Illud aūt ſolū ꝑfectū ē: omnia alia diminuta: ſꝫ differēter. qꝛ quedā in ſignificādo. quedā in cauſando. quod ſicpatet. In baptiſmate ex aqua ⁊ ſpiritu ē virtus quedaꝫregeneratiua ī ip̄a aqua collata illi ex ꝯtactu carnis xp̄imudiſſime: ⁊ ex virtute verboꝝ p̄ſcripte forme. Pretereaē gratia ſpirituſſct̄i ꝑ quā ē deletō culpe originalis. ad deleiōem culpe originalis: ſequit̉ deletio pene originalis p̄mo: et actualis ſecundo in adulto virtute paſſionis xp̄i.Unde in baptiſmo ē virtus regeneratiua ī aqua efficiēsvt diſpoſitio. virtus ſpirituſſancti efficiēs deletōem culpe. virtus paſſionis efficiēs deletōem pene. Sed eſt duplex pena originalis .ſ. carētia viſionis dei: ⁊ hec omnīotollitur. et corruptio que ē ꝯcupiſcētia quedā que fomēsdr̄: ⁊ hec tollit̉ in ꝑte. p̄ter hoc requirit̉ forma verborump̄ſcripta qua exprimitur ip̄a trinitas: ad quā ꝓprie ⁊ primo fit impreſſio caracteris et ablutio exterior. Cirtus regeneratiua in aqua fuit figurata ī baptiſmo diluuij. gr̄aſpirituſſancti in baptiſmo maris et nebule. Nebula em̄fuit ſymbolū ſpiritus. virtus aūt paſſionis ꝑ baptiſmuꝫexpiatōis ſiue luſtratōis. quia in illo erat aqua admixtacineribus vitule rufe. cuiꝰ ymmolatio mortē xp̄i p̄figurabat. Ablutio d̓o exterior ꝑ baptiſmuꝫ Ioh̓. quia hoc baptiſma habilitabat ad verū baptiſma. Forma at̄ verborū ꝑ baptiſmū xp̄i: quia ibi diſtincte trinitas deſignabatur. Unde fuit ſignū baptiſmatis ꝙͣtum ad inuocatōemqui habet formā expreſſiuā trinitatis. hec igit̉ ſunt ſignaveri baptiſmatis ⁊ adhuc ſigna in diminutōe vt planuꝫē: ſed iſtis quinqꝫ figurat̉ ꝯplete. Eſt aūt triplex baptiſma ꝯueniēs cū baptiſmate iſto in cauſalitate .ſ. flaminisſanguinis et penitētie: ſꝫ ſimiliter ꝑdiminutōem. baptiſma aūt flaminis dabat̉ ad tollendū imꝑfectōem ꝙͣtū adquādam infirmitatē. quā timore ꝯſternati nō audebantnomen xp̄i publice ꝯfiteri. Unde nō fuit datū apl̓is addelendū culpā aliquā vel penā: niſi velimus illam infirmitatē penā dicere. dat̉ igit̉ baptiſmus flaminis ad illuſtrādum intellectū et accendendū affectū. quibꝰ ſublatainfirmitate timoris: efficit̉ homo fortis ad ſuſtinendumquecūqꝫ: ⁊ fidē xp̄i publice ꝯfitendū. ¶ In hoc igit̉ cōuenit cū baptiſmo. quia ſicut baytiſmus ex aqua ⁊ ſpiritutollit vniuerſaliter originale ⁊ penā illius .ſ. ꝙͣtuꝫ ad carentiā viſionis. et penaꝫ actualis: ſic baptiſmus flamīsinfirmitatē p̄dictā. Itē baptiſmus penitentie habet ꝯuenientiā cū illo in hoc. ꝙ ſicut baptiſma ꝑfectū delet originalē culpā et actualē: ſic baptiſmus penitētie delet actuale mortale generaliter. ¶ Preterea. baptiſmꝰ ſanguīs habꝫ ꝯuenientiā in hoc. ꝙ ſicut baptiſmā ꝑfectū delꝫ penāoriginalis in ꝑte. quia minuit ꝯcupiſcētiam: et actualisomnino: et hoc virtute paſſionis xp̄i. et ſimul cū hoc culpā originalis et actualē quā inuenit: ſic baptiſmus ſanguinis pena originalis .ſ. ꝯcupiſcētie omnino ⁊ actualiſimiliter. Unde hec ſunt quaſi ſupplementū ꝑfecti baptiſmatis et in diminutōe reſpectu illius. Et nota ꝙ tunc ꝓprie dicitur baptiſmus penitentie qn̄ homo ē in articuloa quo nō reuertit̉. ſicut cū ē in articulo mortis nec habecopiā ꝑfecti baptiſmatis. In tali articulo ꝯtritio de peccatis et dolor ꝙ nō habet facultatem baptiſmatis ꝑfecti:ſupplet vicē baptiſmatis ꝙͣtū ad deletōem culpe ſed nō pene. Similiter eſt de baptiſmo ſanguinis. quando doletd̓ peccatis et ꝙ nō fuerit baptizatus: gratia ꝯtritōis tollit qd̓ mortale ē et paſſio in fide penā omnē. Similit̓ baptiſma flaminis ꝓprie tollit infirmitatē p̄dictā. omninoigitur hec ſe habet in diminutōe reſpectu baptiſmatis ꝑfecti. Unde baptiſma penitentie ꝯuenit inꝙͣtuꝫ tollit culpā: ſanguinis inꝙͣtum penā: flaminis inꝙͣtum ꝯfert gratiā ꝓprie. ¶ Ex his patet rn̄ſio ad primū qualiter hec genera baptiſmatū ſe habēt ad baptiſma ꝑfectum .ſ. ī quadā diminutōe et in ſignificādo ⁊ in cauſando. ¶ Ad alid̓quod obijcitur. quare nō fuerūt quatuor p̄figurātia qͣtuor genera baptiſmatū que ſunt in lege noua. Dicēdū ꝙ īlege noua ſunt quatuor quo ad cauſalitatē. tamē quartūnō debet ꝯnumerari ꝓprie cū tribꝰ. quia vt tactū eſt. illudeſt ꝑfectum. alia ſunt in diminutōe reſpectu illiꝰ ⁊ quaſiin ſupplementū ſuſcipiūt̉. habent tn̄ quo ad aliquid cumillo cōuenientiā. ¶ Ad hoc quod queritur quare nō fuitaliquod baptiſma ante tp̄us gratie tm̄ in ſpiritu. qd̓ eſſꝫfigura baptiſmi flaminis: ſicut erat in aqua tm̄. Dicēdūꝙ cauſalitas baptiſmi principaliter attendit̉ in ſpirituꝫſignificatio aūt in aqua. quia igitur in aqua attenditurſignificatio. iō in omnibus baptiſmatibꝰ que ſunt ſignaoportuit aquā eſſe. ⁊ hec ē cauſa quare quodlibet baptiſma ve. te. fiebat in aqua. Sed quia cauſalitas et virtusin ſpiritu. nullū fiebat in ſpiritu: ſed quia virtus dandieſt in ſpiritu: in omnibus que habent rōem cauſalitatisvirtus ſpiritus reꝑitur. ⁊ etiā in baptiſmo ſanguinis eſtvirtus ſpiritus. Unde bern̄. Si martiriū ꝓ baptiſmatereꝑitur. nūquid plane facit hoc pena? non: ſed ip̄a fides.Nā abſqꝫ fide martiriū nō ē niſi pena. abſqꝫ dubio fidcū martirio baptiſma reputat̉. ¶ Ad illd̓ qd̓ queritur debaptiſmo maris et nebule ſi ſint figurā baptiſmatis ꝑfecti. cuius igit̉ erat diluuij. ⁊ aqua luſtratōis iam patetreſpōſio. quia omnia figura erat ꝑfecti baptiſmi ſub diminutōne vt dictū ē. Uel poſſet quadā remota aptatōnedici baptiſma aque luſtratōnis. quia repn̄tat quodammō mortē xp̄i. baptiſmus martirij vt figura illius aptariet baptiſmus diluuij baptiſmo penitētie. que debet eſſeablutōne et effuſione lacrimarum.Nlembrum quartumOnſequēter querit̉ de differētia bſanguinis et penitētie: r̄ſpectu eiꝰet ſpiritus. Et querit̉ primo vtrū vnūdebeat dici baptiſmā. Secūdo vtꝝ vnūqd̓qꝫ debeat dici ſacramētum. Tercio vtrū ī baptiſmo ſanuinis ⁊ penitētie imprimatur caracter. Quarto querit̉Si baptiſmꝰ ſanguinis et penitētie ſuppleret vicē baptiſmi flumninis. Quinto vtrū ſufficiant ad ſaluteꝫ ſine baptiſmo fluminis.E Articulus primusUerit̉ ergo primo. vtrū vnūqd̓qꝫ debeat dicibaptiſma. Et videtur ꝙ ſic. ꝑ hoc quod dr̄ adheh̓. vj. ſuꝑ illud baptiſmatu. glo. pluraliterdicit. ꝗa ip̄e baptiſmus fit in aqua. in penitētia et in ſanguinē. ¶ Ad idē facit qd̓ dicit aug. in li. de vnico baptiſmo. Baptiſmi vicē aliqn̄ implere paſſionē. cui nōdū dictū ē hodie mecū eris in paradiſo. Beatꝰ Cyprianꝰ nō leue documētū aſſumit. quod etiā atqꝫ etiā ꝯſiderās. inunio nō tm̄ paſſiōem ꝓ nomine xp̄i id quod baptiſmo deerat ſupplere: ſꝫ etiā fidē ꝯuerſionēqꝫ cordis. ſi forte ad celebrandū miniſteriū baptiſmi in auguſtijs temporuꝫ ſuccurri nō poteſt. ¶ Preterea. in ſcripturis inuenit̉ ꝙ baptiſma dicitur ſanguīs cuꝫ dicitur in luca. xij. baptiſmohabeo baptizari et qͦmodo coartor donec ꝑficiatur. Similiter de penitētia. eccͣi. xxxiiij. Qui baptizat̉ a mortuet iterū tangit mortuū qd̓ prodeſt lauatio eius? Reſtat gͦꝙ vnūquodqꝫ ē baptiſma. ¶ Sed ꝯtra heb̓. vj. ſuꝑ illudbaptiſmatū dicitur in glo. Poſtꝙͣ enumerat tria baptiſmata. vnū dicitur eſſe baptiſma. ꝗa vna eſt forma. nec iterari poteſt vna trium perſonarum oꝑatio. Non ergo iōdicitur baptiſma fieri in penitentia in ſanguīe: ī ſangneꝙ ſacramētū baptiſmi celebret̉ vt in aqua accedente verbo. ſed ꝗa vicem baptiſmi implet effuſio ſanguinis ꝓ nomine xp̄i et fides et penitentia. vbi dumtaxat articulusneceſſitatis: nō cōtemptus religionis ſacramentum baptiſmi excludit. ¶ Reſponſio ad hoc ē. ꝙ eſt baptiſmatis nomine large accipit̉ ꝓ ablūtōne a culpa vel a per⁊ ſic dici poteſt vnūquodqꝫ baptiſma. vel ꝓprie illudmentū ī qͦ accedit verbū trinitatis ad elementū: ⁊ ſic qd̓fit ex aqua ⁊ ſpū. Cū ergo dicit̉ ad heb̓. vj. baptiſmatum⁊cͣ. Baptiſma large accipit̉. ſtricte ẜm ꝙ dicit̉ vnuꝫ baptiſma. vbi ē forma vna ⁊cͣ.