Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Queſtiopoſt baptiſmum ſunt cōmiſſa. Si em̄ deberetur: melioris ꝯditōnis eſſet ficte accedēs ad baptiſmū ꝙͣ digne accedens. digne em̄ accedēs ſi pꝰ ꝯmittat pct̄a tenet̉ ad penaꝫ:multo fortiꝰ ficte accedēs ſi poſtea ꝯmittat. fictio eniꝫdꝫ patrocinari ſicut nec dolꝰ. Contra. gr̄am baptiſmi fide ꝯtritione dimittit̉ culpa pena. fide accedent. cōtritōne hꝫ effectū baptiſmi .ſ. dimiſſionē culpe et oīspene. hoc etiā videt̉ quandā aucͣtem Aug. li. de ci. dei.vbi videt̉ velle Aug. ſacr̄m baptiſmi valet ꝑuulisſunt p̄cepti capaces. tm̄ ꝙͣtū ad dimiſſioneꝫ originalisculpe et pene: ſed etiam ꝙͣtum ad venialia pcta que pꝰmittūtur: dūmodo in illis annis vitā ſuaꝫ finiāt. Si ergobaptiſmꝰ habet aliquod poſſe in ꝑuulis ad venialia peccata delenda poſt ſuſceptōeꝫ baptiſmi: videtur ſil̓r poſſe valere in adultis ad venialia peccata poſt niſi ſuꝑaddanturmortalia. Rn̄ſio. dicendū vt patet ex verbis Auguſ.habet illam efficaciā recedente fictōne: quā ate habuiſſet ſi ſine fictōne ſuſceptus eſſet. Ad qd̓ pͥmoobijcitur cōtra ſcilicet oꝑa mortua non reuiuiſcunt ⁊cͣ.Dicendū baptiſmꝰ non eſt opus homīs ſed dei.ꝙͣ poteſt eſſe mortuuꝫ. Illud aūt quod obijcit̉ de mortuisopibus: intelligitur de oꝑibus noſtris. Ad illud quodobijcitur. cauſa debet eſſe ꝯiuncta effectui. dicendumbaptiſmus eſt cauſa ꝯiuncta rei ſacramenti .i. gratie niſiindigne ſuſcipiente. recedente autē fictōne caracͣter baptiſmalis qui ſemꝑ manet cum gratia data penitentia exiſtēte: de fictōne facit quod feciſſet baptiſmus vel virtꝰ baptiſmalis ſi non p̄ceſſiſſet fictio. penitentia dico que eſt actusvoluntarius recedens a malo volito vel ꝓpoſito ſacramentali. Ad illud qd̓ obijcit̉ de ſacramento euchariſtie.Dicenduꝫ non valet. tum quia tranſit nihil relinquitgratiſdatū diſponens ad gr̄am gratum facientē. tum etiaꝫquia eſt iterabile. Ad illud quod querit̉ de illo fictusaccedit poſt ſuꝑaddit aliqua peccata. Dicendum recedente fictōne v̓tute baptiſmi: dimittitur om̄is pena pct̄ip̄cedentis baptiſmū. ſꝫ non om̄is pena pct̄i ꝯſequentis baptiſmuꝫ. Incipit em̄ baptiſmꝰ recedente fictōne valere adſalutem. Illud aūt quod dicitur. baptiſmꝰ tollit gemitum planctum ſi aſſit fides ꝯtritio: intelligit̉ ꝙͣtum adpeccata p̄cedentia baptiſmū: non aūt ꝙͣtum ad pct̄a ſeq̄tia. licet illa p̄cedent cōtritōeꝫ de fictōne retardet̉ effecbaptiſmi quo ad remiſſioneꝫ pct̄oꝝ in adulto. Qd̓ aūtobijcitur aucͣtem Aug. in li. de ciui. dei. que videtur dicere. baptiſmꝰ habeat aliqueꝫ effectum ꝙͣtum ad venialia pct̄a que ꝯtrahunt̉ poſt baptiſmum in puericia. Dicēdum eſt exp̄ſſe dicit hoc aucͣtas: ſꝫ ſufficiat baptiſmus ad delendū originale pct̄m in ꝑuulo et veniale ſi qd̓ꝯtraxit in puericia. non ſic aūt eſt in adulto vbi exigit̉ cotritio ꝓpter actualia pct̄a que ſuꝑaddita ſunt: poſtꝙͣ ratōcapax erat p̄cepti. Si v̓o intelligeret̉ de venialibꝰ ptꝰ quefierent in puericia: adhuc haberet locū hic. quia fictiorequirit contritōneꝫ aliter eſt in adultis ꝓpter ſtatuꝫ ꝙͣſit in ꝑuulis. Adhuc etiam querit̉ ſi recedente fictionepoſt baptiſmū. baptiſmꝰ habet effectum ſuū ad tollenduꝫpenam peccatis p̄cedentibꝰ baptiſmū: ex qua cauſaiuncta hoc fiat? Hec em̄ cauſa non pōt dici ipſa intinctiobaptiſmalis: illa em̄ iam tranſit. Si v̓o dicat̉ ſuſceptō caracteris. contra caracter ſemꝑ manet. Si dicatur contritio: contra ꝯtritio non eſt cauſa deletōnis omnis pene niſiſit valde magna. Ad qd̓ dicendum. cauſa ꝯiuncta ſurgit ex virtute baptiſmi quam habet a paſſione et ex ip̄o caractere et gratia infuſa. vt gratia infuſa deleat culpaꝫ: baptiſmus d̓o manens in caractere rōne virtutis quā habeta paſſione delei omnē penam. Sed queritur cum baptiſmus habeat virtutē hanc a paſſione: ꝓpter quid penitentia cum habeat virtutē a paſſione: ſimiliter deleat omnem penā quemadmodū et baptiſmus? Ad quod reſpōdetur. licet penitentia habeat virtutem a paſſione et avirtute clauium diminuendi de pena: tn̄ oīno tollendiniſi tanta eſſet contritio totum tolleret ſicut baptiſmus.xviij.Hoc aūt eſt quia baptiſmus princialis fuit ad delendūoriginale peccatuꝫ: penitentia v̓o ad delendum actuale. etſicut in actuali homo per ſeipſum delinquit contra deumcum mortaliter peccat: ita ad deletōnem reatus pene reꝗͥritur ſuſtinentia pene quam ſatiſfaciat. Baptiſmus autem totaliter innitur ipſi gratie xp̄i.Nlembrum terciumEinde querit̉ de non habentibꝰ vſum ratioiis vtpote de amentibꝰ dormientibꝰ vtruꝫbaptizent̉? Et vidr̄: qꝛ fides ī adultisreꝗͥritur. Nullus aūt caret vſu lib̓. ar. velſimpliciter vel temiꝑe quo caret credit: ſed amēs vel dormiens hmōi eſt: ergonon ſuſcipit ſacramentuꝫ baptiſmi. Contra. plus eſt habere carentiam oīno vſus ratōnisvoluntatis: ꝙͣ habuiſſe et ad tempꝰ carere. Si ſacramentum baptiſmi conceditur ꝑuulis qui nunꝙͣ habuerūt vſūratōnis vel voluntatis ſunt receptibiles illius ſacramēti: multo fortiꝰ amentes aliqn̄ habent vſum rōnis et dormientes ſtatu illo ſunt receptibiles ſacramenti. Adhuc etiam querit̉ ſi baptizet̉ amens vel dormiens poſtealiberatus a ſomno vel infirmitate cōſentiat. licet antetradixerit: vtrū talis reputandus eſt baptizatus? Et videtur ſic. ſimile ficto immerſus manente fictōnerecipit baptiſmū ad ſaluteꝫ: recedente aūt fictōne volenset approbans quod factum eſt: reputandus eſt baptizatꝰad ſalutem. vn̄ voluntas ſequens facit eum eſſe baptizatūſimiliter videtur in ꝓpoſito. Cōtra. ꝯſenſus debet precedere in adulto vel adminꝰ diſſentiat. Sꝫ talis anteamentiā vel ſomnū oīno diſſenſit ꝯtradixit: non ſuſcepit ſacr̄m. fuit baptiſma: ſꝫ quod ab initio fuit: expoſt facto ratificat̉. talis eſt baptizatꝰ licet cōſenſus ſeqͣtur. Rn̄. dd̓m ſicut dr̄ in decretali diſtinguit̉.de amente dormiēte: ſi prius ꝙͣ amentiā incurre̓t aut dormiret in ꝯtradictōne ꝯſtiterat: qꝛ in eis intelligit̉ cōtradictōnis ꝓpoſitū ꝑduraſſe. ſi fuerint ſic īmerſi: caracterē nonrecipiūt ſacramenti. Secꝰ aūt ſi prius cathecumini extitiſſent habuiſſent ꝓpoſitū baptizandi. Un̄ tales in neceſſitatis articulo ꝯſueuit eccl̓ia baptizare. Ad id aūt quodobijcit̉ primo. dd̓m licet amens vel dormiens tūc habet vſum fidei hr̄e tn̄ potuit̉ prius qn̄ habuit ꝓpoſitum baptizandi fuit cathecizatꝰ. et rōne illa pōt ſuſciꝑe baptiſma. Ad id v̓o qd̓ obr̄ ꝯꝑationē ad ꝑuulū oīno caruit vſu rōnis volūtatis. Dd̓m aliter ē de ꝑuulo aliterde adulto. In ꝑuulo em̄ inuenit̉ obex rōnis ſiue volūtatis hēat nec habuerit vſum. In adulto v̓o hūitvolūtatis vſum et ſe teneat̉ rn̄dere: p̄ſumit̉ de volūtate ꝯtradicit baptiſmo. Ad id v̓o qd̓ querit̉ de amēteet dormiente ſi poſtea ꝯſentiant. Dd̓m tales baptizatis reputant̉ rōne talis ꝯſenſus: ſꝫ de nouo ſūt īmergidi. ꝯſenſus ꝯueniēter p̄cedit ad ratificandū ꝯueniter ſeꝗtur. Ad id qd̓ obr̄ ſil̓e ficto. dd̓m eſt ſil̓efictꝰ em̄ accedens ad baptiſmū ſuſcipit ſacr̄m baptiſmirem. Un̄ recedente fictōne et exn̄te pnīa de fictōne: gratia caractere habet efficaciā baptiſmatis. Non ſil̓r eſt dedormiente vel amente: in quibꝰ non p̄ceſſit aliqua voluntas ſuſcipiendi baptiſmū.Queſtio. xix. de caracterebaptiſmi.Ictuꝫ eſt de condictōibꝰ ex ꝑte baptizātis baptizati. Conſq̄nter ꝓcedendū ē ad effectum baptiſmi.Et prīo querit̉ de illo effectu quem inducit vniuerſaliter: ſiue ficte accedente ſiueindigne accedente. et hic eſt caracter. Secundo dicenduꝫeſt de illis effectibus qui ſunt ex parte gratie gratum/facientis: qui dicuntur eſſe in illo qui digne ſuſcipit. Circa primum queruntur hec. Primo quid ſit cara-