Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Queſtioad demonſtran meritū paſſionisxp̄i: ad ꝓmouendūmeritū li. ar. Ad maīfeſtādam equitateꝫ diuini iudicij.vt illa ſentētia quā dictauerat de morte ade poſterioꝝeius īmobilis ꝑmaneret. Un̄ ab illa nemo euadit. Adon̄dendū fructu paſſioīs xp̄i. qꝛ ſi dn̄s curaret naturamet fomitē: filius naſceret̉ īmunis a culpa: nec indige̓t regenerari a xp̄o deo. Ut igit̉ om̄es ſe ip̄ius paſſiōe noſcātegere: data ē virtus ſacramēto a paſſiōe. qd̓ ad hoc ordinatū eſt vt penas remittat ꝑſonales naturales. qꝛ remediū reſpicit ꝑſonā naturā. Ad āplificādū merituꝫli. ar. qꝛ ꝓmouent ad bonū ml̓tiplex hmōi penalitates.dant̉ em̄ ꝓpter humilitatem et alia dicta ſunt. Ex hisponſio ad obiecta.Articulus terciusEinde querit̉ vtrū baptiſmum tollat̉ penadamni. que ē carētia viſioīs. et videt̉ ſic. qꝛſi morit̉ baptizatꝰ. virtute baptiſmi ſtatī euolat: ergo baptiſmꝰ carētiā viſionis dei tollit. Contra.baptiſmꝰ inſtitutꝰ fuit ante paſſionē: ergo tūc habuit eſfectū ſuū. ſꝫ tollebat carentiā viſioīs dei: qꝛ quotquotbaptizati erāt. etiā baptiſmo xp̄i: deſcendebāt ad limbū.ergo tollere carentiā viſioīs fuit effectꝰ baptiſmi ſedpaſſioīs xp̄i. Ad qd̓ dicendū. baptiſmꝰ tollit carētiam viſioīs. et hoc hꝫ a paſſiōe xp̄i a quā virtutē hꝫ ſic̄et alia ſacramēta. aūt habuerit hunc effectū antepaſſionē. hoc erat qꝛ uōdū ſolutū fuerat preciū redēptionis. Soluto aūt p̄cio baptiſmus ꝯſecutꝰ eſt effectū ſuū.Et hoc patet reſponſio ad obiecta. Nam et paſſio xp̄itollit carentiā viſionis: et baptiſmꝰ virtutē quā habeta paſſione xp̄i. Queſtio. xxj. de effectubaptiſmi ꝙͣturn ad collatIcto de effectuaptiſmi. Cōſequēter querit̉ de effectuqui determīat̉ ꝙͣtū ad collatōem boni.Lirca qd̓ prīo q̄rit̉. Utrū ꝑuulis in baptiſmo cōferant̉ gratie et virtutes. Secūdo querit̉ vtrū augeant̉ ī adultis iam fidē iuſtificatis. Tercio vtrū equalit̓ detur gratia om̄ibꝰ baptiſatisQuarto vtrū illuīatio ꝯferat̉ ī baptiſmo. Quīto vtrumfecūdatio. Sexto vtrū incorꝑatio. Septimo vtrū ianueapertio. Nembrum primumIrca primū duo querūt̉. Primū eſt vtruꝫꝑuulis cōferat̉ gratia in baptiſmo. Secūdo vtrū cōferant̉ virtutes. et diſtinguiminter gr̄am virtutes ẜm ſolet diſtīgui gratia dicit̉ inꝙͣtum eſt gratificatiua: virtus vt ē opeatiua. vel gratia dicit̉ vt ē ꝑfectiua aīme ſanctificandoillam: virtus habilitādo ad meritum. Articulus primusUerit̉ prīo. Si gr̄a ꝯferat̉ ꝑuul̓ ī baptiſmoUidet̉ ſic. ꝑuulꝰ baptizatꝰ ē dignꝰ vita eterna. Un̄ ſi decederet ſtatim euolaret. hāc autēnitatē hꝫ ſine gratia. habet gr̄am. et ante baptiſ habuit: ⁊cͣ. Cōtra. volūtas ꝑuuli mutaturergo ſe habꝫ vniformiter reſpectu gr̄e. ſꝫ deus ſemꝑ ꝑatꝰeſt dare: qd̓ dat. hoc eſt niſi ꝓpter mutatōem in volūtate ſuſcipiētis. ſi in ꝑuulo mutat̉ voluntas: recipit gr̄aꝫ. Si dicat̉ ꝑuulꝰ diſponit̉actu ſuo ſꝫ fide offerētiū: tūc q̄rit̉ ſic. duplex ē baptiſmusflumīs et flamīs. baptiſmꝰ flumīs habet virtuteꝫ a fide.flamīs a cōtritōne. quare igit̉ ꝑuulꝰ aſſequit̉ effectuꝫbaptiſmi flamīs cōtritōne parentū. vt ſi poneret̉ cōterent̉ pct̄o illiꝰ: ſicut baptiſmi flumīs fide parētū. Ir̄ꝑuuli baptizant̉ baptiſmo flumīs in fide ꝑentū. qͣre.xxj.ſimiliter adulti baptiſmo flamīs cōtritōe ꝑentū. Reſponſio cōfertur ꝑuulis gratia ſct̄ificatōis ſiue purgatōis a pct̄o origīali in baptiſmo. et hoc merito paſſionis xp̄i. et aliene fidei: et virtute ſacramēti. et ratio huiꝰeſt: tum rōne diuine miſericordie: tum rōne ſue impotertie: tum rōne talis culpe. qꝛ em̄ actū alteriꝰ fuit culpacōtracta. et ip̄i poterāt ſe adiuuare: miſericors deꝰgruū reputauit eis aliū ſubuenire. qꝛ em̄ illa culpanullꝰ ſatiſfacere poterat purꝰ: ideo ſubuenit deꝰ totohūano generi paſſionē xp̄i. et rurſus qꝛ effectū habet paſſio niſi in his qui volūt fieri membra xp̄i et conſentiūt: et hoc poterat ꝑuulus velle: ideo ſubuenit eivolūtas et fides aliena. ſed qꝛ fides ſubuenit ꝓfitendo.et hoc eſt in ſacram̄to vbi eſt ꝓfeſſio mortis xp̄i ī ſigno:ideo ſubuenit ſacramentū. Tria igit̉ ſunt diſpoſitiuaꝑuuli ad ſalutē. Primū eſt paſſio. Secūdū fides alienaTerciū v̓o et īmediatū eſt virtus ſacramēti caracterēimprimit qui ad gr̄am diſpoīt. Ad iſtud qd̓ obijciturprimo. ſcꝫ volūtas ꝑuuli mutat̉ ⁊cͣ. Reſponſiovolūtas ꝑuuli oꝑatur ad ſuſceptōem gratie. ſed aliaque dicta ſunt. Ad aliud dicendū ml̓tiplex eſt ratōquare ꝑuuli baptizant̉ fide parētū baptiſmo fluminis:et cōtritōne parētū baptiſmo flamīs. Una eſt. qꝛ contritio eſt remediū culpe origīalis. vbi em̄ fuit delectatio in cōmiſſione: requirit̉ dolor vel penitētia ī remiſſione. Alia eſt ratio qꝛ cōtritio eſt remedium niſiꝓprij delicti. Ille em̄ de dīna iuſticia debet puniri qui delectatꝰ eſt in peccato. Tercia ē ratio qꝛ cōtritio habetvirtutē impetrādi quā habet fides. Inter em̄ om̄es virtutes maximā habꝫ fides virtutē ſiue efficaciā impetrādi. cuiꝰ ratio eſt. qꝛ fides captiuat ip̄m credētē et huīliatīmo ānihilat. vn̄ qꝛ ānihilat ip̄m in ſe efficit maxīe potētem in merito. ꝓpter qd̓ operatio miraculoꝝ eſt meritofidei. Un̄ math̓. x. om̄ia ſunt poſſibilia credēti. glo. quein noīe ih̓u poſtalant̉. igit̉ ꝓpter p̄rogatiuā fidei ſcꝫ merendi ſiue impetrādi: poteſt fides vniꝰ alij impetrare etmereri efficaciā baptiſmi. ſic cōtritio. Cōtritōe em̄vniꝰ purgat̉ alius ſine fide. qꝛ eſt ita efficax impetrando. nec cōtritōne vniꝰ remittit̉ actuale alteriꝰ: qꝛ ille debet penitere dolere peccato delectatꝰ eſt ī peccato. Et ex his patet reſponſio. Ayrticulus ſecundus Onſequēter querit̉. vtrū ꝑuulis cōferāt̉ v̓tutes in baptiſmo. ſic: videt̉ aug. ad bonifaciū. Regenerās ſpūſſanctꝰ in maioribꝰ offerentibꝰ et ꝑuulo renato oblatoqꝫ cōmunis eſt. Sedmunitas iſta ē niſi rōne effectꝰ gr̄e: igit̉ eandē gr̄amhabent in genere ꝑuuli renati et maiores offerētes illosſed maiores habent gr̄am virtutibꝰ. Item ſi ꝑuulꝰdecederet euolaret. igitur habet pēnas virtutū. Itemanima ꝑuuli quātū eſt in ea: eque eſt ſuſceptibilis virtutum vt anima adulti vel magis: nihil ſit in ea cōtrarium virtuti. qꝛ nec cōcupiſcentia que eſt in aīma adultoꝝ. Cum igitur dator virtutū cōferat eas adulto ex virtute baptiſmi. et eque efficax ſit baptiſmus in ꝑuulo etadulto. et dator eque liberalis: aīma ꝑuuli eas recſicut adulti aīma. Si diceret̉ motꝰ li. ar. ē in a aūt in ꝑuulo qui eſt cauſa qͣre iſte ſuſcipit ille ntur ꝑeunte cauſa peribit effectus. ergo ſi adultꝰ alienatus amittit vſum li. ar. ſimul et amittit virtutes. Siaūt dicetur vſus li. ar. eſt cauſa ſuſceptōis virtutū.tn̄ amiſſio cauſa ꝑditōis. Non em̄ in om̄ibꝰ tenet modꝰiſte inferēdi. ſed ſic eēt inferendū ſi motus li. ar. ē cauſa:igitur cōtraria cauſa eſt cauſa amiſſionis. vt ſcꝫ voluntas habendi vel volūtas vicij: tūc obijcit̉ ſic. Ponatur qaliquis ꝑuulus baptizatꝰ anteꝙͣ ꝑueniat ad ānos diſcꝫtionis et aptus ad recipiendū virtutes alienet̉. et maneat in illa alienatione vſqꝫquo fuerit adultꝰ et tunc moriatur: conſtat ſaluabit̉. igitur aliquis adultꝰ pt̄ ſaluari ſine caritate. Item fidei in via ſuccedit viſio mani