cter. Scd̓o ad quid ſit. Tercio in quo ſit ſicut in ſubiectoQuarto ad q̄ ſit. Quīto a qͦ hꝫ ꝙ ſit indelebilis. Sexto inquo baptiſmo imprimat̉. Septimo de nūero caracterum.Octauo de ꝯꝑatione caracterum inter ſe. Nono de effectucaracteris. Decimo de cōꝑatione caracteris baptiſmalisqui eſt dei ad caracterem dyaboli. Undecimo vtrum xp̄chabuerit caracterem.Nembrum primūIrca primū duo queruntur. Primum quidſit caracter ẜm rōnem. Secundum quid ſitẜm rem.Articulus primusimū ſic. Dyoni. de eccl̓iaſtica hierarchia¶ Caracter ē ſignū ſct̄m coīonis fidei ⁊ ſct̄e ordinatōis accedendi datuꝫ a hierarcha. Et q̄rit̉de ſingl̓is ꝑtibꝰ huiꝰ diffinitōis. Prīo de p̄ma. Signū .n.eſt alicuiꝰ ſignū. q̄ritur gͦ cuiꝰ ſignū ⁊ dr̄ coīter ꝙ gr̄e. Sedꝯtra hoc obr̄ ſic. nō eſt niſi triplex ſignū .ſ. ꝓnoſticū reſpectu futuri: demonſtratiuū reſpectu pn̄tis: rememoratiuuꝫreſpectu p̄teriti. Sꝫ nullū hoꝝ eſt caracter reſpectu gͣtie.qꝛ ꝓnoſticū ſignū ponit ſuū ſignatū fore in futuro: demonſtratiuū in pn̄ti: rememoratiuū in p̄terito. caracter at̄ necſic nec ſic ponit gr̄am. qꝛ ꝯtingit aliquē hr̄e caracterē: quinec hꝫ gr̄aꝫ nec hēbit ſicut eſt ficte accedens ꝗ nunꝙͣ penitet de fictōne: gͦ caracter nō eſt ſignū gr̄e. ¶ Item ſuppoſitoꝙ ſit ſignū: querit̉ cuiꝰ ſignū ſit? vtrū ſcꝫ ſit ſignū ꝑtinensad nouā legem vel ad veterē? videt̉ ꝙ ad nouā legem: ꝗain ve. le. nihil legimꝰ de caractere ſpūali: ꝙͣuis legimus decarnali ꝗ erat in circūciſione. de hoc tn̄ infra dicet̉: gͦ videtur non ſignū vet̉. ſꝫ noue legis. ¶ Sed ꝯtra ſigna noue legis efficiūt qd̓ figurant. caracter aūt nō efficit quod figurat .i. gr̄am: ꝗa aliqn̄ eſt ſine gr̄a. ¶ Itē ſacr̄m ꝓut ſpectatad nouā legē: dr̄ eē inuiſibilis gr̄e viſibil̓ forma. Sꝫ caracter nō eſt viſibilis forma: et ſi inuiſibilis gr̄e ſit ſignum.¶ Sil̓r obijcit̉ de hoc qd̓ ſeꝗtur in dicta diffinitōne .ſ. communionis fidei. ⁊ querit̉ qͣre plus diffinit̉ caracter in relatōne ad fidē ꝙͣ ad aliā virtutē. ¶ Item nō videt̉ caracterſemꝑ eſſe ſignū coīonis fidei. qꝛ pōt eſſe ꝙ aliꝗs ficte accedens recipiat caractereꝫ. nec etiā pꝰ peniteat de fictōne: etita nunꝙͣ credidit nec vnꝙͣ credet: ⁊ ita pōt nō eſſe ſignuꝫcoīonis fidei. ¶ Item obr̄ de hoc qd̓ dr̄ et ordinatiōis ſet̄ehoc em̄ videt̉ ſpāliter ꝑtinere ad caractereꝫ ordinis: gͦ nondeberet poni in hac diffinitōne: ſꝫ magis aliꝗd ꝑtinēs communiter ad omnē caracterē. ¶ Item querit̉ de hͦ qd̓ ſeꝗturdatū a hierarcha. Contingit eī aliqueꝫ aliū baptizare aliquem puerū. nec dꝫ rebaptizari: gͦ tūc datur ei caracter etnō a hierarcha: gͦ nō eſt generalis dicta diffinitō. ¶ Adprimū dd̓m. ꝙ caracter eſt fignū gratie. ſignū dico demonſtratiuū: qꝛ qͣntuꝫ eſt de ſe ponit gr̄ām in pn̄ti. Ꝙ aūt aliqn̄ nō nō ponat: hoc nō eſt ex ꝑte caracteris. ſꝫ ex ꝑte ſuſcipientis. ꝗ nō ſe habilitat vel diſponit ad ſuſcipiendā gr̄aꝫſꝫ opponit obicem gr̄e ſcꝫ pct̄m. ⁊ eſt exemplū de ſole. ꝗ qͣntum eſt de ſe ſemꝑ illuminat niſi ſit obex ex ꝑte ſuſcipiētisvnde dicimus ꝙ in ſacr̄o baptiſmi tria ſunt. Unum ſcꝫ ſignum tm̄: ſcꝫ locio exterior. aliud ſignatuꝫ tm̄: ſcꝫ gratia.aliud qd̓ eſt ſignū et ſignatum: ſcꝫ caracter. ſignatū quidēreſpectu lotōnis exterioris: ſignuꝫ v̓o reſpectu gr̄e. ¶ Adaliud qd̓ querit̉. vtrū ſit ſignū no. le. vel ve. Dicendū ꝙ eſtſignū no. le. Qd̓ aūt obijcit̉ ꝙ ſacr̄a no. le. efficiūt qd̓ figurant. intelligit̉ cū hac determinatōe ſcꝫ qͣntū eſt in ip̄is: n̄qꝛ in om̄i ſubiecto efficiāt ſemꝑ qd̓ figurant: ſꝫ niſi ſit oberex ꝑte ſuſcipiētis. Dicimusgͦ ꝙ caracter ꝑ ſe nō tenet ſimpliciter rōnem ſacramenti:ſed caracter cū exteriori ablutione ⁊ forma verboruꝫ tenet rōnem ſacramenti baptiſmi.et hoc totuꝫ eſt cauſa gr̄e in digne ſuſcipiente. ¶ Per hocpoſſet ſolui ⁊ aliud obiectum. quia ſi ſuſtineatur ꝙ caracter non eſt viſibilis forma: poteſt dici ꝙ illa deſcriptō datur de ſacramento non ꝙͣtum ad quodcunqꝫ ſui: ſed ꝙͣtuꝫad quiddam ꝙ in om̄i ſacramento eſt aliqua forma viſibilis. nec oportet ꝓpter hoc ꝙ caracter ſit viſibilis qui ē ꝗddam aliud eiuſdem ſacramenti: tū quia caracter non ſolieſt ſignatum ſꝫ etiam ſignum. et quo ad hoc habet ratōemſacramenti. et ideo oportet ꝙ ꝯueniat dicta deſcriptio. dicenduꝫ eſt aliter. ſcilicet ꝙ viſibile ibi accipitur ꝯmuniterad id qd̓ poteſt videri vel ſenſu vel intellct̄ū .i. intelligibili¶ Ad aliud quod obijcitur de hoc ꝙ dicitur ꝯmunionis fidei. Dicendum ſicut dictum eſt. ꝙ caracter quantum eſtin ſe: ſignum eſt demonſtratiuū ipſius fidei. ſed ꝙ eam nōdemonſtret in actu: hoc ſtat per ſuſcipientē qui obicē opponit. Uel dicendum ꝙ non oportet ꝙ vbi eſt caracter ꝙ ibiſit fides: ſed tamen oportet ꝙ ibi ſit ſacramentū fidei. Un̄ſenſus eſt. caracter eſt ſignum ꝯmunionis fidei ſupple ī ſacramento. ¶ Ad illud quod queritur quare plus fidei qͣalterius virtutis? Dicendum ꝙ fides magis reſpicit potentiam cognitiuam ꝙͣ alie virtutes. et ſimiliter caracter īpotentia cognitiua vt patebit infra. et ideo caracter maiorem habet conuenientiam cum fide ꝙͣ cum ceteris. Et notandum ꝙ caracter non dicitur ſignum fidei. ſed communionis fidei. vt notetur fidei communitas. quia fides eccleſiſtica catholica dicitur: non partialis. Si enim aliꝗshereticus baptizat in forma eccleſie. eccleſia parit per ancillam que non ꝯtradicit quod figurabatur in ancillis rachelis et lye. Si autem hereticus non baptizat in formaeccleſie que communis eſt: non parit eccleſia: quia ſuſcipiens non baptizatur. et tunc eſt ancilla cōtradicens que ſignatur per agar. xvj. Gen̄. ad ſignificandum ergo hāc cōmunitatem dicitur ſignum ꝯmunionis fidei. ¶ Ad aliuddicendum. ꝙ dyoniſius ibi diffinit caractereꝫ in ſuo complemento ſiue in ſuo optimo. et ideo quia in ordine vltracaracterem datur quedā poteſtas ordinans ad alios. Un̄ibi eſt caracter in maiori completōne ꝙͣ in ſacramentis citeris: ideo in illa ponitur aliud ſpecialiter ſpectans ad ſacramentum ordinis. ¶ Ad vltimum dicendum. ꝙ dyoniiffiniens intendebat determinare cuius eſt officiumiſtrare ad impreſſionem caracteris. hoc eſt ſolius hierarche .i. ſacerdotis. et precipue hierarche ſuperioris. i.epiſcopi qui habet poteſtatem et officium miniſtrandi adꝯmunem caracterem vnde de iſto magis intendit. Laicusv̓o vel quilibet non ſacerdos: et ſi hoc miniſterium aliqͣndo exercet quando ſcilicet incumbit neceſſitas: non tn̄ exofficio ꝑtinet ad eum.Articulus ſecundꝰEinde queritur quid ſit caracter ẜm rem. vtꝝſcilicet ſit aliquod ſolum dictum in reſpectu: vl̓aliquod abſolute ens in anima. quia caractereſt diſtinctiuus imaginis create in anima. Diſtinctio aūtomnis fit per aliquod abſolutum. et ſi hoc: querit̉ in quogenere ſit. Si dicatur ꝙ in qualitate quod magis videturqueritur in qua ſpecie qualitatis eſt. Si dicatur ꝙ ſit habitus et hoc videtur: cum tria ſint in anima. potētia ⁊ paſſio et habitus: caracter autem non eſt potentia vel paſſioergo habitus. ¶ Contra. non eſt naturalis habitus: quiſemper ineſſꝫ. nec gratuitus gratumfaciens: quia ẜm honon eſſet in peccatoribꝰ. Item nec gratiſdatꝰ: quia huiumodi dona gratiſdata. de quibus habetur. jͣ. Corinth̓. xij.non ſunt cauſa gratie. caracter autem eſt cauſa gratie ſaltem diſpoſitiua. Item non eſt habitus acquiſitus.poteſt homo ex datis a natura illum acquirere ſufergo non eſt habitus. ¶ Item auguſti. de bono ꝯiug. habitus eſt per quem aliquis agit ſed per caractereꝫ non aghomo aliquid: ergo ⁊cͣ. ¶ Iteꝫ nec diſpoſitio. quia non eſtfacile mobilis. Item nec naturalis potentia vel impotentia hoc eſt manifeſtū. Item nec paſſio nec paſſibilis qualitas: quia non infert paſſionem ſenſu. ¶ Si dicatur ꝙ efigura q̄daꝫ intelligibilis. Contͣ. aug. in lib̓. de aīa et ſpūinter plures conditiones anime quas ponit dicit: ꝙ ipſaeſt in figurabilis. Si ergo caracter eſt in anima: videtur