Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Queſtioptiſmo. Unde in tali ſacr̄m non habet effectum. Ad hocqd̓ obijcit̉. ſacr̄a noue legis ſunt ⁊cͣ. dd̓m hoc eſt in digne ſuſcipiēte: in ponit̉ ober ſiue aduerſatio gr̄e. Ad aliud dd̓m. ſacr̄m ſignificat ſe hr̄e effectūratuitū in recipiente. quantū eſt de ſe ſemꝑ facit. Sed fiat viciū eſt ſuſcipientis ita veritas eſt in ſacͣmēo: ſꝫ falſitas in ficto. Ad aliud dd̓m. gr̄a expelliturrecipit̉ in aīa ẜm ꝯformitatē voluntatis: ſil̓r culpa. Un̄culpa obſiſtit gr̄e niſi ꝙͣdiu volūtas eſt illi ꝯſentiēs. qn̄aūt dolet: tunc ꝯſona eſt. Cum dicit̉ nihil magis repunat gr̄e ꝙͣ culpa: intelligendū eſt repugnare pōt dupliciter. vel ꝙͣtum ad reſiſtentiā: vel ꝙͣtum ad oꝑatōeꝫ ẜmformam. exemplū eſt de tenebris in aere et de opacitate reſpectu lucis. ſic dicendum in ꝓpoſito. culpa et gr̄a repugnant ẜm oppoſitōeꝫ forme: ſꝫ fictio ẜm oppoſitum reſiſtentie: vnde fortius repugnat. Ad id qd̓ obijcit̉ de defectu fidei. dicendū eſt neceſſe eſt ꝯcordare rōneꝫ ſacramēto voluntate. ſꝫ non oportet ꝑfecta ꝯcordia que eſt gratiam gratūfacientē: ſed ea eſt gr̄am gratiſdataꝫ. ſꝫ nonefficit̉ concors niſi gratia fidei ſaltem informis: voluntasaūt efficitur ꝯcors a ꝯtritōne. ſimiliter iraſcibilis quadaꝫhumilitate ſiue ſubiectōne: ideo non eſt ſimile de caritatebene aūt opponeret ſi intelligeret̉ de fide.Conſequenter queᵐ. §. iiij.ritur. ſi fides eccl̓ie ſufficit adulto: vel reꝗrat̉ fides determinate perſone. Et videt̉ fides eccleſie ſufficere debeat.quantū em̄ eſt de ſe: eccl̓ia ſe indifferēter hꝫ ad mēbra ſua.ſi quibuſdā ſufficit virtute paſſionis xp̄i baptiſmoad effectū ſalutis vt in ꝑuulis: ſimiliter ſufficiet eiſdemad effectuꝫ ſalutis in adultis: et ita fides eccl̓ie ſerſufficiet. Item videt̉ reꝗͥritur fides baptizarfides neceſſaria eſt in illis actōnibꝰ ſunt a nobis tm̄. vn̄oꝑa illa informat fides dilectōeꝫ oꝑatur vt ſint meritoria. Sꝫ vt innuit Hug. in li. de ſacr̄is ꝑte. vj. Cōtractiooriginalis eſt ad aīam ab aīa: igitur non erit ibi fidesneceſſaria. hoc etiā patet qm̄ generatio dr̄ ſimilitudineꝫad generatōneꝫ. generatio aut non eſt a generato ſꝫ ad generatū: et regeneratō ad regeneratū. patet igitur cuꝫ fides neceſſaria ſit in actōnibꝰ que ſunt a nobis ad nos: erit neceſſaria in regeneratōne. Item Anẜ. dicit. plus exigit̉ in pena ꝙͣ ꝯmiſſum ſit in culpa. Sꝫ iſte īculpa nihil ꝯmiſit ꝓpria volūtate: nihil exigitur ab eocedens a ſua volūtate: nec fides cum ſit hmōi Cont̄.ncitr quen Iidicitur vltimo Math̓. ſuꝑ illud docete omnes gentes ⁊cͣ.ꝯgruus ordo. prius em̄ docendus eſt auditor: deinde fideiſacr̄is imbuendus. iterū. primo cathecizare. qꝛ ſine fideimpoſſibile eſt deo placere. In adultis requirit̉ fides adeffectū ſalutis cum baptiſmo Qd̓ ꝯcedimꝰ. Ad illudqd̓ primo obiectū eſt ꝯtra hoc. dd̓m licet eccl̓ia quantūeſt de ſe indifferenter ſe habeat ad membra: tn̄ plus requiritur ad ſalutē in adultis ꝙͣ in ꝑuulis: qui nihil hn̄t peccato a ſe ꝑpetrato. ſꝫ tn̄ aliunde ꝯtracto: adiutorium xp̄i eccl̓ie liberant̉. Adulti d̓o qui ſe peccauerūt ſuꝑaddēdo originali pct̄o. vel adminꝰ hn̄t vſum libe. arbi. quo pn̄tmoueri fidem: in deū tenent̉ credere ad obtinendā ſaluteꝫ. dic ei Augꝰ. de meritis remiſſione pct̄oꝝ. mater eccleſia os maternuꝫ in ꝑuulis p̄bet: vt ſacris miſterijs imbuant̉: qꝛ nondū pn̄t corde ꝓprio credere ad iuſticiā. et itaa ꝯtrario ſenſu. qꝛ adulti poſſunt: reqͥritur fides in eis adſalutem baptiſmo. Sed qꝛ aliqn̄ pōt fictus accedere adbaptiſmū non credens qd̓ credenduꝫ eſt. qd̓ defuit in fideante baptiſmū: ſuppleri pōt fidē ſubſequentem vt ſequatur effectus ſalutis baptiſmū fidem. Ad aliud dicēdum. non eſt ſimile de generatōne et regeneratōe adulti. forte em̄ ſimile eſſet de generatōne ꝑuuli. In adultoeſt conſiderare culpe ꝯtractum et etatis ſtatum. ꝙͣtum adculpam. quā cōtraxit ſufficeret actus ad ipſum ab ip̄oquemadmodū et in paruulo. quia d̓o ratōne etatis habūdat a paruulo ſcꝫ in dominio libertate ꝓprie volūtatis:ideo ratōne talis ſtatus requiritur ab eo fides propria..Xviij. Ad aliud dicendum. non plus īuiritur in pena ꝙͣides ſꝑ reqͥrit̉ ſꝫ alio īſit in culpa ꝯmiſſum. Fialio modo in adulto. In ꝑuulo em̄ ſufficit fides acut ꝯtraxit culpam ab alio. Similiter in adulto ſufficeretquantū eſt de culpa originali: ſed rōne ſtatus requirit̉ fides ꝓpria. alioꝗn iam reputaret̉ ꝯſentire culpe: ſed exquopoteſt credere nollet idem ergo ab eo exigitur: ſed aliodo ratione ſui ſtatus.Deinde queritur .§. v.cum baptizat̉ adultus. vtrū reꝗratur tm̄ fides ipſius baptizati ad ſalutem: aut cum hoc fides ipſius baptizantis.Et videtur ipſiꝰ baptizantis. Baptizans eniꝫ inqͣtumhmōi officiū eccl̓ie gerit. ex illa ꝑte requirit̉ fides: cumfides eccl̓ie exigatur. Pret̉. vicem patris ſpūalis tenet.cum in alio gignat̉ fides: in eo reꝗͥritur qui vicem pr̄isſpūalis tenetContra. vt ſupͣ determinatū eſt: heretiobaptizat et baptizatum eſt. Rn̄ſio. de neceſſitateex illa ꝑte fides reqͥritur ſed de ꝯgruitate: pōt em̄ infidelisbaptizare fideleꝫ. Ad illud aūt qd̓ obijcit̉ rn̄deri poteſt. illud qd̓ deeſt in baptizante qui vicem eccl̓ie tenet: ſuppletur in alijs membris vel in alio ſicut dictum eſt. Adaliud dicendū pater ſpūalis qui infundit fidei gratiaꝫeſt ipſe deus. Ille em̄ eſt qui interiꝰ baptizāt. nec eſt fidestranſfuſa a mīſtro eccl̓ie in baptizatum: ſed quoddam exemplū credendi pōt acciꝑe adultus ab ipſa eccl̓ia. aūtminiſter pater ſpūalis dicit̉ hoc eſt: quia ip̄m mīſtraturbaptiſma quod eſt ſacr̄m regeneratōnis ſiue generatōnisſpūalis. Item rōne precedentiū querit̉ cuꝫ infidelis baptizat ꝑuulū in forma eccl̓ie baptizatus eſt tamē habet fidem eccl̓ie: quō ergo in fide eccl̓ie dicitur iſte baptizatus. Si dicat̉ intendit facere quod facit eccl̓ia: nonvidetur. quia eccl̓ia intendit imprimere caractereꝫ quo diſtinguitur iſte. mundet̉ ab originali: hoc tn̄ non intendit iſte. Rn̄ſio. intendit vti forma eccl̓ie vtitur. etſufficit ſiue credat ſiue non. vnde aliquā intentōem habeteandem cum eccl̓ia: licet omnē eandem.Deinde queriturᵐ. §. vj.ſi requiratur fides in offerente ꝑuulum ſiue in ſuſcipiēteip̄m. Et videtur ſic: quia rn̄det ꝑuulo credo et abrenuncio ſpondet eo. Sed conſtat ꝑuulus non credit:videtur ergo ipſo offerente verificetur. ſed pro ip̄opoteſt verificari niſi ipſe credat: oportet offerens credat. Prete. ſi ſpondet pro ꝑuulo: quō poterit ſatiſfacereniſi habeat vnde ſatiſfaciat? Un̄ dicit Canon. de ꝯſe. diſ.iiij. Uos ante omnia tam viros ꝙͣ mulieres qui filios ſuſcepiſtis in baptiſmo moneo. vt vos cognoſcatis fideiuſſores extitiſſe pro illis apud deum: quos vſi eſtis de baptiſmo ſuſciꝑe. Item dicitur in alio canone. In baptiſmate vel criſmate non pōt alium in filiolum ſuſcipere: noneſt baptizatus vel ꝯfirmatus. Contra. infidelis poteſtbaptizare fidelem in neceſſitate: ergo multo fortius offerre: cum ſit minus nobile officium. Rn̄ſio. non ē neceſſe offerens habeat fidem: ſed ſufficit ſit fides eccleſieque eſt vel ſi hoc deficeret: ſufficeret meritū fidēi quod fuitin eccl̓ia. ſicut enim oratōnibꝰ ſanctoꝝ in via deus reconciliatur multis peccatoribꝰ: ſic meritis ſanctorum ſuntin patria multa remittunt̉ nob̓: quia prius meruer̄t nob̓.Et hoc dicit Aug. ad bonifacium. Cum offeruntur ꝑuuliad ꝑcipiendam gratiam. ab eis quorum geſtant̉ manibus ꝙͣuis et ab ipſis ſi ipſi fideles ſunt: ꝙͣ ab vniuerſaſocietate ſanctoꝝ atqꝫ fideliū. ab omnibꝰ nanqꝫ offerri intelliguntur quibus placet offerunt̉. quoꝝ ſancta atqꝫindiuidua caritate ad coīoneꝫ ſpūs adiuuant̉. ita offeretes poſſunt intelligi ſancti non ſolum qui ſunt in eccleſiamilitante: ſed etiam qui ſunt in triumphante. nihilominꝰtamen verum eſt ſacramentum baptiſmi prodeſt paruulis merito fidei eccleſie militantis. que ꝙͣuis poſſit deficere in aliquibꝰ ꝑſonis ſpāliter: generaliter tn̄ nunꝙͣ deficiet. Iuxͣ illud Math̓. vlt. Ecce ego vobiſcū ſuꝫ vſꝫ ad ꝯſū