Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

caracterē in alijs ſacramētis. ergo huiꝰ imp̄ſſioīs eſtab ip̄a forma verboꝝ diſtincta: ẜm tn̄ ꝯijūgit̉ ip̄i ablutioni que fit in aqua. qd̓ ſpāliter ē in baptiſmo xp̄i quodfit in aqua et in alijs: nec in baptiſmate ioh̓. ꝙͣuis ibieēt aqua. Ideo ī hoc ſolo imprimit̉ caracter baptiſmal̓.Per pꝫ ſolutio ad obiecta. cōcedimꝰ baptiſmꝰ ſanguīs maioris ē virtutis ꝙͣ baptiſmꝰ aque ad aliꝗd ſcꝫquo ad hoc inꝗnat̉ ſecūdis ſordibꝰ: et ad īmediate ītroducit gloriā. Un̄ illd̓ ioh̓. iij. Niſi ꝗs renatꝰ fuerit ex aqua ⁊cͣ. debꝫ ſic intelligi. id eſt. Niſi ꝗs renatusfuerit ī baptiſmo qd̓ fit ī aqua ī ſpū: vel eo v̓tutē eiushabet quo ad hoc ē introduce̓ in regnū: tn̄ ad aliudſcꝫ quo ad diſtinctōꝫ caracteris hꝫ baptiſmꝰ ſanguinis tantā virtutē hoc ē qꝛ non habet illud qd̓ eſt impreſſionis caracteris ſcꝫ formā verboꝝ diſtinctā ꝯiūctaelemēto. Ad aliud qd̓ querit̉. Utrū ex v̓tute dei inqͣtūdeus. vel ex v̓tute xp̄i mediatoris inquātū mediator eſt?dicimꝰ nec ex hoc nec ex illo ſumit̉ prīcipalis ratō imp̄ſſionis caracteris: ſꝫ ab eo qd̓ dictū eſt ſcꝫ forma diſtincta ꝯiūcta elemēto. Dicimꝰ tn̄ p̄exigit̉ ibi v̓tus gr̄e deiet vlteriꝰ v̓tus gr̄e xp̄i mediatoris inquātū mediator fuit mortē. Nec adhuc iſtud ſufficit: qꝛ eſto aliꝗs moriat̉et ī articulo mortis credat ī xp̄m mediatorē: ſine baptiſmo aque habet caracterē. et ſi habeat ꝓximā diſpoſitōem ad caracterē. ſꝫ reꝗrit̉ adeſſet forma verboꝝ coniūcta aque. Intelligēdū ē tn̄ gr̄a xp̄i ẜm mediator ē efficit caracterē etiā in ſic abluto: ſꝫ ip̄ius car acterisincreati ẜm hmōi ē imprimere caracterē creatū. Similiter ad illud de baptiſmo ioh̓. patꝫ ſolutio. qꝛ ibiſolū defuit forma p̄dicta. ſꝫ etiā gr̄a xp̄i mediatoris ī morte. Un̄ imprimebat̉ ibi caracter. Qd̓ obijcit habuit ſignaculū ⁊cͣ. dicimꝰ om̄e ſignaculū vel diſtinctiuū eſt caracteris baptiſmalis: ſꝫ illud ſolum qd̓ habetvim diſtinguēdi reſpectu illiꝰ cauſe que ē virtꝰ trinitatiset eſt mors xp̄i. et erat ī baptiſmo ioh̓. Preterea.et ſi ibi imprimebat̉ aliqd̓ diſtinctiuū: non tn̄ illud eratꝑpetuū. alioꝗn ſuꝑ hoc adderet̉ baptiſmꝰ xp̄i. vn̄ nonillud erat caracter. De hoc qd̓ obijcit̉ ioh̓. baptizabat in nomīe venturi. dicimꝰ eſt ſimile de hoc noīeventurꝰ de hoc noīe xp̄c: qꝛ in hoc noīe xp̄c ſignificat̉trinitas licet indiſtincte. hoc aūt nomē venturꝰ licꝫ eſſet idē in ſuppoſito: tn̄ ſignificabat trinitatē ſb̓ ꝓprijsrōnibꝰ nec diſtīcte nec indiſtincte. et ideo dicebat̉ innomīe vēturi: erat ibi forma exp̄ſſiua trinitatis. Preterea. licet p̄cedētes mortē xp̄i crederēt paſſionē futuraꝫet ſic in eis hr̄et vim paſſio xp̄i futura: tn̄ maiorē vim etmaiorē effectū habuit paſſio xp̄i facta infideles ſequētes eum in ꝗbꝰ ſcꝫ habuit plenū effectū. et ſic pꝫ illisqͦs baptizauit ioh̓. ī noīe veturi. ſolū defuit forma verboꝝ p̄dicta: ſꝫ etiā v̓tus gr̄e mediatoris inquātū mediator mortē. dico defuit penitꝰ: ſꝫ quō ad plenitndinēeffectꝰ. Ex his poſſet q̄ri. vtꝝ ſcꝫ imprimeret̉ caracterin illis baptizabant̉ baptiſmo xp̄i ante paſſionē. dicīꝰem̄ ſic: qꝛ baptizabant̉ in nomīe xp̄i aute paſſionem īquo implicite intelligit̉ trinitas. et ſic erat ibi forma verboꝝ et etiā cauſa ex ꝑte mediatoris. licet ẜm plenitudīem effectꝰ. que plenitudo poſtea adueīt eis xp̄o paſſo.vn̄ tales ſigno ꝑpetuo diſtīcti erāt a credētibꝰ ī xp̄ꝫ.Nembrum ſeptimumOnſequēter querit̉ de nūero caracterum.qͣre tm̄ ſint tres; et dicūt aliqui ē ꝓpt̓tres potētias imaginis create. ita vnuseſt ī memoria: aliꝰ in ītelligētia: aliꝰ in volūtate. Et Ita ſit videt̉. qꝛ vna potentia ſemel caracterizata indiget ampliꝰ caracterizari. ergo ī vna potentia vnicꝰ eſt caracter. Cōtra ē. caracter baptiſmalis diſtinctiuꝰ ē totius imagīs create in aīma vt ſupͣdi.ctū eſt. Itē in tribꝰ ſacramētis tm̄ imprimit̉ caracter.et in vno qͦqꝫ caracter vnicꝰ: ex quo pꝫ tm̄ tres caracteres. Querit̉ ergo om̄is paſſio que ineſt aliꝗbꝰ inſitaliquā naturaꝫ cōem: ſit illa natura cōis reꝑta in histribꝰ et in alijs. et cōſtat materia: qꝛ eſt cōis.nec forma qꝛ nec illa eſt cōis. Et ſi dicat̉ cōueneniuntin īuocatōne trinitatis: ſil̓r et in alijs ē inuocatio trinitatis. Nec efficiēs: qꝛ ille eſt vnꝰ in om̄ibꝰ ſacramentis.Neceſſe eſt igit̉ illa natura ſumat̉ ex ꝑte finis. ſꝫ nonvidet̉: qꝛ in fine cōmuni vident̉ om̄ia ꝯuenire. In finibꝰaūt ꝓximis om̄ia differūt. Et ſi dicat̉ hoc ē: quia iſtatria ſacramēta ſunt reſpicientia ſtatū fidei determīatū.cum fides ſit eadē ẜm diuerſos ſtatꝰ: videt̉ in om̄ibꝰiſtis ſacramētis caracter vnꝰ imprimat̉. Sꝫ ꝯſtat ml̓ti ſunt caracteres. querit̉ ergo ſit ratio multitudīs? etvidet̉ ſuꝑfluāt: ſufficiēter vnū poſſint diſtingui. aūt ſint multi videt̉: qꝛ caracter interior ſil̓itudineꝫhabet ſigno exteriori. ſꝫ ſigna ſūt diſſimilia diuerſaergo caracteres. Reſpōſio. caracter eſt ſignū ꝑfectiuū et ꝑpetuū qd̓ eſt in fidelibꝰ: et etiā gerit imagineinredēptoris. Redēptor aūt fuit deꝰ et. vn̄ poteſt accipidifferētia caracterū: tum ex ꝑte dei ſiue ip̄iꝰ imagīs īcreate: ex ꝑte redēptoris īqͣtū: ex ꝑte ip̄oꝝ ſacram̄toꝝ reſpicientiū ſtatū fidei determīatū. Ex ꝑte quiddei eſt tria conſiderare. que ſunt. ſapientia ſumma. bonitas ſumma et potentia ſumma. penes imaginem ſiuerepn̄tatōem ſumme ſapiētie ē caracter baptiſmi: qui eſtſapiētie ad credendū. penes repn̄tatōem ſūme boītatisſumit̉ caracter ꝯfirmatōis: qui ē ſcꝫ caracter ſct̄ificationis ad militandū deo. penes aūt repn̄tatōꝫ ſumme potētie ſumit̉ caracter ordīs qui ē caracter pt̄atis ad mīſtrādum. Ex ꝑte aūt redemptoris ẜm ſic ſumit̉ differentia. Caracteres iſti ſignacula ſunt xp̄ianoꝝ. Xp̄ianiv̓o in ſcriptura ſepe dicūt̉ diſcipuli. vt. vj. act̄. Un̄ qd̓dāeſt ſignaculū a xp̄o patre inqͣtū hmōi ſuꝑ filios: et hic ēcaracter fidei baptiſmalis. Aliud factū eſt ſignaculū inmilite ſcꝫ a xp̄o rege inqͣtū hmōi: et hic ē caracter cōfirmatōis. Aliud ē ſignaculū factū a xp̄o ſacerdote. Ip̄eeſt pontifex. ix. ad heb̓. et hic eſt caracter ordinis. Quiaergo in trinitate ſūma eſt cōſiderare niſi tria p̄dicta:tria dico ẜm rem ſed ẜm rōeꝫ intelligēdi. ſꝫ omīa eētera ad illa tria reducunt̉. Similiter xp̄m redemptorēeſt conſiderare niſi ſub iſtis tribꝰ p̄dictis rōnibꝰ: ideoeſt niſi triplex caracter ſcꝫ gerit imaginē redemptorisinqͣtū hmōi. Ex ꝑte ſacramētoꝝ reſpiciētiū ſtatū fideiſic ſumit̉ differētia vt tactum eſt. caracter eſt ſignum diſtinctiuū non vnius ſed multoꝝ et fidelium vt dicit damaſ. et ideo eſt vnitiuū multoꝝ in vno ſtatu fidei. ideo īhis ſacramētis ſolū imprimit̉ que reſpiciunt ſtatū fideideterminatum. Tres autē ſunt ſlatus fidei. ſcꝫ genite:roborate. et iam multiplicate. et ẜm hoc attenditur triplex diſtinctio in populo ſcꝫ bonoꝝ a malis: fortium abinfirmis: clericoꝝ a laycis. ſiue ſanctoꝝ ab alijs. et hectriplex diſtinctio p̄ceſſit ī figura in populo iſrahel. Prima: cum om̄es ſunt diſtincti ab egiptijs ad veniendū interram ꝓmiſſionis. Secunda. fortes ab infirmis adpugnādum in bello. Tercia. leuite ab illo populo adminiſtrandū in templo. quia ergo tria ſunt ſacramentaque reſpiciūt ſtatum fidei determinatū. baptiſmꝰ primūquia ibi fides gignit̉ et homo ab egiptijs ſeꝑatur. Confirmatio ſecūdū: qꝛ ibi fides roborat̉ vt pugil inungithomo ad p̄liandū et ab infirmis diſcernit̉. Ordo terciūquia ibi virtus multimoda datur. et vt ſanctꝰ ad miniſteriū templi a laycis ſeꝑatur. ideo iſta tria tm̄ imprimūt caracterē. Natura ergo cōis reꝑta in his et non inalijs eſt: qꝛ ſunt ſigna viſibilia interiꝰ oꝑantia reſpicientia ſtatū fidei determinatū. et diſtinctio populi a populo precedit alias diſtinctōnes: ideo baptiſmalis caracter p̄cedit alios de neceſſitate. Ex hoc ergo patꝫ ordo caracterū. patet et numerꝰ quia tres ſunt ẜm tres ſtatustres diſtinctōes et tria ſacramenta. patet etiā ratio imprimendi. Sumit̉ ergo ratio principalis ex ꝑte finis. qꝛcum finis mouet efficientē efficiēs ẜm exigentiā finisneceſſario dicit formā in materia: cōcurrit triplex ratio prīa ē ſtatꝰ fidei det̓mīatio ex ꝑte finis. ex ꝑte efficietisiſtitutō: ad talē finē ordinās dedit talē v̓tutē vt impri