentie ſi ſuppleat vicem baptiſmi. ꝙ quibaptizatur baptiſmo penitentie euolet: quemadmodumbaptizatꝰ baptiſmo aque et ſpūs. et ita vnuſꝗſqꝫ adultꝰin qͦ eēt lmōi baptiſmus: exiſtente articulo neceſſitatiseuolaret. ¶.in baptiſmo pn̄ie nihil alid̓ ē ꝙͣ fidescū pnīa finali nō tollit nccͣrio oēm