Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Queſtiogratiſdate. et multū longinqua. Ex his patꝫ reſpōſioad obiecta. qꝛ licet creatori et creature ſit aliꝗd conmune: ex hoc ſequit̉ creatura aſſimilat̉ creatoriqꝛ alius eſt modus aſſimilatōis ꝙͣ cōuenientiā aliqͦꝝin aliquo cōmuni. Preterea. aſſimilatio aliqua cōpatit̉ſecū diſſimilitudīem ſcꝫ illa que ē diſponēs ad ſufficiētēꝓpter quod ſequit̉. in iſto eſt diſſimilitudo cum deo:ergo habet aſſimilatōem deo. Ad illud qd̓ queritur cui principaliter aſſimilat̉. Dicenduꝫ appropriateip̄i filio qui caracter dicit̉. vel etiam qꝛ baptizati dicunt̉xp̄m induere: qꝛ ip̄e eſt caput et dux exercitꝰ. et qꝛ caracter appropriatōem reſpicit fidem. Ad hoc qd̓ obijcitur. eſt ſacramētū regeneratōis ⁊cͣ. dicendū regenoratōni eterne filius eſt a patre: reſpōdet generatioilla que eſt ſacramētū baptiſmatis. Iſta em̄ regeneratio eſt reformatio quedā imagīs dei. et rn̄det illi formationi qua creatura rōnalis venit in. que et ſi ſit a totātrinitate: appropriate loquēdo eſt filiū in quo et quēom̄ia facta ſunt ſiue formata. vn̄ qꝛ eius ē reficere fecitſiue reformare reformauit: igit̉ ⁊cͣ. Preterea iſta regeneratōne efficitur aīma cōfigurata ip̄i filio aſſimilataet ꝑſona ip̄a filius. qͣre debet ꝓprio filio appropriari: cuihec appropriant̉ ſcꝫ figura et ſimilitudo et filiatio. Adhoc qd̓ querit̉ caracter p̄parat ad bonū ꝓpt̓ debetſpūiſancto appropriari. dicendū hoc non oportet. p̄paratio em̄ iſta eſt quādā ꝯfiguratōem et reꝑatōꝫ imaginis et ſil̓itudīem ip̄ius vel aſſimilatōem ip̄ius prime luci. ꝓpter qd̓ filio aſſimilat̉. Licet em̄ ip̄a boni emanatioſpūi ſct̄o appropriat̉ inꝙͣtum hmōi: tn̄ qn̄ ip̄a emanatio mediū qd̓ eſt veritas vel veritatis ꝓpriū: appropriatur ſpūiſct̄o: ſed potius ip̄i filio. ſicut eſt hic. Similitudo em̄ vel aſſimilatio et configuratio veritatē vel quod ēconſonū veritati dicūt. Ad illud qd̓ querit̉ de quarto actu ſcꝫ diſtinctione. dicendū ratio diſtingnēdi ī caractere venit ex rōne ſignificādi. Caracter aūt ſigīficatgr̄am fidei ẜm aliquē ſtatū. vn̄ diſtinguit fidelē ab infideli vel fidelē a fideli. et ꝑmiſcent̉ hoc eſt ex vicio ſigni: ſed ſignatoꝝ. Et eſt exemplū ſi aliꝗs aſſumpſiſſetarma regis. ſignū eēt eēt de exercitu regis. Poteſt tn̄nihilominꝰ eſſe ex ꝑte cōtraria et arma ſignificarēt ſemper ſit ex ꝑte alia. et eſt falſitas in ſigno ſꝫ ī accipinte. Sic in ꝓpoſito intelligēdū ſicut arma fiūt ad diſtinguēdū exercitꝰ. et tn̄ vt plurimā cōfundunt̉ qn̄ ſuntin bello: ſic etiā eſt nobis. ꝙͣdiu ſumus in cōflictu huiꝰvite pn̄tis miſerie. Exemplū etiā ē de habitu religioīseſt ſignū bonitatis. illū etiā ꝯn̄icant boni malis:carnales ſpūalibꝰ: et amātes mundū cōtemnētibꝰ Ad illud dam̄. loquit̉ ẜm rōem ſigni. ad hoc em̄ datūeſt ſignū hmōi vt diſtīguat fideles ab infidelibꝰ. Uel pt̄dici. verbū illiꝰ intelligēdū eſt de fidelibꝰ dictis noīeextēſo. eo quo fideles dici poſſūt om̄es ſumpſerūtſacramētū fidei .i. baptiſmi. Ad aliud qd̓ obijcit̉ ſcꝫmulta eſt differētia in grege dn̄i ⁊cͣ. dicendū nihilominꝰ cōgruit ſignū iſtud diſtīguēs. tum rōe dignitatisexcellētie. que eſt ex hoc. hoc ſigno ē quedā ſpālis ꝯfiguratio aīme ad deum rōne ꝑpetuitatis illiꝰ. Signūem̄ iſtud ē indelebile ꝑpetuū. ſic ē de illis diſtinguētibꝰ de quibꝰ obiectū eſt. Ad vltimū dicēdū. ſic̄ ī grege materiali ſufficit diſtinctio ſit colorem albu etnigrū. ſed requirit̉ aliquod ſignū ſpāle quo diſtinguūt̉oues albe ab inuicē ne fiat cōfuſio gregū. Sil̓r ē de gree ſpūali. Un̄ plures ſint greges ouium dn̄i diſtinctiin genera baptiſmatū. vtpote ſūt de peculio dn̄i baptiſmū flamīs baptiſmū flumīs: cōgruebat vt ſignoſpali fieret hec diſtinctio. Alie etiā rōnes ſunt ſuꝑius tacte quare cōgruebat hec diſtinctio.Membrum terciumOnſeq̄nter q̄rit̉. Utrū ſit in aīa ẜm ſe autdetermīet aliquē potētiā. vel aliquas potētias. Uidet̉ at̄ inſit aīme mediātibꝰ po.xix.tentijs: qꝛ caracter reſpicit ingo autē ineſt aīemediātibꝰ potētijs: et caracter. Cetra. caracter diſtīguit ouē xp̄i a ouē: et mēbrū xp̄i aō mēbro. Sꝫ aīa dicit̉ ouis nec membrū ẜm potētiā ſꝫ ẜm ſubſtātiā:caracter ẜm ſubſtātiā diſtīguit. etzo eſt in aīma ẜm ſubſtātiam. Itē cuiꝰ ē diſpoſitio: et habitꝰ. ſꝫ caracter diſponit ad gr̄am et remiſſionē origīalis qd̓ reſpicit totaꝫaīam: caracter in aīma ſubſtātia ē. Itē caracter ē diſtinctiuꝰ eoꝝ ſunt de eccl̓ie nūero. aīma aūt ponit̉ ī numero ẜm eēntiā ſiue ẜm id qd̓ eſt: ideo ⁊cͣ. ſic̄ em̄ poīturin nūero nature ſuā eēntiam: ſic et in nūero gr̄e. Itē caracter ē ſignū ꝯꝑticipatōis ſacramētoꝝ. aīma autēm id qd̓ eſt ſubijcit ſe ſacramētis et ꝯꝑticipat ea. Itēdiſtinguit aīam ab aīma: potētiā a potētia. Iteꝫ vtvidet̉ caracter imponit̉ in ea ꝑte in qua ē imago: qꝛ diſtinguit imagine ſiue ẜm imaginē. In imagine em̄ꝑtrāſit. Un̄ eſt imaginē habeat. Un̄ ſi faceretdiſtinctōꝫ ẜm imagīeꝫ: ſolū diſtīguēt ab alijs creaturis ſunt ad imagīeꝫ qd̓ falſū eſt. RReſponſio dd̓m.caracter ineſt aīme mediātibꝰ potētijs. Ad illud quodobijcit̉ diſtīguit aīam ẜm ſuā ſubſtātiā. ſic ē ī ip̄a. dicēdū oportꝫ ꝓpt̓ hoc ſit ī tota aīa. ſic̄ color diſtīguit corpꝰ: ſꝫ tn̄ prrio ē in ſuꝑficie. Ad illd̓ qd̓ obijcitur cuiꝰ ē diſpoſitō: habitꝰ. dicēdū verū ē de illadiſpoſitōe fit habitꝰ. Sꝫ de illa ē ſic: qꝛ habitꝰ vniꝰpotētie diſpoīt ad habitū alteriꝰ. vt habitus fidei ad habitū caracteris. Ex pꝫ rn̄ſio ad illd̓ qd̓ ſeꝗt̉. Licet em̄aīa ſit de nūero eccl̓ie ſuā eēntiā. ſūt nūero eccl̓iediſtīguūt̉ ſigno iſto: ꝓpt̓ oportꝫ inſit aīe ẜm eēntiam ſuā. qꝛ vt dictū ē. ad diſtinctōꝫ alicuiꝰ ẜm ſe totū ſufficit ſignū diſtinguēs exiſtēs in ꝑte. Sil̓r ſequit̉ ſiaīa ẜm ſuā eēntiā ꝑticipat ip̄a ſacramēta cuiꝰ ꝑticipationis caracter ē ſignū: ꝓpt̓ ip̄m ſignū inſit ip̄i ſubſtantie vel eēntie aīe. qꝛ ſignū exiſtēs ī ꝑte: ſufficiēter ſignificat aliꝗd in toto. ſic viror ī ſuꝑficie plāte ſignū ē tota plāta viuit. Ad aliud dd̓m. et ſi diſtīguit animaꝫab aīa. ꝓpter hoc oportet inſit ſubſtātie vel eēntieaīme. Qd̓ aūt addit̉ diſtinguit potētiā a potentiaDicēdū hoc ē verū. qꝛ caracter determinās ſibiin potētijs et diſtinguit aīam et potētias in ꝗbꝰ ē: ab aīaet potētijs in quibꝰ ē. Ad illud qd̓ obijcit̉. non diſtinguit ẜm imagīem. qꝛ ī imagīe ꝑtrāſit ⁊cͣ. dicendū hoc ſequit̉. Licet em̄ diſtinguat̉ a creaturis irrationabilibꝰ ꝑticipatōe imagīs. et ab hoīe: qꝛ oīmē imago: nihilominꝰ imago inſignita caractere diſtīguiqualitate ſpāli ab imagīe inſignita aīa ab aīa.Hoc ergo ſuppoſito q̄rit̉. vtrū ſit ī potentia affectiualcognitiua. videt̉ ī cognitiua: qꝛ caracter diſtīctiuꝰeſt et ē ad diſcernēdū. Diſcretio at̄ ſe cognitiua ē. It̄caracter increatꝰ idē ē in ſb̓a ypoſtaſi ſapīa dei īcreata dicit rōꝫ cognitōis: ſil̓r caracter creatꝰ ſaltemappropriatōꝫ reſpicit cognitōꝫ. Itē. ij. Agee. ponam teqͣſi ſignaculū. glo. vt ꝗcūꝫ crediderit ī deū. qͣi anulo ꝯſignet̉. Ex videt̉ caracter reſpiciat fideꝫ. fides aūt reſpicit cognitiuā et caracter. Cōtra. eiuſdē potētie eſtſuſciꝑe actū aliquē et diſpone̓ ad illū. ſꝫ caracter diſpoītad gr̄aꝫ. gr̄a aūt ē ī affectiua: et caracter. Preterea.caracter reſpicit imaginē. imꝑmit̉ em̄ mediāte īuocatōetrinitatis. reſpicit cognitiuā vel motiuā. ſꝫ vtrāqꝫ. Item caracter ē quedā ꝯfiguratio. ſꝫ configurari dicit̉aīma trinitati ẜm tres potētias vnā tm̄: ⁊cͣ. Iteꝫcaracter diſpoīt prīcipaliter ad imagīs reformatōꝫ. ſꝫ reformatio imagīs attēdit̉ ꝙͣtū ad īformatōꝫ ip̄aꝝ potētiarū vt cōuertūt̉ ad deū ⁊c̄. Cōtra. vnū accidēs ſit īvno ſubiecto: caracter at̄ eſt accidēs: ē in vna potētiavt in ſubiecto. Rn̄ſio. ꝗdā dicūt abſqꝫ rōe. caracter ē in cognitiua ꝓpt̓ rōꝫ ſgnificādi: et qm̄ ſignū qd̓eſt ratio cognoſcēdi reſpicit potētiā cognitiūat̄ ī tota imagīe ꝓpt̓ rōꝫ ꝯfigurādi. et qꝛ actris a nomē accepitigurare deo: dicūt ſit ī aīa ẜm imagīeꝫ. ẜm ꝓprietatē veritatē. et ſi