et immutabilis cū alijs ꝯditōnibꝰ alibi dictis: imprimitcaracterē ꝑpetuū ⁊ indelebilē. Sic̄ em̄ imago dei ab initio creatōis naturaliter impreſſa ī aīa non poteſt deleri:ita nec caracter dei qui poſtmodū ſacramētaliter .i. ꝑ ſacramētū imprimit̉: ⁊ ē diſtinctiuus imaginis. dyabolusaūt licꝫ ꝑpetuꝰ ē tn̄ vertibilis ē d̓ natura ſua inqͣtum creatura ē. ⁊ iō nō ē potens imprimere caracterē indelebilēquātū ē de ſe: tn̄ ex accedēti ꝑpetuat̉ in damnatis ratiōeimpenitētie. ¶ Quod querit̉ vlterius vtrū ẜm eādeꝫ viminſunt illi duo caracteres. ita .ſ. ꝙ vnus ſupponat̉ alteriin eadē vi? dicimꝰ ꝙ nō. quia caracter xp̄i ē ad diſtinguēduꝫ fidelē ab infideli. vn̄ ex ꝑte cognitiue ē. Caracter v̓odyaboli ineſt rōe peccati: vn̄ in illa vi ē ī qua ꝓprie ē peccatū .i. in voluntate. et ex hoc eſt ꝙ mutari poteſt ſicut etvoluntas.¶ Nlembrum. xj.Onſequēter querit̉. Si xp̄c habuit caracterē. Ꝙ ſic: videt̉ ꝑ hoc ꝙ baptizatꝰ fuit ⁊ ſacerdos: gͦ habuit caracterē baptiſmi ⁊ ordinis. ¶ Si diceret̉ ꝙ nō habuit caracterēbaptiſmi. quia baptizatus fuit baptiſmo Ioh̓. in quo n̄imprimebat̉ caracter. Cōtra. cū eēt ſacerdos: habuit caracterē ordinis. Et ſi hoc: gͦ habuit caracterē baptiſmi:cū ille ſit fundamentū alioꝝ. ¶ Itē agno ſiue hoſtie carnali ip̄e ꝯiunxit agnum ſiue hoſtiā ſpiritualem: de ſe faciēs hoſtiā. A ſimili videt̉ ꝙ caracteri carnali debuit cōiungere caracterē ſpūalē: ſuſcipiēdo illū in ſe. ¶ Si diceretur ꝙ quia habuit caracterē eternū ſiue increatū: nondebuit ſuſciꝑe tꝑalē ſiue creatū. Cōtra. habuit ſcīaꝫ eternā ſiue increatā: nihilominus ſuſcepit ſciētiā tꝑalē ſiuecreatā. Unde. ij. luce dr̄. Ih̓s ꝓficiebat ſapiētia ⁊cͣ. A ſimili videt̉. ꝙ licet haberet caracterē eternum ſiue increatū: nihilominꝰ ſuſcepit caracterē carnalē .ſ. circūciſiōisSꝫ magis ꝯgruebat habenti caracterē eternū ſuſciperecaracterē ſpiritualē ꝙͣ carnalē. quod patꝫ ꝑ hoc: ꝙ ip̄e fuit finis legis carnalis et auctor legis ſpiritualis. It̄ fuitmēbrum eccleſie: ergo diſtinctus a nō mēbris. ⁊ ꝯſtat ꝙmodo potiſſimo: gͦ nō ſola gratia ſed ſigno gratie .ſ. caractere. ¶ Cōtra. caracter baptiſmalis ē ſolumodo renaſcentiū. xp̄c nō fuit renatus nec renaſcēdus. quia nō eratfilius ire. Un̄ aug. in encheri. Illud vn̄ peccatū quod intoto genere humano nō diluitur niſi ꝑ hunc mediatorē.qui ſolus ita potuit naſci vt ei opus nō eſſꝫ renaſci. Nōem̄ renaſcebant̉ qui baptiſmo Iohannis baptizabantura quo ip̄e baptizatus fuit: ſed quodā p̄curſorio illius miniſterio qui dicebat ꝑate viam dn̄o. huic vno in quo ſolo renaſci poterant parabant̉. Ecce habetur ꝙ xp̄c nonindiguit renaſci. ⁊ ex his ambobus patꝫ ꝙ xp̄c nō habuit caracterē. ¶ Itē caracter ꝯformat et ꝯfigurat baptizātos xp̄o. ſed nullus cōfiguratur ſibi: nō gͦ debet ſuſcipereſignū ꝯfiguratiuum ſui ſibip̄i. ergo xp̄c omnino nō debuit ſuſciꝑe hmōi ſignū. ¶ Item caracter ē ſignū comꝑticipatōis ſacramenti fidei. vn̄ hoc ſignū nō ꝯuenit niſi ꝑtiipantibꝰ fidem. cū gͦ xp̄c nō habuerit fidē nec hoc ſignūabere debuit. ¶ Rn̄ſio. ꝙ quidam dicunt ꝙ xp̄c aſſumpſit caracterē ordinis et illū habuit. nō aūt habuit caracterē baptiſmalē. nec caracterē ꝯfirmatōis. nec in hoc īaliquo de rogabat̉ ſue maieſtati. Caracter em̄ ordinis ſignū ē excellētie. baptiſmalis v̓o neceſſitatis. In xp̄o fuitmaxīa excellētia: neceſſitas nulla. Caracterē at̄ ꝯfirmatōis qui ē ſignū roboris collati ſiue mīſtrati virtute ſacramenti nō habuit. cū in hoc derogatū eēt ſue virtuti. Aliter videtur dicēdum. ꝙ nullum habuit caracterē. nec indiguit aliquo nec habere debuit: vt patet ex rōnibus dictis. et illis poſſunt addi alie .ſ. ꝙ caracter diſponit adgratiā: ille nulla indiguit diſpoſitōe ad gr̄am. cuꝫ in primo inſtanti ꝯceptōis habuit plenitudine gr̄e ⁊ virtutumPreterea. caracter oꝑatur aſſimilatōem aīe cuꝫ deo: aīeaūt eius plena ſimilitudo fuit cum deo ab inſtanti vnionis. Unde in eo reuera nō fuit caracter creatus ſꝫ cara-cter increatus. nō ſolum ꝑ gratiam ſicut in alijs: ſed pervnionē per quem .ſ. caracterem increatum imprimit̉ caracter creatus in alijs. Unde nō indiguit caractere creato ſicut et alij. quia ip̄m caracterē increatum habuit pereēntiam ſibi vnitū: alij d̓o hominis habēt caracterē creqtum ab increato deſcendētē. ¶ Ad hoc quod poſtea obicitur ꝯtra hoc .ſ. ꝙ fuit baptizatus. Dicēdum ꝙ fuit baptizatus baptiſmo Iohannis in quo nō imprimebatur caracter. ¶ Ad hoc quod obijcitur ꝙ fuit ſacerdos gͦ habuit caracterē. Dicēdum ꝙ nō ſequitur. quia caracter ordinis ē ſignum poteſtatis accepte ab alio. ſic aūt xp̄c nō habuit poteſtate ſacerdotij: ſed ſolo ſacerdotij vſu ſacerdosfuit. quia ⁊ in cena et in cruce ſeip̄m obtulit. It̄ ſacerdosfuit inſtitutōe ſacramenti nō ſuſceptōe. vnde nec habuitcaracterē. quia caracter ꝯfertur in ſuſceptōe ſacramentinō in inſtitutōe. ¶ Ad aliud quod obijcitur. ꝙ agno ſiuehoſtie carnali ꝯiunxit ſpiritualē ⁊cͣ. Dicēdum. ꝙ ſimilit̓caracteri carnali .ſ. circūciſionis ꝯiunxit caracterē ſpiritualē .ſ. in baptiſmo. nō in ſe: ſed in aliquibꝰ mēbris. ſcꝫ īiudeis ꝯuerſis ad fidem. nec in ſe debuit facere hoc. vt eīpatet ex rōnibus ſupra tactis: hoc fieri nō poſſet ſine p̄iudicio et derogatōne ſue excellētie. ¶ Ad illud quod obijcitur. ꝙ licet haberet ſcientiā increatā: nihilominus habuit creatā: ſimiliter videtur ꝙ licet haberet caracteremincreatum ⁊cͣ. Dicēdum ꝙ nō ē ſimile. caracter em̄ increatus rōe quā eſt in ꝑfectōne vltima et ſumma: nō cōꝑatitur ſecum defectum illū reꝑationis cuius caracter ſacramētalis ē ſignū. Unde ſicut xp̄c licꝫ haberet plenitudinēſummā gratiarū: nō tn̄ habuit gratiā ſacramētalem inꝙͣtū hmōi. hec eī gratia ē reꝑatiua deſectus culpe vel ſeq̄le culpabil̓: que nullo mō fuit in xp̄o. ſic nō habuit ſignūſacramentale .i. caracterē. quod quidē ſignum licꝫ dignitatē importat: tn̄ ē iudiciū indignitatis p̄habite que nulla rōe xp̄o cōpeteret. Sciētia aut creata licet dicat defectum in comꝑatōe ad ſciētiam increatā: nō tn̄ dicit defectum ſimpliciter. Preterea. licꝫ ſciētia creata ſit reꝑatiua defectus aliquo mō: nō eſt tn̄ reꝑatiua defectus qui ēculpabilis vel ſequela culpe: ſed illius qui ē annexus nature ꝯdite. de neceſſitate dico et maxime illa quā ſuſcepitxp̄c. ¶ Ad illud quod obijcitur ꝙ magis ꝯgruebat illi ꝙhaberet caracterē ſpūalem ꝙͣ carnalē. Dicēdum ꝙ nō eſtverū. ꝯueniebat em̄ xp̄m accipere caracterē carnalē ꝓptermultas cauſas ſupra tactas. vt .ſ. legem adimpleret: ⁊ cōſimilis eēt patribꝰ ⁊ cet̓a hmōi. Nō aūt ꝯueniebat illuꝫaccipere ſpiritualem rōnibus nūc dictis. ¶ Ad vltimumdd̓m. ꝙ caracter ē diſtinctiuus illoꝝ mēbroruꝫ qui ſuntm̄ de numero mēbrorum et nō ſunt caput. xp̄c aūt eſt d̓numero et caput .i. illud ad quod ſit ꝯformitas ⁊ ꝯfiguratio in membris. cuius ꝯfiguratōnis caracter eſt ſignūthec autem cōfiguratio xp̄o non conueniebat vt ſupra tactum eſt/¶ Queſtio. xx. de effectu baptiſmi ꝙͣtum ad amotōem vel diminutōem mali.Ictū eſt de effectubaptiſmi. qui eſt cōmunis bonis et malis. Conſequenter dicendum eſt d̓ effectibus qui reſpiciunt bonos. Et primo ꝙͣtum ad amotōnem vel diminutione mali. Secūdo ꝙͣtum ad collatōnem boni. ¶ Et primo dicendum eſt de effectu qui eſt reſpectu culpe. Secūdo de effectu qui eſt reſpectu pene.Nembrum primumEſpectu culpe primo queritur. vtrum tollat actualem culpam. aut mortalem. Secundo vtrum tollat omnem venialem.Articulus primus