Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

QueſtioNembrum ſecundūOnſequenter querit̉ de ficto ſiue de accedēte ficte ad baptiſmū. vtrum ſuſceptibilis ſitbaptiſmi. Primo querit̉ de ficto qui accedit ad baptiſmū ī contritꝰ. Scd̓o de fictoqui accedit credens. Tercio de ficto qui ꝯtemnit. Eſtem̄ triplex fictio. In rōnabili credit. In ꝯcupiſcibili ꝯteritur. In iraſcibili contemnit. Quarto vtrūrecedente fictōne baptiſmus habeat efficaciam.Articulus primusRimo querit̉ vtrū ꝯtritꝰ accedens ad baptiſmū ſit baptizatus.: videt̉. Amb̓. ſuꝑepl̓am ad Ro. xj. ſine pnīa em̄ dona ſunt voatio dei. gr̄a dei in baptiſmo requirit gemitū vel planactum vel opus aliquod: niſi ſolā fidem cordis ꝯtritōem om̄ia gratis ꝯdonat. ex verbo videtur in adulto baptizando reꝗritur cordis cōtritio. Item fictꝰ cōtritꝰactual̓r vult iſtud qd̓ cōpatit̉ ſecū gr̄a gratūfacientemſcꝫ ſe eſſe in pct̄o. vult dico vere vl̓ interp̄tatiue. voluntasem̄ talis ꝯtrariat̉ gr̄e gratū facienti. Qd̓ aūt cōtrariaturgr̄e gratūfacienti ꝯtrariat̉ gratie baptiſmali. In ficto d̓oeſt aliquid hmōi: quia volūtas ſiue ꝯplacentia pct̄i. nonrecipit gr̄am baptiſmalem. igit̉ ad hoc recipiat gratiāiſtam requiritur contritio compatiēs ſecum volūtateꝫhmōi. Item voluntas inordinata ſiue libidinoſa eſtimmediata peccati: qd̓ patet Augu. dicentem. pct̄mita eſt voluntariū. ſi eſt voluntariū non eſt peccatuꝫ manente hac voluntate: neceſſario manet peccatū: et itavt prius. Contra. culpa originalis que ꝓprie immediate opponit̉ gratie baptiſmali. impedit ꝗn baptizatusrecipiat gratiam baptiſmaleꝫ: multo fortius vidr̄ necculpa actualis ita primo īmediate ſupponit̉. Iteꝫtr̄a gratū faciens fortior eſt quolibet peccato. quia gr̄a naura aliqua eſt: pct̄m v̓o defectus vel priuatio modi ſpēiordinis. expellit quodcūqꝫ pct̄m: et pct̄m fictōis peccatum originale. Item actu voluntatis eiꝰ debet baptizari non ꝯtrahit̉ originale ſꝫ quaſi actu nature corrupte. videt̉ nec impediri habeat eiꝰ medicina actu volunta.tis: cum hi actꝰ ſcꝫ voluntariꝰ naturalis cadant ī eodem ordine. Item Aug. dicit. fictꝰ eſt non credit velindeuotꝰ accedit: vel aliter celebrat ſacr̄m inſtitutuꝫ eſt.vel qui ꝯtemnit ſuſcipere. ecce inter dr̄ias fictōnis nihiltangitur de contritione nec eiꝰ oppoſito. ꝓpter qd̓ videt̉ ꝯtritus dicendꝰ eſt fictꝰ. Et p̄terea incidenter inꝗritur ꝓpter ꝗd aſſignant̉ tm̄ he differentie fictōnis. Iteꝫquerit̉ de illo ꝯteritur de pct̄is mortalibꝰ et ꝯmiſit venialia: vtrū fictꝰ debet dici ſi non ꝯterat̉ ſuꝑ venialibꝰ. Si em̄ eſt fictus: ficte accedenti in baptiſmo dimittit̉ culpa pena. ſi talis decederꝫ ſtatim euolaret. Contra.ꝯtritus fuit de venialibꝰ. veniali debebat̉ pena tꝑalis talis non hꝫ penā tꝑalem oīno dimiſſam. dr̄ em̄ ſuꝑ illd̓Ro. xj. Sine pnīa ſunt dei dona et vocatio. Glo. gr̄a dei ībaptiſmo reꝗͥrit gemitū aut planctum ſcilꝫ exteriorē.opus aliquod niſi ſolā fidem cordis ꝯtritōeꝫ. om̄iatis condonat. Si fit ꝯtritio om̄ia gratis cōdonin ip̄o adulto Rn̄ſio. in adulto accedente ad baptiſmum reꝗͥritur cōtritio: vn̄ ꝯcedende ſunt rōnes iſta ꝑteinducte. Ad hoc qd̓ primo obijcit̉ ꝯtra dd̓m. licet originale pct̄m impediat gr̄am baptiſmalem qn hēat effectum in baptiſato: tn̄ actuale impedit in adulto contrito. ſꝫ hoc eſt qꝛ baptizandꝰ ponit obicem gr̄e ſcꝫ volūtateꝫꝑmanendi in pct̄o: qd̓ facit ꝑuulus purgandꝰ ab originali. Un̄ ꝓprie loquendo neqꝫ originale neqꝫ actuale impedit gr̄am baptiſmalē qn̄ hēat effectū in baptizato: ſꝫ potiꝰip̄a volūtas inordinata ipſiꝰ baptizandi. Ex ptꝫ rn̄ſioad aliud qd̓ ſeꝗtur. qꝛ reuera gr̄a eſt fortior quolibet pct̄oꝓprie loquendo: vt ſcꝫ qn̄ inuenit obicem in volūtate ſiue libe. ar. Un̄ expellit pct̄m facit volūtas reſiſtēsiii impediens. Unde dicendum. eſt loqui de gratia cul.xviij.pa dupl̓r. vel ꝓut adinuiceꝫ ꝯparant̉: vl̓ ꝓut ꝯꝑant̉ reſpetu ſubiecti. Si adinuiceꝫ: fortior eſt gratia. qꝛ illa actiuatm̄ et culpa tm̄ paſſiua. quia culpa non eſt aliqua naturavnde nullam habet actōnem ꝓprie loquendo. Si reſpectuſubiecti: ſic fortius dicitur in qd̓ li. ar. magis conſentit. etẜm hec ſunt ſicut excedentia exceſſa. bn̄ in ficto contritofortior eſt culpa ꝙͣ gratia eo li. ar. magis cōſentit culpe īpenitente ecōtrario qꝛ penitens magis ꝯſentit gr̄e. Adaliud qd̓ obijcit̉. originale contrahit̉ actu voluntatiseius qui debet baptizari ⁊cͣ. Dicendū argumentū nonvalet et ratio eſt. quia in habente vſum rōnis gratia nonhabet effectum reſiſtente voluntate impediente. peccatūem̄ ita inheret voluntati in habente vſum rōnis non expellitur a gratia niſi voluntas gr̄e cooꝑetur. argumentuꝫautem virtutem hꝫ in non habentibꝰ vſum rōnis. In hisem̄ ſicut contrahit̉ originale actu volūtatis: ſic nec eiꝰmedicina impedit̉. Ad aliud qd̓ obijcit̉ de differētijs fictōnis aſſignatis ab Aug. Dicenduꝫ fictio dicitur falſitas fictus dicit̉ falſus. nec accipit̉ hic falſitas ſpeculatiue: ſed inꝙͣtum priuat rectitudinē reſpectu finis. Hoc aūtpōi eſſe dupliciter. vel ꝙͣtum ad actuꝫ exteriorē: et ſic accipitur illa dr̄ia qui aliter celebrat ſacr̄m ⁊cͣ. Uel ꝙͣtum adactū interiorem et tripl̓r. Uel ẜm rōnem: et ſic incredulitas. Uel ẜm ꝯcupiſcibilē: ſic indeuotio. Uel ẜm iraſcibilē: ſic ꝯtemptꝰ. Ad alid̓ qd̓ querit̉ ꝯtritōe venialium. Dd̓m alit̓ reqͥrit̉ ꝯtritio ī mortalibꝰ in venialibꝰ.de mortalibꝰ at̄ dicet̉ fictꝰ ſi ꝯterat̉ de illis reducit admēoriā. deo dicet̉ fictꝰ ſi ꝯterat̉ generaliterDicūt tn̄ aliꝗniſi doleat determīate de veniali. deletur in baptiſmo ad culpā penā. Sꝫ mihi videt̉ ob reuerentiā ſacramēti. ſi adeſt illa ꝯtritio generalis de veīalibꝰ. in baptiſmo ꝯferat̉ gr̄a: illa gr̄a ſic ſe hꝫ ad venialem culpā ſicut ignis in camīo in guttaꝫ aq̄. vt virtute baa venialis pena v̓tute paſſiōis. et hꝫptiſmi deleat̉ cubaptiſmꝰ ane. Non hn̄s aūt pct̄ꝫ actuale adultꝰ ſedoriginale tm̄: non tenet̉ ꝯteri ſuꝑ eo niſi rōne ſtatꝰ. ꝯtritioem̄ ꝓprie eſt ꝯtra illud pct̄m qd̓ actualiter geſſit. originaled̓o pct̄m aliunde eſt ꝯtractuꝫ. ꝯuenit autem dolere dehabet hmōi pct̄m quod poſſit ſeꝑari eternaliter a viſione dei: et hoc ē rōne ſtatus in quo eſt. quia iaꝫ habet vſumrationis et fidemAyticulus ſecundusſſequenter querit̉ de ficto qui accedit ad baptiſmū credens. Et ad maiorē euidentiam.Prīo querit̉. ſi fides vl̓r reꝗͥritur ī baptiſmo.Scd̓o vtrū fictio infidelitatis impedit in adulto ſuſceptionē ſacr̄i. Tercio ſi impedit ſuſceptōeꝫ rei ipſiꝰ ſacramētiQuarto querit̉ ſi fides eccl̓ie ſufficit adulto: vel reqͥraturfides alicuiꝰ certe ꝑſone. Quīto ſi reꝗͥrat̉ fides alicuiꝰ certe ꝑſone. vtrū ſufficiat fides baptizati tm̄: aut reqͥrat̉fides baptizātis offerentis ſic̄ in baptiſmo ꝑuuloꝝ.Queritur ergo pri.§. j.mo. ſi fides vl̓r requiratur in baptiſmo. non: videturper hoc quod poteſt ꝯtingere ille qui baptizat non credit. ille etiam offert vel ſuſcipit puulum non credat. paruulus etiam qui baptizatur non credit. he autem perſoneſufficiunt. ſi auteꝫ baptizatur in forma eccleſie recipit baptiſmum ad ſalutem quantū eſt de ſe vt dicunt: ergo nonrequiritur fides. Pre. de alijs ſacramentis non dicitur requirant̉ alie virtutes que ſolent eis appropriari. Nonem̄ ꝯfirmatio neceſſario fit in ſpe. ꝯſecratio euchariſtienccͣio reꝗͥrit caritatem: pari ratōne videtur oꝑteatbaptiſmū fieri in fide. Pre. poſito nullꝰ ī eccīa militāti crede̓t. Illi v̓o ſunt in eccl̓ia triūphanti iaꝫ ſunt ī viſion ita nullꝰ in eccl̓ia hoc poſito hr̄et fidem. de fide aūttrāſit̉ ad ſpeꝫ. nunꝗd ꝓpter ſubtrahet̉ efficacia ſacr̄i baptiſmalis. cuꝫ adhuc remane̓t forma debita? videt̉ nonUerbo em̄ accedēte ad elementū fit ſacr̄m. In ꝑuulo autē