mationem ſeculi. Un̄ ſicut ſpecies ſemꝑ ſaluat̉ in aliquoindiuiduoꝝ: ſic fides in aliqͦ fideliū. et hoc dīna ꝓuidētiafaciente. nec vnꝙͣ fuit poſtea ꝙͣ incepit eccl̓ia. qn ſemꝑ aliquis ꝗ deo placeret ſit: ſic nec vnꝙͣ erit. ¶ Et dd̓m ad primum. ꝙ nō rn̄det ꝓ ſe dicendo. credo. abrenuntio ⁊ hmōiſꝫ pro ꝑuulo. Un̄ ſenſus eſt credo .i. ſacr̄m fidei ꝑcipio: vl̓ſuſciꝑe preſto ſum. ⁊ nō eſt ſermo falſus nec inconſuetus:qꝛ ſic̄ dic̄ Aug. ad bonifaciū. freq̄nter accipit̉ ſignū ꝓ re.vt cū dicimꝰ cras erit reſurrectio dn̄i: ⁊ videns fumū dicitſe videre ignē. Uel pōt eſſe ſenſus credo. i. ad credendumme obligo. ſic̄ eī ſuꝑ tactuꝫ eſt catheciſmꝰ exercet̉ ī baptizandis ꝑuulis ꝓpter duo .ſ. ꝓpter vniformitatē obſeruandam: et ꝓpter rōnem obligādi. Un̄ cū dr̄ credo ab offerente: ſenſus eſt ad credendū iſtum obligo. ¶ Ad aliud dd̓m.ꝙ ſi nō hꝫ tūc tꝑis vn̄ inſtruat ip̄m ad fidem: hꝫ tn̄ vnd̓ inpoſterū faciat vel ꝓcuret anteꝙͣ ꝑueniat ad adultam etatem. ¶ Qd̓ aūt dicit̉ in canonē. Inſtitutuꝫ eſt ⁊cͣ. Hoc eſtꝓpter ꝑiculū quod poſſet accidere. ⁊ ꝗa talis tenet̉ ad hocꝙ ꝓcuret eiꝰ inſtructōeꝫ ꝙͣtum ad fidem. ¶ Quod aūt dicitur in canone alio. Non pōt aliū in filiolū ſuſciꝑe ⁊cͣ. Intelligendū eſt de ꝯgruo. id eſt talis nō eſt ydonea ꝑſona ſiue ꝯgrua ad ſuſcipiendū aliquē in filiolum.Ayticulus tercius¶ Onſeq̄nter querit̉ de ficto ꝗ ꝯtemnit ſacr̄m baptiſmi. ⁊ querit̉ ſi talis manēte ꝯtemptu ſuſcipit baptiſma ſiue baptizet̉? Ꝙ ſic: videt̉ ꝑ hocqꝛ ſi talis ſubijciat ſe mīſterio ſacerdotis baptizātis: noneſt rebaptizandꝰ. ¶ Pre. ꝯtemptu ſuſcipiētis neqꝫ virtꝰ medicine corꝑalis neqꝫ efficacia illiꝰ diminuit̉: ſimiliter vidr̄de v̓tute medicine ſpūalis. cum gͦ baptiſmꝰ ſit medicīa ſpiritualis: in nullo videt̉ ꝙ virtꝰ eius vel efficacia diminuat̉ex ꝯtemptu ſuſcipientis. ⁊ ita videt̉ hr̄e eandē virtutem ⁊efficacia in ꝯtempnēte ⁊ in nō ꝯtempnēte. ¶ Item ꝯtemptdei videtur eē maiꝰ malū ꝙͣ ꝯtemptꝰ baptiſmi vel ſaltē tm̄.ergo cū malū ſit impeditiuū boni: malū illud qd̓ eſt ꝯtemptus dei plus impedit bonū ſacramēti baptiſmalis ꝙͣ malum qd̓ eſt ꝯtemptꝰ baptiſmi vel eque: gͦ cū ī om̄i pct̄o mortali actuali ſit ꝯtemptꝰ dei. ſi ꝯtemptꝰ baptiſmi impedit ſuſceptōnem baptiſmi: et om̄e pct̄m idem facit. ⁊ ſi hoc: gͣtiabaptiſmalis nullū delet mortale pct̄m. qd̓ cū ſit falſum: etillud ex qͦ ſeꝗtur. ⁊ ita videt̉ ꝙ ꝯtemptꝰ ſuſcipientis. nō impediat virtutē ſiue efficaciā baptiſmi. ¶ Item minimū bonum gratuitū. eſt maiꝰ bonū ꝙͣ aliqd̓ malum eſt malū. ergo vniuſcuiuſqꝫ boni huiꝰ eſt maior virtꝰ ꝙͣ ſit virtꝰ alicuiꝰmali: gͦ qͣntumcūqꝫ ſit ꝯtemptus nō pōt reſiſtere actōni ſiue d̓tuti gratie baptiſmalis: nec eiꝰ efficaciam impedire.¶ Contra. ineptitudo et inordinatio ex ꝑte ip̄ius aīe impedit ſuſceptōeꝫ baptiſmatis. ꝓpter ineptitudinē em̄ ip̄iꝰaīe accidit qn̄qꝫ ꝙ adultus ſubijciēs ſe ablutōni exteriōiidefraudat̉ a bn̄ficio baptiſmatis. ſed magis deordinat̉ ipſa aīa vt videt̉ ex ꝯtēptū baptiſmatis ꝙͣ ex voluntate ſuſcipiendi baptiſma: gͦ ſi nolens baptizari fruſtrat̉ beneficiobaptiſmatis nec baptizat̉ licet immergat̉: videt̉ ꝙ ſimilit̓erit de ꝯtempnēte baptiſma. ¶ Item ex hoc ē malū. ꝙ illd̓eſt illi voluntariū ſiue placens ſꝫ eiuſdē generis vident̉ eſſeplacentia mali ⁊ diſplicentia boni: gͦ diſplicētia boni ē malum illi cuiꝰ ē ip̄a diſplicētia. ⁊ illud bonū qd̓ diſplicet illicui dilplicet nō eſt bonū ſꝫ potiꝰ malū: gͦ baptiſma quod ēmaximū bonū ſi diſpliceat alicui vtpote illi ꝗ ꝯtempnit: n̄eſt illi bonū. Sꝫ baptiſmꝰ ē magnū bonū illi ꝗ baptizaturgͦ talis nō baptizat̉. ¶ Rn̄. ꝙ fictus talis in baptiſmo recipit ſacr̄m .i. caracterē. ⁊ nō rem .i. gr̄am ſi ſubijciat ſe miniſterio baptiſmali hn̄s intentōeꝫ eccl̓ie. Cū gͦ querit̉ vtꝝtalis baptizat̉? Dd̓m ꝙ baptizat̉ .i. recipit ſacr̄m baptiſmi ⁊ nō baptizat̉ .i. nō recipit rē ſacr̄i. ¶ Cū gͦ pͥmo obr̄. ꝙtalis nō rebaptizat̉: gͦ ⁊cͣ. dd̓m ꝙ nō rebaptizat̉. qꝛ non recipit ſacr̄m .i. caracterē. vn̄ rō illa ſolūmo ꝯcludit ꝙ ſuſcipit ſacr̄m baptiſmi .i. caractereꝫ. ¶ Ad aliud dd̓m. ꝙ nō ēſil̓e de ſuſceptōe medicine corꝑalis ⁊ ſpūalis. In ſuſception eī medicīe corꝑalis diſpoſitō ex ꝑte ſuſcipiētis ē natu-ralis. ꝓpter qd̓ ex ꝯtemptu hmōi nō variat̉. In ſuſceptōnomedicine ſpūalis diſpoſitō ex ꝑte ſuſcipientis ē volūtariorōnalis: ꝓpter qd̓ neceſſe eſt ip̄m ſuſcipientē variari et dicſponi diuerſimode hꝰ exn̄te ꝯtemptū vel nō exn̄te. Un̄ ꝗafictus ex ꝯtemptū exteriꝰ ſe ſb̓ijcit corꝑaliter baptiſmo: ſacͣmentū ſuſcipit. qꝛ d̓o interiꝰ aduerſat̉ ꝯtempnendo ꝯſentūte volūtate rōnabili: nō ſuſcipit reꝫ ſacr̄i hmōi ꝯtēptū impediente: ⁊ ip̄m ſuſcipientē ineptum ad hͦ reddente. ¶ Adaliud dd̓m. ꝙ ꝯtemptꝰ dei ẜm ꝙ eſt cā om̄is pct̄i. nō dicitmotū actualē vilipendentie: ſꝫ potiꝰ quendā modū ꝓuidentie quā creatū prefert̉ interp̄tatiue creatori. cuiuſmōi contemptꝰ eſt in pctō qd̓ accidit ex ꝯtemptu baptiſmatis. ⁊ cūhoc ꝯtemptū eſt aliꝰ ꝗ eſt actualis vilipendentia ip̄ius baptiſmatis. ꝓpter qd̓ maior eſt repugnantia ⁊ reſiſtētia ip̄igr̄e hoc ꝯtemptū ꝙͣ alio. Cuꝫ gͦ dr̄ ꝙ maiꝰ malū eſt dei contemptus ꝙͣ ꝯtemptꝰ baptiſmatis. Dd̓m ꝙ hoc verū eſt ẜmꝙ vniuoce ſumit̉ cōtemptꝰ. hoc eſt ẜm ꝙ cōtemptꝰ ꝓut eſtreſpectu dei: dicit actualē vilipendentia ip̄ius dei. ſicut exalia ꝑte dr̄ actualis vilipendentia ip̄ius baptiſmatis. ſenō eſt ſic in ꝓpoſito. ¶ Ad aliud qd̓ obr̄. ꝙ vniuſcuiuſqꝫ boni ē virtꝰ maior ꝙͣ ſit virtꝰ alicuiꝰ mali ⁊cͣ. Dd̓m ꝙ virtꝰ boni gͣtuita et mali culpe ſil̓r efficaciā hꝫ: ẜm ꝙ ei eſt confomis ⁊ cooꝑans voluntas ſiue li. ar. Unde licet bonū gͣturtum ſit maioris v̓tutis ꝙͣ malū culpe. quia efficacia virtutis vtriuſqꝫ dependet a ꝯformitate lib̓. ar. ⁊ cooꝑatione. ſitn̄ voluntas inclinet ſe ꝯſentiendo ⁊ cooꝑando bono: ip̄mbonū p̄ualet ⁊ efficit̉ efficacie maioris. ecōuerſo eſt ſi ꝯſentiat et cooꝑetur ip̄i malo. ¶ Ad primum qd̓ obijcit̉ ꝓ aliꝑte. quod videt̉ on̄dere ꝙ fictus ꝯtemnens neqꝫ ſacramertum neqꝫ reꝫ baptiſmi ſuſcepit. Dicendū ꝙ nolēs negatue .i. nullo mō volens .i. hn̄s volunintē qua remittit̉ affectu ⁊ effectu: oīno fraudatur a bn̄ficio baptiſmatis: quianeqꝫ ſuſcipit ſacramentū neqꝫ rem ſacramenti. hec autemvolūtas magis deordinat ſuſcipienteꝫ ꝙͣ ꝯtemptus interior de quo intendit̉ ꝗ non impedit ſb̓iectionē exteriorē miniſterio baptiſmatis. Nolens aūt priuatiue hoc eſt habēsvoluntateꝫ affectus: nihilominꝰ aſſentiens in effectu: ſuſcipit ip̄m ſacramentuꝫ. nec talis fraudat̉ oīno beneficio bptiſmatis. Hec aūt voluntas minus deordinat ꝙͣ cōteptus ꝗ eſt actualis vilipendentia ip̄ius ſacramenti. Conſiderata igit̉ voluntate duobꝰ modis ſicut ſupͣdictum eſtde coactōne. vno modo magis deordinat voluntas ꝙͣ ꝯteptus de quo hic intendit̉: alio modo non. ¶ Ad vltimū dcendū. ꝙ licet diſplicentia ⁊ cōtemptꝰ ſint malū ſuti baptiſma: nihilominus ip̄m baptiſma eſt illi quodammodo bonū. nō aūt vt eſt contemptum: ſꝫ vt eſt ſuſcepin intentōne eccl̓ie. eo enim ꝙ ip̄o imprimit̉ caracterquedam aptitudo ad rem ſacramenti ⁊ diſponit̉ ip̄e ſuſcipiens quodamodo ad ip̄am.Ayticulus quartusOnſeq̄nter querit̉. vtruꝫ recedente fictōne baptiſma habet efficicā? Et videt̉ ꝙ ſic. quia dicAug. et habet̉. iiij. ſenten. Tunc incipit valerebaptiſma ad ſalutē: qn̄ illa fictio veraci confeſſione de corde receſſerit. ¶ Item fictio erat ſola cauſa quare ſacramētum nō habeat efficaciā: gͦ illa remota habꝫ effectū. ¶ Itēſi nō haberet effectū. cum ſacramentū non poſſit iterari ⁊nullꝰ ſine efficacia baptiſmi poſſit ſaluari: non paterēt hūic via ſalutis. ¶ Contra. oꝑa mortua non viuificantSed iſte recipit baptiſmum extra caritatem: ⁊ ita eſtmortuum. ¶ Item neceſſe eſt cauſam coniunctam eſſe effectui. ergo ſi baptiſmus eſt cauſa alicuius boni in aninineceſſe eſt ꝙ illud bonum cauſetur in anima ſtatim exiſtete baptiſmate. ¶ Item ſi aliquis indigne recipit comini. recedente indignitate: non ꝓpter hoc aliquid⁊cͣ. ¶ Item queritur de ficto accedente qui ſuſcipit baptiſmum vel poſtea ꝯmittit aliqua peccata mortalia vel venialia. vtrum recedente fictōne redeat effectus baptiſmir ēvidet̉ ꝙ nō: effectꝰ em̄ baptiſmi eſt vt deleat culpā et penatotal̓r. ſꝫ in iſto total̓r nō delet̉. delet̓ eī pena ꝓ his pct̄īs qͥ