Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

ſit in tribꝰ: tn̄ appropriat̉ cognitiue. ideo appropriatōꝫeſt in cognitiua. Dicendū ergo caracter ꝓprie eſt in vicognitiua. reſpicit em̄ imagīem creatā in aīa. imago licet reſpiciat oēs potētias aīe: tn̄ magis reſpicit cogniti. ẜm dicit aug. in li. de aīa et ſpū. mens ē ſuppremūeoꝝ ſunt in aīa. habēs imagīem dei in potētia cognoſcēdi: et ſil̓itudīem in potētia diligēdi. Nec hoc excludere intēdit qn vtrūqꝫ ſcꝫ imago et ſil̓itudo attingat cognitiuā et affectiuā: ſed loquit̉ appropriatōem. qꝛ īmao ꝓprie et principaliter reſpicit qd̓ eſt cognitiue. ſcꝫ meioriā et intelligentiā. ſimilitudo v̓o. ē affectiue ſcꝫ voluntatē. ꝓpter hoc dicimꝰ caracter diſtinctiuꝰ ē imainis appropriatōꝫ: reſpicit potētiā cognitiuā. Adiūt qd̓ obijcit̉ deberet reſpicere vtrāqꝫ ſcꝫ cognitiuāmotiuā. Reſpōſio reſpicit vnā principaliter alterā ſecūdario. Ad hoc qd̓ obijcit̉. caracter ē gr̄e et gr̄aeſt ī affectiua ⁊cͣ. Reſpōſio eſt ſemꝑ diſpoſitio ī eadem vi vel potentia ī quāa natꝰ eſt actꝰ: ſꝫ vel ī eadē vel inpotētia p̄cedēte ſic̄ eſt hic: qꝛ gr̄a que aſſimilat ip̄aꝫ aīaꝫdeo ī affectiua penes quā ꝓprie attēdit̉ ſil̓itudo. caracteraūt eſt ī potētia antecedēte .i. ī cognitiua. Et ē alia inſtātia qꝛ cognitio diſpoīt ad affectōꝫ et ad motū ip̄iꝰ gr̄e.dico ad ip̄am gr̄am: et tn̄ cognitio ē in alia potētia ꝙͣ affectio. Ad illd̓ qd̓ obijcit̉ vnū accidens eſt niſi invno ſubiecto. dicēdū nihil impedit vnū accidēs eſſe inpluribꝰ qn̄ illa radicant̉ ſiue fundant̉ ī vno. ſic̄ vna gr̄ain pluribꝰ potētijs et vna ſanitas in pluribꝰ mēbris. pōtergo vnū accidēs in pluribꝰ potētijs. qn̄ illud accidēs reſpicit vnā potētiā: ſed eas ẜm fundant̉ ſiue vniūtur ī vno. Un̄ ſic̄ imago vna ē et tn̄ in tribꝰ potētijs. qꝛgo importat diſcretōꝫ: ideo plura reſpicit ſic̄ ſubievnū. ſimiliter pt̄ dici de caractere. et ē exemplū ī numero. ternariꝰ em̄ vnꝰ eſt ī tribꝰ homībꝰ vnꝰ eſt. ꝙͣuisſunt plures illi in ſe ſunt vnū ſubiectū ternarij. et nullus eoꝝ ſe tm̄ eſt ſubiectū: ita et ī caractere ītelligendūeſt. dicit ſicut p̄tactū eſt quādā cōfiguratōꝫ aīe ad bea trinitatē mediā inter cōfiguratōꝫ aīme ꝙͣtū ad nat̉aꝫet cōfiguratōem eiuſdē ꝙͣtum ad gr̄am gratūfacientē.Nembrū quartūOnſequēter q̄rit̉ de caracteris. Et q̄rit̉vtrū v̓tus imprimat caracterē ſic̄ ſacrm.Et videt̉ ſic: qꝛ qd̓ pt̄ res maioris virtutis: pt̄ res mīoris. Sꝫ v̓tus maioris poteſtatis ſeu virtutis ē in aīa ꝙͣ ſacr̄m etiā in diſtīguēdo: qꝛ ſolū diſtinguit fidelē a fideli vel ordīatū a ordīato: ſed etiā int̓ fideles diſtīguit bonū a malo. Sacramētū aūt ſic. ſꝫ ſacramēta imprimūt caracterē: v̓tusmagis poterit īprime̓ caracterē ꝙͣ ſacr̄m. Itē caractereſt ſignū ꝯformatiuū ſiue cōfiguratiuū. ſꝫ virtutes ꝯfigurat̉ aīma deo: ergo v̓tutes imprimit̉ caracter. Itēquerit̉ vtrū imprimat̉ ſacr̄a ve. le. videt̉ ſic: qꝛ caracter ē ſignū diſtinctiuū diſtinguēs ppl̓m a ppl̓o. Sꝫdn̄s temꝑe legis habuit ppl̓m debuit diſtīgui ſic̄ergo ſi diſtinguebāt̉ ſacramēta: pꝫ ī illis impͥmebatur ſignaculū diſtinctiuū. hoc aūt ē caracter: ⁊cͣ. Itēq̄rit̉ vtrū ſacr̄a noui teſtam̄ti et vr̄ ſic: qꝛ pt̄ ī maͣiꝰpt̄ ī mīꝰ ſꝫ oīa dāt gr̄ aꝫ maior ē ꝙͣ caracͣter: ⁊cͣ. Itēom̄e agēs ſufficiētis v̓tutis applicatū ad patiēs bene diſpoſitū imprimit in illud. ſꝫ ome ſacramētū ē ſufficientisv̓tutis ad agendū in aīam bene diſpoſitā. ergo ſi aīa ſuſcipiētis ſacr̄m bn̄ diſpoſita ē ad ip̄m: imprimit ī ſuūeffectū. Ille aūt effectꝰ ē diſtīgue̓ vt videt̉. qꝛ qd̓libet ſacramētū diſtīguit habentē a habēte: vidr̄ qd̓libꝫſacr̄m impͥmat caracterē. Itē caracter efficit ī aīma diſpoſitōꝫ ad gr̄aꝫ. ſꝫ oīa ſacr̄a efficiūt illd̓ in aīma: qͣre g poſſūt effice̓ caracterē ī aīa. aūt oīa imprimāt caracterē vidr̄ ſic. Caracter ē ſignū indelibile. ergoom̄e illd̓ et ſolū ē imp̄ſſiuū caracteris qd̓ iterat̉ circaſubiectū. ſꝫ tm̄ ſunt tria ſacr̄a iterabilia. vt baptiſmꝰcōfirmatio ordo: tm̄ illa tria imprimūt caracterē. ethac rōne patet v̓tutes poſſūt imprimere cāracterē caracter ſit indelibilis. virtꝰ aūt delibilis. Reſponſio. Ad primū dd̓m nec gr̄a in ſe: nec o̓tus ſine gr̄a invirtutibꝰ imprimit caracterē. et ratio huiꝰ tacta ē. ſcꝫcaracter eſt ſignū indelibile. gr̄a em̄ tam in ſe ꝙͣ in virtitibꝰ delibilis ē vnde pt̄ imprimere effectū diſpoſitione nobiliori .i. indelibilitate. Sꝫ ſacr̄m in imprimit̉ caracter quē ſcꝫ imp̄mit caracter increatꝰ interiusoꝑans. mīſter exteriꝰ oꝑans: ꝑpetuū ē. qd̓ pꝫ ex hoc iterat̉. et ideo potēs ē imprimere ſignū indelibile ſiue ꝑpetuū cuiuſmōi ē caracter. Itē caracter ē ſignū interius diſtinctiuū. qꝛ ergo vt dicūt quidā ſignificareuenit caracteri niſi rōe ſigni viſibilis. ideo ī ſolis ſacramētis ſunt ſigna viſibilia: in v̓tutibꝰ ſunt īuiſibiles imprimit̉. Ad ſecūdū qd̓ querit̉. dicendum caracter ē ſignū ſpūale diſtinguēs interiꝰ. Ideo ī ſacram̄tisque ſunt carnalis ppl̓i ſꝫ ſpūalis impͥmit̉. et impͥmitur ī ſacramētis noue legis ī ſacramētis veteris. Sꝫcōgruebat illi ppl̓o hr̄e ſignū ſenſibile diſtīctiuū ꝑpetuū nec ꝑfectm̄. qd̓ imprimebat̉ ī circūciſiōe. ꝑpetuitasaūt ſigni ſpūalis .i. caracteris ſecuta ē īcarnatōꝫ xp̄i. qꝛſic̄ illa vnio naturaꝝ ē ꝑpetua. redēptio ſecuta ē incarnatōꝫ ſemel facta ē ꝑpetua: ſic caracter ꝑpetuꝰ ē exv̓tute mediatoris paſſionē creat̉. Ad qd̓ obijcit̉.illd̓ qd̓ pt̄ ī maiꝰ ⁊cͣ. dicēdū illd̓ ē generalit̓ verū. qꝛfreq̄nter v̓tus creat̉e ordīat̉ ad maiꝰ ad minꝰ. em̄pt̄ generare hoīeꝫ feſtucā. Ad alid̓ dd̓m. tm̄ triaſacramēta impͥmūt caracterē. qꝛ caracter dicit ſignificatōem quādā in ſubiectꝰ ſignat̉ a deo ſubijcit̉ ẜm differente ſtatū ad oꝑandū. Et de īfra diffuſiꝰ dicet̉. hocat̄ ē ī baptiſmo. ꝯfirmatōe et ordīe. ī alijs ſacr̄is. Ad at̄ qd̓ ſeꝗt̉ dd̓m. om̄e diſtīctiuū ī aīa hꝫ rōꝫ caracteris: ſꝫ diſtīctiuū ꝑpetuū. Un̄ ſacr̄a ꝑpetua ſūt ſuo vt diximꝰ. qꝛ ſemel ſumpta iterant̉: diſtīctiuūpetuū imprimūt. Alia v̓o imprimūt diſtīctiuū ꝑpetqꝛ ſepiꝰ ea iterari oportet. Utpote euchariſtia ē viati mētis: ſepe ſumit̉ ꝓpt̓ freq̄ntē indigētiā refectōis ſpiritual̓: ſic̄ et viaticū corꝑis ſepe ſumi oportꝫ ꝓpt̓ freque īdigētiā refectōis corꝑis. Sil̓r ē de alijs ſacris iterabilibꝰ. qꝛ frequētes ſūt iterabiles indigētie: iterant̉ remedia. Ad illd̓ qd̓ obijcit̉. oīa ſacr̄a diſponūt ad gr̄amdicēdū actꝰ diſponēdi ad gr̄aꝫ ē ꝓprius caracterisſed magis qui p̄determīatus eſt.Nlembrum quintumOnſeq̄nter q̄rit̉ vtꝝ caracter impͥmat̉ delibiliter vl̓ īdelibilit̓. Et īdelibilit̓ vidiqꝛ ſacr̄a ī ꝗbꝰ īpͥmit̉ caracter nll̓atēꝰ iterātur. Sꝫ ſi deleret̉: poſſent deberēt iterari delet̉. Itē caracͣter ſtat ī culpā ſic̄ pꝫ in ſacerdotemalo. repugnat culpe. ſtat etiā ignorātis vt ī ꝑuūlo baptizato: vidr̄ habeat ꝯtͣriū qd̓ deleat̉. eſtī ſubiecto ꝑpetuo: eiꝰ imp̄ſſio ē indelibilis. Contrapoſſibile ē aliquē baptizatū caracterē beſtie hr̄e. de hēt̉Apoc̄. xiiij. Sꝫ nullꝰ ſil̓ place̓ pt̄ deo dyabolo: nulſil̓ pt̄ hr̄e ſignū hꝰ et illiꝰ. vnus caracter pt̄ alterū deleet deſtruere. Itē caracter beſtie ē delibilis. qꝛ nullusqn poſſit fieri bonꝰ. a ſimili caracter xp̄i.adeo malꝰ ē: poſſit malꝰ fieri. It̄ caracter ē īdelibilisille bonꝰīgratū faciēs eſtq̄ro vnde illd̓ hēat? Si ab efficiēte: ſꝫ gr̄aa deo et tn̄ delibilis. Si a ſubiecto: ꝗcꝗId ē ī aīa ē indelibile. Preterea. qd̓ magis fit delibile rōne ſubiecti: videt̉ volūtarie recipit̉. Sꝫ qd̓ ſubiacet volūtati ē variabile: ⁊cͣ. Itē in damnatis deleat̉ videt̉. qꝛ caracteraliquo habilitat ad gr̄am. ſꝫ tūc erūt ip̄i oīno abilesrgo carebūt caractere. Itē poſt hanc vitā deleat inbeatis videt̉: qꝛ eſt ex ꝑte. multo em̄ magis eſt imꝑfecitlumen ꝙͣ fides. ſi fides excidit caracter. Rn̄ſiocōis opinio ē caracter ē ꝓprietas indelibilis. etindelibilitatis. vt dicūt quidā ſumit̉. ex ꝑte efficiētis:tum ex ꝑte finis. efficiēs quidē duplex ē. ip̄e deus eternus eſt: et ex hoc ſumit̉ p̄dicta. Eſt etiā efficiēs ex ꝑte