Queſtioyticulus primusIrca primum ſic obijcit̉. ille modꝰ ꝯuenientiſſimus ē ſuſceptōni baptiſmi qͦ maturiꝰ ꝑueniturad ſalutē. Sꝫ ꝗ baptizat̉ in fine ſtatim euolat:quia in baptiſmate delet̉ culpa et pena. huiꝰ ergo expectatione citiꝰ ⁊ maturius ꝑuenit̉ ad ſaluteꝫ ꝙͣ ſuſceptōne baptiſmi tēꝑe anteriori: gͦ ⁊cͣ. ¶ Pre. om̄is xp̄i actio noſtra ēinſtructio. Xp̄c aūt nō expectauit tm̄ etatem adultā: ſꝫ fere vſqꝫ ad fine vite ſue diſtulit baptizari. nō em̄ acceſſit adbaptiſmū anteꝙͣ eſſet. xxx. annoꝝ: gͦ ꝯueniret vt ſic expectarent eiꝰ membra. ¶ Contra. nullꝰ certus ē de die vel horamortis. nullus aūt exponere ſe dꝫ ꝑiculo ſpūali cum hēatviam bonā ⁊ ſalubrem quaꝫ eligat. gͦ nō eſt expectandumvſqꝫ ad finem vite vel vſqꝫ ad etatem virilē vt ſuſcipiat̉ baptiſmus. ¶ Prete. videtur eſſe contemptus ſacramentiū em̄ teneat̉ vnuſꝗſqꝫ ad ſuſceptōeꝫ baptiſmatis ſi poteſt⁊ ſcienter differt cum poſſit et omittit ⁊ ꝯtemnit: peccat ergo ſic differēdo. ¶ Rn̄. ꝙ non debeat differri ſuſceptō baptiſmi vſqꝫ in fine vite ⁊ tūc pct̄a om̄ia dimittant̉. quia dilatio illa pct̄m eſt et diuturna exn̄tia in hoc pct̄o eſt cā perditōnis. Und̓ Criẜ. quo ꝗs ꝓpterea peccat vt ſct̄m baptiſma in nouiſſima ſua expiratōne ſuſcipiat: fortaſſis nͤ adipiſcitur. ⁊ credite mihi nō terrēs vos dico qd̓ dicturꝰ ſummultos noui ꝗ hec paſſi ſunt ꝗ ſpe baptiſmatis multa peccabant. circa diē aut mortis diſceſſerūt vacui. deus em̄ ꝓpter hoc baptiſma tribuit vt ſoluat pct̄a: nō vt addat. Siꝗs v̓o ad hoc baptiſma vtit̉ vt ampliora delinquat: ipſumfit negligentie cā et ſumit̉ cauſa ꝓ occaſione. non eī ſacramentū qd̓ per ſe dat remiſſionē pct̄oꝝ eſt cauſa pct̄i: ſꝫ occaſio quedam pōt eſſe negligentie. nullus aūt dꝫ eſſe negligens de ſua ſalute: nec ꝑ tantū tp̄s remanere ip̄c filius ire⁊ qd̓ deterius eſt filiꝰ gehenne. nec ſubtrahere ſibi ꝯmunionem bonoꝝ ſpūaliū ⁊ augmentū meritoriuꝫ. ¶ Ad illudquod pͥmo ꝯͣ hoc obijcit̉. ꝙ hoc modo .ſ. expectando baptiſma vſqꝫ in finē maturiꝰ ꝑuenit̉ ad ſalutem ſiue ad gl̓iamDicendū ꝙ hoc nō eſt verū niſi forte ꝑ accidens. eo eniꝫ ꝙnullꝰ talis certus ē de die mortis. neqꝫ certus eſt ſi dabiſibi gr̄a ꝯtritōis ⁊ facultas baptiſmatis: ſic differēdo euidenti exponit ſe ꝑiculo. cum hoc ꝙ pͥuat ſe bn̄ficijs eccl̓ie.talis em̄ eꝫ ponit ſe ꝯſimili ꝑiculo: quali exponit ſe peccāsꝯtinue in ſpe penitendi ī fine. Un̄ tali timendū eſſet ne verbum Aug. verificaret̉ in ip̄o. ſcꝫ hac aīaduerſione ꝑcutit̉pct̄or. vt cum morit̉ obliuiſcitur ſui: ꝗ dum viueret oblitꝰeſt dei. Nec accipiendū eſt exemplū a dn̄o ꝗ nō indigebatbaptizari. ꝗ ad hoc ſignificandū in illa etate baptizatꝰ eſtvt miſteriū trinitatis et oꝑatio decalogi in hoc intelligantur. Decalogꝰ em̄ ꝑ fidē trinitatis meliꝰ intelligit̉ ⁊ impletur. quillibꝫ em̄ nr̄m ꝗ naſcitur filiꝰ ire indiget ip̄a purgari ab or iginali pct̄o: ⁊ ab actuali ſi qd̓ ꝑpetratur.Articulus ſecundꝰOnſequenter querit̉. vtrum baptiſmus dꝫ differri quouſqꝫ ꝑuulus ſit adultꝰ; et videt̉ ꝙ debeat differri. qꝛ cuꝫ ſit duplex vita .ſ. naturalis⁊ ſpūalis. primā facit infuſio aīe: ſcd̓am infuſio gr̄e. Sedanima dans vitā naturalē nō infundit̉ quouſqꝫ ſit corpusorganizatū et ꝯpletum: gͦ. nec gr̄a dans vitā ſpūalem dꝫ īfundi aīe quouſqꝫ ſit ꝑfecta ⁊ quaſi organizata in potētijsſicut corpꝰ in mēbris. igr̄ cū potentie ſint ligate ante aduitam etatem: non dꝫ baptizari an̄ iſtam. ¶ Item duplex eſtpotentia aīe ſicut innuit Dam̄ .ſ. naturalis et rationalis.Sꝫ in naturali nihil imprimit̉ niſi naturaliter: gͦ in ratōnali nihil debꝫ imprimi niſi voluntarie. Sed anteꝙͣ ſit adultus non habet vſum volūtatis: ergo ante non debet recipere gr̄am: ergo nec baptizari. ¶ Item vanuꝫ dicit̉ eſſe qd̓non pōt attinge̓ ꝓprio fini. Si igitur gr̄a datur anime vtꝑ ip̄am poſſet deuenire in finem: nec pōt ante adultaꝫ etatem: videtur ꝙ ſi daretur in vanū fieret. Sꝫ hoc nō conuenit deo cū nihil faciat in vanuꝫ. ¶ Contra. ꝯſtat ꝙ vulnꝰcorporale quāto citius ſonat̉ tanto laudabilior eſt medicꝰ.xvij.⁊ magis expedit ſanato. Ex dilatione em̄ curationis redditur qn̄qꝫ vulnꝰ ſtupiduꝫ et incurabile. Si ergo ita eſt incorꝑali. multo fortiꝰ ita eſt ⁊ in ſpūali. Si gͦ deꝰ ē ſummusmedicꝰ et laudabilis ſumme ⁊ vtilime agens: videt̉ ꝙ nodebeat differri ſua medicina. igit̉ cuꝫ medicina dat̉ in baptiſmo: ſtatim dꝫ curandꝰ baptizari. ¶ Item duplex ē natiuitas .ſ. in vtero et ex vtero. Statim aūt ptꝰ natiuitatē invtero vel in ip̄a natiuitate ꝯtrahit aīa morbū letaleꝫ ſcilicet culpā originalē: gͦ ſtatim pꝰ natiuitatē ex vtero dꝫ aſſequi medicina vitalem ſcꝫ gr̄am baptiſmalē. ꝗa ſicut morsſeꝗtur natiuitatē primā: ſic vita dꝫ ſequi natiuitatē ſecundam. et ſicut in prima eſt īmediatio: ſic in ſcd̓a non dꝫ eſſedilatio. ¶ Rn̄ſio. ꝙ nō eſt expectandū. ſꝫ baptizandus eſtſtatim ꝑuulus. ſlatim dico ẜm ꝙ congruit. Ratōnibꝰ aūtdictis poſſunt addi alie: ſcꝫ mors ſubita et damnatio. frequenter em̄ ꝓpter debilitatem naturalē ſubito moriunturꝑuuli. Alia eſt oppreſſio a demonibꝰ p̄ſumit̉ enim ꝓbabiliter ꝙ demones plus pn̄t in eis qn̄ ſunt in originali ꝙͣ qn̄ſunt in gr̄a. Alia eſt imp̄ſſio imaginatōnuꝫ ⁊ fantaſiaruꝫin aīa ꝑuuli a demonibꝰ. cuꝫ em̄ ante baptiſmū ſit animaꝑuuli quodāmodo in pt̄ate dyaboli. ip̄e conatur quantūpōt impͥmere illi imagines et fantaſias ꝑ qͣs habilis efficiat̉ ad malū qn̄ venerit ad etatem ꝓuectiorē. ¶ Ad pͥmūgͦ obiectū ꝯtra hoc dd̓m. ꝙ aīa ꝑfecta eſt ad receptōeꝫ gratie. ꝗa iam hꝫ potētias aptas ꝑfici gr̄a. ꝙͣtum ad primū ⁊pͥncipalē actū gr̄e ꝗ eſt viuificare ⁊ gratificare ip̄am deo.Un̄ nota ꝙ aīa ⁊ actus eſt ⁊ motor. ꝙͣuis igitur nō ſit adhuc motor ꝑfectꝰ corꝑis. et hoc qꝛ corpꝰ nō ē adhuc totalit̓ꝯpletū reſpectu oꝑatiōis: eſt tn̄ ꝑfecte actus ⁊ ideo apta ēad recipiendū ip̄am gr̄am vt viuificet̉ ⁊ gratificet̉ et ſi nōvt oꝑetur. ¶ Ad ſcd̓m dd̓m. ꝙ duplex eſt volūtas ſcꝫ ꝓpriaet aliena. Dicendū igitur ꝙ licet ꝑuulꝰ nō hēat vſum volūtatis ꝓprie: habet tn̄ ſuffragiuꝫ volūtatis aliene. ⁊ hoc eſtſufficiens ad ſuſceptōeꝫ gr̄e baptiſmalis. qꝛ eiꝰ infuſio eſtex dei miſericordia. miſcd̓ia aūt penſat miſeriam. et ſicutmiſeria contracta eſt a volūtate aliena: ſic et miſcd̓ia releuat miſeriā ꝑ voluntatē alienam. ¶ Ad terciū dd̓m. ꝙ duplex eſt finis gr̄e ſcꝫ gratificare ⁊ viuificare ⁊ diſpone potentias ad oꝑationē. licet igit̉ nō attingit ꝑ gr̄am vltimofini. attingit tamen pͥmo et ideo nō datur in vacuum. Nāprimus finis pͥncipalis eſt ip̄i gratie: vltimꝰ eſt quaſi ſecūdarius vnde opus diuinū ꝑfectū eſt. et p̄terea per gratiaꝫmagis ac magis habilitat̉ aīa. vt cum habuerit organuꝫexpeditum: poſſit exire facilius in alium finem. ⁊ ideo etiam reſpectu illius nō datur in vanum.Nlembrum ſextumOnſequenter querit̉. vtrū ſanctificatꝰ in ꝑtero debeat baptizori cū natꝰ eſt. ⁊ ꝙ ſic: videt̉qꝛ talis ꝑ ſanctificatōeꝫ nō habet caracͣterēeo dbet ſigno xp̄i ꝯfigurari qd̓ ſit in haptiſmo: gͦ debet baptizari. ¶ Item baptizati baptiſmo flaminis baptizant̉ aqua et tenent̉ baptizari. vt patꝫ de Cornelio Act̉. x. ſꝫ ſct̄ificari nō eſt aliud ꝙͣ gr̄am ſpūſſct̄i reciꝑe:gͦ ſct̄ificati tenent̉ baptizari. ¶ Iteꝫ nullꝰ qͣntumcunqꝫ manꝰ abſoluit̉ a dīno mandato. ſꝫ dn̄s dedit mandatū de ſuipiendo baptiſma: gͦ ita tenet̉ ad hoc ſct̄ificatus vt aliusContra. vigor ſingularis pͥuilegij ſemꝑ trāſcendit beneficiū ꝯmune. gͦ in ſanctificatōe dat̉ gr̄a curans ī baptiſme⁊ maior ⁊ efficacior. ſꝫ ordo nō eſt a maiore ꝑfectiōe ad minorē ſꝫ econtra: gͦ ſct̄ificatꝰ nō tenet̉ baptizari. ¶ Itē ſi ſct̄ificatꝰ baptizat̉. videt̉ ꝙ ſit vanitas. qꝛ qd̓ pt̄ ſufficient̉ fieri ꝑ vnuꝫ fruſtra fit ꝑ duo in natura. gͦ ſi nat̉a nihil facitfruſtra: multominꝰ gr̄a. ſꝫ gratia ſct̄ificas ſufficit ad curationē alioqn deꝰ agit imꝑfecte: gͦ ⁊cͣ. ¶ Item videt̉ ꝙ ſit ibiꝯtemptꝰ. qꝛ ꝗ baptizatꝰ eſt: ſi iterū baptizet̉ facit ꝯtumeliāſacr̄o. ꝗa primū remediū reputat inſufficiens: gͦ pari rōnequi baptizat̉ poſt ſanctificatōeꝫ iniuriatur ſanctificatōni¶ Rn̄ſio. dicendum ꝙ ſanctificatus baptizari dꝫ baptiſmo aq̄. ſicut baptizatꝰ baptiſmo flaminis. Et eſt ratō triplex. Prima ꝓpter bonū obediētie. qꝛ deꝰ p̄cipit vt oēs qui