Queſtioin via. et vt neceſſitas et hoc mō in patria. habitꝰ igit̉ ꝙeſt vt facultas non vt diſpoſitio defacili exit in actū. necintēdo dicere ꝙ habitꝰ virtutū eſt ſolū in ꝑuulis diſpoſitiue .i. ꝙ ſolū diſpoſiti ſunt ad virtutē: ſed ꝙ ſit ibi ẜmſubſtātiā et eſſe. eſt tn̄ vt diſpoſitio reſpectu actꝰ eliciēdiip̄am ſic̄ in prīa neceſſario ē in ſuo actu medio mō ī haentibꝰ li. ar. qꝛ nō ſemꝑ eſt ꝯiunctꝰ ſuo actui. poteſt tn̄quadā facilitate exire in ſuū actū. Hanc ergo tenentesopinioneꝫ poſſunt rn̄dere ad obiecta. ¶ Ad primū ergodicendū. ꝙ duplex eſt actus virtutis. vnꝰ eſt ſubſtātialisſiue eēntialis ſine qͦ virtꝰ in nullo ſtatu eſſe pt̄. ꝗ ē in decoratōe ſubiecti ſcꝫ aīme. Uirtus em̄ in om̄i ſtatu aīamdecorat et dignā deo efficit. Aliꝰ eſt eiꝰ actus quodāmōaccidētalis. licet ſit ꝓprius. ꝗ attendit̉ in oꝑatōne qͥ augetur decor illiꝰ et meritū. a primo actu nō ceſſant virtutes. ſemꝑ em̄ aīam ornāt et deo gratā efficiūt. ꝓpt̓ qd̓ dicunt̉ indumēta aīme. Un̄. lxj. yſa. Induit me veſtimētisſalutis. glo. virtutibꝰ ip̄o xp̄o. et inducit glo. illā auctoritatē. iij. Gal̓. Quicūqꝫ baptizati eſtis xp̄ꝫ induiſtis. Un̄ſicut duplex ē actus veſtis materialis ſcꝫ ornare qui eſtactus eēntialis. et ꝓtegere a nociuo extrinſeco. et iſte n̄ſemꝑ cōuenit: ſed tuxta cōgruitatē loci et tꝑis. Similit̓dico de veſte ſpūali ſcꝫ virtutis. ¶ Ad aliud dd̓m. ꝙ iuſtus dicit̉ duobꝰ modis. vel habitu iuſticie: et ſic nō fumit̉ iuſtus. in glo. v. Ro. Uel ab actu ſiue exercitio iuſticie: et ſic ſumit̉ ibi. Un̄ glo. ibidē. Iuſtus ꝓ exercitio virtutū: hic dicit̉ qui bonꝰ eſt. ¶ Ad aliud qd̓ obijcit̉ ꝙ cognitiua ꝑuuli nō eſt capax ſue ꝑfectiue ⁊cͣ. Dicēdū ꝙ nōeſt ſimile. qꝛ aliter ꝑficit̉ affectus v̓tute: aliter intellectꝰſcīa. ꝑficit̉ em̄ intellectꝰ acꝗſitōe et labore hūano. ꝓpterqd̓ indiget vſu li. ar. ⁊ ꝓceſſu tꝑis. affectus ꝑficit̉ immediate et ſolūmō a deo. Ut em̄ dicit aug. virtꝰ ē bona qͣlitas mētis quā deus oꝑatur ī nobis ſine nobis. Deo aūtnihil ē impoſſibile. ꝓpter qd̓ non ſequit̉. et ſi intellectusꝑuuli nō poteſt ꝑfici ſcīa. ad qd̓ reꝗͥrit̉ mīſteriū et laborhūanꝰ: ꝙ nec affectꝰ cuiꝰ ꝑfectio ē a ſolo deo. ¶ Ad aliudqd̓ obijcit̉. ꝙ aīma ꝑuuli nō eſt ſuſceptibilis vicij vel peccati actualis ⁊cͣ. dicendū ꝙ virtꝰ eſt cōtraria vicio actuali et origīali. ſimiliter gr̄a. ſed differēter appropriate loquēdo. qꝛ culpa ſiue peccatū tā origīale ꝙͣ actuale deformat imaginē dei cuiꝰ reꝑatio fit ꝑ gr̄aꝫ. Preterea. ex culpa tam origīali ꝙͣ actuali eſt quidā defectꝰ ſiue habitusdefectiuꝰ quo efficit̉ ꝓna et frequēter declinās in operamala. huic habitui defectiuo opponit̉ habitꝰ v̓tutis quovera facilitate quadā aſſurgit ad oꝑa bona ſiue meritoria. ¶ Ad aliud qd̓ obijcit̉ ꝙ virtꝰ nō eſt cōtraria orgīali. dicēdū ꝙ nō eſt veꝝ. ¶ Ad hoc qd̓ dicit̉ ꝙ eē v̓tutis reſpicit actū. dicēdū ꝙ hoc intelligit̉ eo mō qͦ habitꝰ reſpicit actū. Sed habitꝰ cōſiderat̉ vt dictū ē vel vt facultasvel vt neceſſitas. ¶ Ad aliud qd̓ dicit aug. ꝙ nihil aliudeſt credere ꝙͣ fidē hr̄e. dicēdū ꝙ verbū aug. ſic ītelligiturnihil aliud eſt credere ꝙͣ fidē hr̄e in ſuo acta. Un̄ ibi ſuītur fides ab aug. ꝓ actu fidei. ſic̄ ibi. Fides eſt credereqd̓ nō vides. ꝑuuli v̓o nō habent fidē in ſuo actu. ¶ Adaliud qd̓ obijcit̉ ꝑ v̓bū aug. ꝙ ꝑuuli nō hn̄t in cognitōneDicēdū ꝙ aug. vult dicere ꝙ qui errat in articulis fideiticet habeat actualē noticiā eoꝝ que credunt̉: deterior ēid ē nō eſt bonꝰ ſic̄ ꝑuulꝰ ꝗ habet ſacr̄m fidei licet nō habeat actualē cognitōem eoꝝ que credūtur. Paruuli em̄fidem habēt ſiue virtutē fidei: licet nō actualē cognitōeꝫeoꝝ que credunt̉. Unde illd̓ qd̓ ſubiungit̉. ſi nō fidē hꝫin cognitione: nō habet fidē. falſum ē. ¶ Ad illud aug.quod ſequit̉. ꝙ nōdum fides facit illos fideles ſed ſacrāmentū fidei. dicendū ꝙ fides ſumit̉ ī verbo aug. ꝓ actufidei. ¶ Ad aliud qd̓ dicit aug. ꝙ credere in ꝑuulis ē baptizari ⁊cͣ. dicendū ꝙ ibi dicit̉ credere fidē ꝓfiteri. ꝑuuli aūt aliter nō ꝓfitent̉ fidē niſi ſuſcipiēdo ſacramentuꝫfidei. Similiter ſumit̉ ī illo verbo credere. Aug. ad bo.liinifacium. In eccl̓ia ſaluatoris ꝑ alios ꝑuuli credūt ſic̄ex alijs que in baptiſmo remittutur peccata cōtraxerūt.xxj.ꝑuuli dicūtur ꝑ alios credere .i. ſacramēta fidei. ꝓfiterivel ſacramenta ſuſciꝑe. ¶ Ad iſlud qd̓ obijcitur ꝑ auctoritatem iacob̓. dicendūerbum iacobi intelligit̉ ī tꝑecōgruo oꝑationi. Unde qn̄ homō pt̄ et debet oꝑare ſi nōoperat̉ mortua eſt fides in ip̄o. aliter em̄ in dormiente fides mortua ē. ¶ Ad hoc qd̓ obijcit̉. ꝙ materia fidei eſt ingnitio ⁊cͣ. dicendum ꝙcognitōne: in ꝑuulo aūt nō eſt cofides inꝙͣtum eſt virtꝰ infuſa ſiue habitꝰ infuſus: nō reꝗͥrit cognitōem eiꝰ qd̓ credit̉. neceſſario dico. Sꝫ ſic ſumignitio in verbo hug. cū dicit. ꝙ ī cognitōe eſt matezo. aliud ē fides qua credit̉: aliud ē ꝙ fidecredit̉. In affectu īuenit̉ fides in cognitōe qd̓ creditur īfide. Fides igit̉ qui eſt habitꝰ infuſus. nō requirit cognitōem eius qd̓ credit̉. ſed potius qua credit̉. Eſt em̄ quedam lux ſpūalis inclinās ſiue habilitās aīam adherendum prime veritati ꝓpter ſe. Unde fides infuſa ꝑuulo ībaptiſmo duo facit. ſcꝫ aīam ſiue potentiam aīme informat: ⁊ adherendū prime veritati habilitat. Un̄ ꝑuulusbaptizatꝰ cū ꝑuenit ad etatē adultā. habitu fidei ſuſcepto in baptiſmo: abilis eſt ad credendū articulos fidei.¶ Ad id igit̉ qd̓ dicit hugo. ꝙ in affectu ſubſtātia īuenit̉fidei: in cognitōne materia. dicendū ꝙ loꝗt̉ de fide. noninꝙͣtum ē habitꝰ infuſus: ſꝫ ẜm ꝙ ē in actu vltimo. ſcꝫ inquātū fide quā credit̉ cōuertit ſe aīma ad illud qd̓ creditur illi adherēdo ꝓpter ſe. ¶ Ad aliud obijcit̉ ꝙ ſic̄ aīmanō exit ineſſe niſi corꝑe exiſtēte organico ⁊ habete ꝑfectionem membroꝝ: ſic nec erit in bene eſſe ⁊cͣ. dicendū ꝙ ſic̄dicit ph̓us. Si ſenex haberet oculū iuuenis: videret itabene ſicut et iuuenis. Un̄ vt on̄dit ph̓us. Nunꝙͣ ē aliꝗsdefectus vel impotentia ſiue debilitas in ſubſtātia aīmeinqͣtū hmōi. ſꝫ quicꝗd ē impotētie vel defectus ī homineꝙͣtum ad ea q̄ reſpiciūt naturaꝫ aīme: hoc eſt rōne defectus ex ꝑte organoꝝ. ꝓpter hoc dico ꝙ ſtatim qn̄ animacreata eſt: ꝑfecta ē ẜm nature ꝑfectōeꝫ quātū ē de ſe. Ꝙaūt nō poteſt exercere actꝰ ꝓprios. hoc ē ꝓpter defectuꝫfui ꝑfectibilis. Un̄ dico ꝙͣcito eſt aīma: habet potentiasꝑfectas ꝙͣtum ad ꝑfectōꝫ quā exigit natura. ¶ Ad aliudquod obijcit̉. ꝙ volūtas eſt inſtrumētū ⁊cͣ. dicēdū ꝙ voluntas pt̄ cōſiderari vt eſt potētia ſiue vis aīme ſimpliciter: vel ꝓut eſt inclinans ſe ſiue mouens ad eliciendumactū aliquē. Similiter virtꝰ pt̄ cōſiderari dupliciter. vl̓ẜm ſubſtantiā virtutis et vt eſt actꝰ ſiue ꝑfectio potētie:vel vt illa mediāte potentia elicit quadā facilitate actuꝫvirtutis. voluntatē vltimo mō ſumptā requirit virtꝰ vltimo modo ſumptā. ſed ſic ſumēdo virtutē nō eſt virtꝰ inꝑuulis: ſed primo mō. ꝓut aūt primo mō ſumit̉ virtus:reꝗͥrit voluntatē primo mō ſumptā. et ſic tam voluntasꝙͣ virtus ē in ꝑuulo baptizato. Uirtꝰ aūt gratuita eſt etpoteſt eſſe ſine vſu volūtatis. ſed nō ſine volūtate potentia ſuſcipiente. ¶ Ad hoc qd̓ obijcit̉. ꝙ virtꝰ ꝑficit habētem et eius opus ⁊cͣ. dicendū ꝙ virtus dupliciter cōſiderat̉. Uno mō vt ē habitꝰ ꝑficiēs potentiā. Alio mō vt eaelicit̉ opꝰ meritoriū. hoc ē in rōne informādi ſimplicitervel ī rōne merēdi ꝑ actū. Primo mō ſumpta ē ī ꝑuulis:Secūdo mō ſumpta diffinit̉ a ph̓o. Ul̓ pt̄ dici. ꝙ illa diſfinitio intelligit̉ de v̓tute ꝯſuetudīali. Un̄ cū in ꝑuulo n̄reddit̉ opus bonū: ſequit̉ ꝙ in eo nō ſit v̓tus ꝯſuetudīalis. Si tn̄ intelligit̉ de virtute generalit̓. dicendū ꝙ tuncreddit opus bonū eū elicit opꝰ. ¶ Ad alid̓ dd̓m qd̓ ſeꝗt̉ꝙ licꝫ ſtatim moreret̉ puer: neceſſe erāt ei o̓tutes. n̄ ꝓpt̓opus qd̓ eliceret̉ in pn̄ti: ſed ꝓpter ornatū aīme. Uirtutes em̄ in futuro ī ornatū cedut et quoſdā actꝰ habēt ſic̄dic aug. ¶ Ad aliud qd̓ ſeꝗt̉ dd̓m. ꝙ aīma rōnalis duobus modis dicit̉ eē ſuſceptibilis v̓tutis. Uno mō ꝑ acꝗfuſionē. Per acꝗſitōꝫ qn̄ ꝑ viā nat̉:ſitōem. alionmouet̉. p̄parādo ſe ⁊ habilitādo ad ſuſceptōꝫ. et hoc mōꝑuulꝰ manēs ꝑuulꝰ: nō ſuſcipit virtutē ſicut nec ſcīam.Sed ꝑ infuſionē ſuſcipit d̓tutē anteꝙͣ vtat̉ li. ar. ſic̄ patꝫin ſalomōe cui infuſaē̓ ſciētia cū dormiebat. ⁊ tūc nō poterat vti li. ar. Nec eſt ſil̓e de catulo: qꝛ ibi conſideratur