Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

naſcantur renaſcantur aqua. Scd̓a ꝓpter humilitateꝫ. qꝛdebet ſe reputare pct̄orem indige̓ xp̄i redemptōne. Tercia ꝓpter vnitatem: vt ab alijs mēbris xp̄i diſcordet. baptizat̉ ꝓpter hoc ſanctificatio ſufficiat: ſed ꝓpterrōnes p̄dictas ꝓpt̓ qͣrū exempla dāda fuit xp̄c circūciſus.vt ſcꝫ obediret legi ſubiecit ſe ſigno pct̄oris quo ipſe ſepct̄orem: ſꝫ alios ſe pct̄ores ꝓfiteri docet. poſtremo vt pr̄ibus eſſet diſſimilis. patet rn̄ſio ſanctificatꝰ recipit baptiſmūremediū. qd̓ ſi faceret: eſſet inordinatō vanitas ꝯtemptꝰ. ſꝫ in ſignū qd̓ hꝫ tria ꝯiūcta bona ſcꝫ obedientiā humilitatē et vnitatē ꝙͣtum ad vnitatē caracteris Ad illud qd̓ obijcit̉. ſanctificatio tranſcendit. dd̓m ꝙͣuis hoc verū ſit ꝙͣtum ad gr̄am delet culpā habilitat ad bonū. tn̄ tranſcēdit ꝙͣtum ad caracterē: qꝛ illum impͥmit. ideo rōne illiꝰ adhuc baptiſmꝰ debet recipi. Ad illud qd̓ obijcit̉ ſuꝑfluit. ptꝫ rn̄ſio recipit adidem ad qd̓ p̄ceſſit ſanctificatio. Ad illud qd̓ obijcit̉.rebaptizatꝰ iniuriat̉ baptiſmo. dd̓m hoc verū eſt qꝛ iterat idē remediū ad idē ſic ē in ꝓpoſito ſic pꝫ totū.Queſtio. xviij. de conditionibus adulti baptiOnſequenter queritur de adultis et primo de inuitis. Secundo de fictis. Tercio de non vtentibꝰratione.Nembrum primumUerit̉ primo. ſi ꝗs inuitus pōt baptizari. ſic: videt̉. dic em̄ Aug. in encheri. ml̓tabona p̄ſtant̉ inuitis qn̄ eoꝝ cōſulit̉ vtilitati volūtati. qꝛ ip̄i ſibimet inueniunt̉ inimixi. Sꝫ magnū p̄ſtatur bn̄ficiū qn̄ p̄ſtatur ſacr̄m liberat̉a culpa pena maxime ꝯſulitur vtilitati. vt qn̄ ꝯferturſacr̄m baptiſmi: pōt inuito p̄ſtari. vel qͣre? Item inlege hūana ita ē. aliꝗs pōt ſolue̓ alio et liberare adebito tꝑali ip̄o inuito ꝯtradicentē. fit p̄ſtando bn̄ficiū tꝑale. ſil̓r videt̉ aliꝗs pōt p̄ſtare bn̄ficiū ſpūale alicui illo inuito ꝯͣdicente liberare a debito ſpirituali Pre. paulꝰ eccl̓iam dei ꝑſeq̄ret̉ ad deū ꝯuerti coactꝰ ēa xp̄o. cum eccl̓ia debeat xp̄m imitari: ꝯpellere dꝫ etiaꝫrenitentē ad ſuſceptōeꝫ ſacr̄i baptiſmalis ſiue baptiſmi. Item baptiſmꝰ ē remediū ꝯͣ originale. ſꝫ originale cōtrahitur nccͣio nullo exn̄te aſſenſu volūtatis: ſil̓r videt̉ baptiſmꝰ poſſet ꝯferri nccͣio abſqꝫ om̄i ꝯſenſu volūtatis recipientis. ſꝫ ꝯferri aliꝗd alicui neceſſitate abſqꝫ ꝯſenſu volū.tatis eſt ꝯferre inuito: inuito pōt ꝯferri ſacr̄m baptiſmatis. Item pōt magis cogi volūtas ꝙͣ ꝯminādo vel intemptādo mortē. Sꝫ ſi aliꝗs ꝯpulſus timore mortis ſacrificet erit ydolatra: ſil̓r ſi ſacr̄m baptiſmi recipiat timomortis erit ſacr̄m verū. Item ſi aliꝗs baptizat̉ ex amoe̓male inflāmante baptizatꝰ eſt de facto: ſi non minꝰ repugnat baptiſmo amor male inflāmans ꝙͣ timor male humilians: ſi baptizatꝰ ex malo amore baptizatꝰ eſt: ſil̓r vidr̄ex timore ſit baptizatꝰ Contͣ. ab adulto reꝗͥrit̉ in prepria ꝑſona. vis baptizari. in ip̄o eſt rn̄dere volo: vl̓ noloſi aūt dicat oīno nolo: eſt aptꝰ ad ſuſcipiēdū baptiſmatalis recipit ſacr̄m baptiſmi. Item dr̄ in decre. Innocē. ſi aliꝗs recuſans īmergat̉: non eſt baptizatus. Item in ſacr̄o baptiſmi ꝯtrahit̉ matrimoniū ſpūale. etdeſponſat̉ aīa deo. ſꝫ mr̄imoniū ſpūale aut tātū aūt plꝰ exigit de ꝯſenſu quantū mr̄imoniū carnale. Sil̓r videt̉trarium impediat. ne quis ſuſcipiat ſacr̄m baptiſmatis. Item ſacramentum eſt donum dei. non ſolum rōne gr̄egratū facientis: ſꝫ etiam rōne caracteris imp̄ſſi. ſꝫ gratianon tm̄ datur repugnantibꝰ immo etiā ſubtrahit̉: videt̉ tali nullo ꝯferatur ſacr̄m. Item lex euāgelica ē lexlibertatis. ſacramenta euangelica ſunt libertatis: ſeīquod libertatis eſt libere ſuſcipitur a volente: ergo videt̉ nec de iure nec de facto aliquis ſacramentum baptiſinirecipiat inuitus. Rn̄ſio. duplex eſt coactio ſcꝫ ſufficiens et inducens. ſufficiens ſi aliquis immergat̉ coactione ſufficiente. vtpote qn̄ violenter ip̄o renitente immergitur. talis nullo modo baptizatus eſt: quia nullo fuit in eo cōſenſus nec voluntas īmo fuit oīno repugnons.Si aūt aliquis īmergat̉ coactōne inducēte. vtpote miniaet flagellis ita magis vult ſe ſubijcere ſacramento eccleſie ꝙͣ morte ꝑire: dico aut intendit alios illudere motem euadere: et tūc quia non eſt intentio eſt ſacramētū.cum nullus dicatur baptizatus eſſe qui cōſenſit ſe immergi ad iocum. Aut ip̄e vult id quod facit eccleſia circa ſe fieri magis ꝙͣ velit ꝑire: tūc ſiue credat ſiue non: ſiue velit habere gr̄am ſiue non. Dicendum recipit ſacramentū. eoꝙͣuis non ſit ibi meritoria voluntas: eſt tamen ibi conenſus et voluntas. nec eſt ſimpliciter inuoluntariū: quiatalis recipit ſacramentuꝫ exterius et vult circa ſe fieri qd̓ſit in miniſterio ſacramēti huiꝰ. vnde ẜm Canones iudicandus eſt baptizatus. hoc diffinitū eſt in decre. Innoc.vbi determinat̉ inuitꝰ qui eſt ꝯtradicens penitus necnec caracterē ſuſcipit ſacramenti. Ad id qd̓ obijcit̉. beneficia p̄ſtantur inuitis. Dd̓m eſt et ſi fuerit inuitꝰ primo modo. i. penitꝰ contradicens: tn̄ poteſt ei preſtari beneficium temꝑale: ſꝫ pōt ei p̄ſtari beneficiū baptiſmatis.Sic em̄ beneficiū gratie gratū facientis non datur ei ponit obicem voluntatis tūc cum datur: ſic nec ſacramentūbaptiſmi quod quantū eſt de ſe diſponit ad gr̄am gratumfacientem datur ei ponit obicem volūtatis. tūc enimcaracterē ſacramentalē imprimit operatio: cum obicēinuenit obſiſtentem. Ad aliud dicendū. debitum ſpūale ita indicat̉ in voluntate: manente voluntate neceſſario manet debitum hmōi. Un nullo modo pōt aliꝗs abdebito liberari niſi euulſa radice .i. voluntate. ſic eſt dedebito temꝑali. Pre. beneficio hmōi fit ingreſſus in eccleſiam. Ingreſſus aūt ad vnitatem eccl̓ie ē in adulto niſiannuente voluntate aliquo. Ad id v̓o quod obijcit̉de paulo. dicendum eſt licet a pͥncipio fuerit renitensꝯtradicens eccl̓ie dei: tn̄ poſtea factus eſt ſpontaneꝰ dixit. dn̄e quid me vis facere. vn̄ ſi aliꝗs prius eſſet cōtradicens poſtea cōſentiens: ꝯſentiente habendus eſſet inſuſceptōne ſacramēti. Non aūt vult eccl̓ia nec iuſticia requirit vt pꝫ ex decre. Inno. illi nunꝙͣ ſuſceperunt baptiſmū ſiue ſacr̄m diuinū cogantur ad ſuſceptōeꝫ: ſed quialiqn̄ ſuſceperūt cogantur ad obſeruatōeꝫ. Religioni em̄xp̄iane ꝯtrarium eſt. vt ſemꝑ inuitus penitꝰ cōtradicentad recipiendā ſeruandā xp̄ianitatē ꝯpellatur. Ad hocqd̓ obijcitur. originale cuiꝰ eſt ꝓpriū remediū baptiſmūscōtrahitur ſine cōſenſu voluntate ⁊cͣ. Dicendū hoc eſtverū. et ꝯſimili confert̉ remediū baptiſmi in paruulisqui hn̄t vſum rōnis. adultus autem repugnans contradicens ſoluꝫ modo conſentit nec ſolum vult negatiue: ſꝫ ponit obicem impedientem oppoſitum nolendo.Pre. non eſt ſimile. qꝛ originalis ꝯtractio eſt naturalis. etideo ineuitabilis. Sꝫ remediū baptiſmi reſpicit naturam. ſꝫ potius voluntatem perſone: ideo non eſt ſimile. Ad aliud quod obijcitur de cōminatione mortis. dicendum maior eſt coactio ꝙͣ hec. Nam hec eſt ſolum inducens non ſufficiens. ſꝫ cum accipitur velit nolit immertur ibi eſt ſufficiēs coactio. ꝙͣuis em̄ voluntas cogi poſſit in volendo: pōt tn̄ ſimpl̓r homini fieri coactio in actuexteriori. Un̄ voluntas inducta voluntas eſt. et ideo imprimitur caracter: et ibi non. eſt exempluꝫ in eo qui ponit thura timore mortis: et de eo cuiꝰ manus trahitur violenter. primus conſentit peccat et dicitur ſacrificare: ſecundus ſic qui ſacramentum inductus ſuſcipit diciturconſentire. ſiue inducatur amore bono vel malo ſiue timore bono vel malo ſuſcipit ſacr̄m: qꝛ ſacramenti ſuſceptio ēbonis maliſue ꝯmunis. ideo talis voluntas ſufficit ad ſacramentū. Ex hoc pꝫ rn̄ſio ad aliud quod ſeꝗtur.