QueſtioArticulus terciusCOnſequēter querit̉ vtrū equaliter det̉ ꝑ bonuꝫꝑ malū mīſtruꝫ. Quod videt̉: ꝑ hoc qd̓ dicitaug. ꝯtra donatiſtas. tantū valet baptiſmꝰ ꝑ hominem ꝯtemptibilē: quātuꝫ ꝑ mīſtruꝫ apl̓m. quia nec illiꝰeſſe cognoſcit̉ ſꝫ xp̄i. ¶ Item aug. ꝯtra creſcentiū. ꝑ mīſtrosdiſpſos minꝰ dei eſt equale. qꝛ nō illoꝝ ſꝫ eius. ¶ Uidet̉ cōtrariū. ſicut em̄ euangeliū dicit̉ differēs ſiue p̄dicatō diuerſa a diuerſis diſtributa. cū tn̄ vnꝰ ſit qui interiꝰ doceat. Eomodo videt̉ ꝙ differēs ſit baptiſma aliquo mō cū a meliori vel minꝰ bono dat̉. ſicut em̄ iſti nō ſunt ſapīa equalit̓ p̄diti: ita nec eqͣliter ſūt gr̄a p̄diti. ¶ Rn̄ſio. ꝙ eqͣliter dat̉.¶ Ad illud qd̓ obijcit̉ ꝯtra hoc. dicēdū ꝙ nō ē ſimile de baptiſmo ⁊ euāgelio ſiue p̄dicatōe. Nō eī dicit̉ baptiſmꝰ meꝰſicut euāgeliū vel p̄dicatō mea ſicut dic augu. ꝯtra donatiſtas. Unde nō ē melior baptiſmꝰ qui ꝑ meliorē dat̉: licꝫ melior dicat̉ p̄dicatō q̄ a meliori ⁊ diſcretiori dat̉. Ratio aūteſt. qꝛ in virtute xp̄i datur a quocūqꝫ datur: ⁊ penes illuneſt indiuiſio. poteſtatē aūt baptizandi ſibi retinuit: ſeruismīſteriū dedit. poteſtatē aūt docēdi ſiue p̄dicandi mīſtrisdedit: licet ip̄e ſit qui interius doceat.Nembrū terciūEquit̉ inꝗrere vtꝝ hētici poſſunt baptizarePrimo igit̉ q̄rit̉ vtꝝ baptiſma ꝯferāt. Scd̓ovtꝝ hēticꝰ ꝙͣtū ad articulū d̓ baptiſmo baptizat. Tercō vtꝝ cū labūt̉ ī hēſim amittāt iusbaptizādi vel nō. Quarto vtꝝ illi qui nūqͣ crediderūt pn̄tbaptizare.Ayticulus primusIrca pͥmū q̄rit̉. vtꝝ hēticꝰ poſſit baptizare. ꝙſic: videt̉. Beda. Siue hereticꝰ ſiue ſciſmaticꝰ ſiue facinoroſus quicūqꝫ ī ꝯfeſſiōe ſct̄e trinitatisbaptizat nō valet ille ꝗ ē baptizatꝰ a bonis catholicis rebaptizari. ſꝫ ꝯſtat ſi nō eēt baptizatꝰ: baptizari poſſet ⁊ deberet. igit̉ ē baptizatꝰ. ¶ Itē aug. Nulli ſac̓mēto iniuria ēfaciēda. illi iniuriāt̉ ſacramētis ꝗ dicūt ea pollui ꝑ pollutōnē mīſtroꝝ. ¶ Itē. ix. Luc̄. Preceptor vidimꝰ quēdā ī noīetuo demonia eijciētē ⁊ ꝓhibuimꝰ: qꝛ n̄ ſeꝗt̉ te nobiſcū. ⁊ dixit ih̓s. nolite ꝓhibe̓. ſic igr̄ approbauit dn̄s. ꝙ ille licꝫ malus coīter fecerat cū apl̓is. a ſil̓i videt̉ ſi hētici coīcant cuꝫeccl̓ia ī actu baptizādi ꝙ dn̄s hͦ approbet. ¶ Itē dn̄s qui ꝑabrahā figurat̉ quoſdā filios generat de ſpōſa ſcꝫ eccleſiaquoſdā de ancilla ſcꝫ de hereſi vel de eccl̓ia malignantiū: gͦheretici ꝯferūt verū baptiſma. ¶ Itē aug. ꝯtra donatiſtasmūera ꝯceſſa diuinitꝰ. ꝑtim ſūt ꝓpria: ſicut ī hoc tꝑe infatigabilis caritas ⁊ ī futuro vita eterna. ꝑtim v̓o cū malis ꝑuerſiſqꝫ coīa: ſicut oīa cetera ī quibꝰ ſūt ⁊ ſacroſancta miſteria. ſꝫ ſub ſacroſanctis miſterijs cōtinet̉ baptiſmꝰ: gͦ baptiſmꝰ ꝯmūis ē catholicis ⁊ hereticis. gͦ heritici ꝯferūt veꝝbaptiſma. ¶ Contra. oīa oꝑa eccl̓ie efficaciā habēt ab influētia v̓tutis a capite ī mēbra. Sꝫ virtꝰ nō influit a capitein mēbꝝ mortuū: gͦ ſi hē̓ticꝰ: nō eſt mēbꝝ. vel ſi ē mēbrū aliquo mō eſt mēbꝝ mortuū. ꝑ ip̄m nō ē influētia v̓tutis a capite in opꝰ aliqd̓. igit̉ baptiſmꝰ ab eo mīſtratꝰ nō hꝫ efficaciam baptiſmi. ¶ Itē aug. vn̄ tanta vis aque vt corpꝰ tingat ⁊ cor abluat niſi faciēte verbo nō qꝛ dicit̉ ſꝫ qꝛ crediturEx his ptꝫ ꝙ virtꝰ baptiſmi ē a fide. nō aūt a quacūqꝫ: ſedrequirit̉ ꝙ credat̉ ꝙ in aqua ē virtꝰ regenerādi ab ip̄is verbis vel a v̓tute v̓boꝝ. Sꝫ qn̄ hereticꝰ ſolꝰ baptizat ꝑuulū:nullꝰ hoc credat. qꝛ nullꝰ ſcit ꝙ baptizat: gͦ nō eſt baptiſmꝰ.Ite aug. de baptiſmo ꝑuuloꝝ. ad remiſſionē originalisprodeſt eoꝝ fides a quibꝰ offerūtur. vt quaſcūqꝫ maculasꝑ alios a quibꝰ orti ſunt ꝯtraxerūt: alioꝝ interrogatōe abeis purgent̉. hec aug. Sꝫ ſi ſolꝰ aſſiſtat hereticꝰ qui baptizare intedit. nō purgat̉ fideferentiū nec fide heretici: igitur nō purgat̉.⁊ habet̉. iiij. ſenten. di. iij. licet patrē ⁊ filiuꝫ ⁊ ſpm̄ſaricas. vel patris vel filij velſpū ſancti minuavacuuꝫ ē om̄e mīſterium. ſꝫ nullo.xvj.mō pōt minui pt̄as alicuiꝰꝑſone niſi diſcredēdo: ergo ⁊cͣ.¶ Itē ab exiſtēte in mortaliī pct̄o neqꝫ ſibi nec alij aliqͦ oꝑeeiꝰ acquirit̉ vita eterna. ſꝫ nniſterio baptiſmi acꝗrit̉ vitā et̄na: igit̉ nō pōt fieri ab aliquo heretico. ¶ Itē aug. Ꝙuisvnū baptiſma ſit ⁊ hereticoꝝ ſcꝫ eoꝝ ꝗ in noīe pa. ⁊ fi. ⁊. ſſ.baptizat ⁊ eccl̓ie: tn̄ qui foris eccl̓iaꝫ baptizāt̉ nō ſumuntbaptiſmū ad ſalutē ſꝫ ad ꝑniciē: habētes formā ſacramentivirtutē eiꝰ abnegātes. Ecce ꝙ baptizati extra eccl̓iaꝫ nō aſſequūtur virtute baptiſmi: quales ſūt baptizati ab heretico. ¶ Iteꝫ aug. ⁊ habet̉ de ꝯſe. di. iiij. Eccl̓ia ꝑadiſo ꝯꝑataindicat nobis poſſe quidē baptiſmū eiꝰ foris acciꝑe: ſꝫ ſalutem beatitudīs extra eā neminē vel ꝑciꝑe vel tene. Nō em̄in meſopotamia vel egipto qua illa flumīa ꝑuenerūt ē felicitas vite q̄ in ꝑadiſo ꝯmemorat̉. ſic igit̉ baptiſmꝰ pōt eſſeextra eccl̓iaꝫ: munꝰ aut bone vite nō niſi intra eccl̓iaꝫ reꝑitur. ¶ Itē eadē di. aug. Sacramētū etiā dat deꝰ ꝑ malos:ip̄aꝫ d̓o gr̄aꝫ nō niſi ꝑ ſeip̄m ⁊ ꝑ ſct̄os. ⁊ iō remiſſionē pct̄orū ⁊ ꝑ ſeip̄m facit vel ꝑ illiꝰ colube mēbra ꝗ ait. Si dimiſeritis dimittet̉. Ex hͦ videt̉ ꝙ nec a malo ſac̄dote ꝯfert̉ virtꝰſacͣmēti: multo fortiꝰ nec ab hētico. ¶ Itē hēſis nō ē eccl̓ia:igit̉ baptiſmꝰ hēſis nō ē baptiſmꝰ eccl̓ie. ¶ Itē hētici opponūt ſic. aut eccl̓ia ē eccl̓ia. aut hēſis ē eccl̓ia. Si eccl̓ia ē eccleſia: nō igr̄ hēſis ē eccl̓ia. igr̄ qd̓ ſpectat ad eccl̓iaꝫ n̄ ſpectat ad hēſim. igr̄ ſi eccl̓ia vere baptizat: hētici n̄ baptizatbaptizati ab hēticis ſūt r̄baptizādi. ¶ Itē baptiſma he̓tiꝝ. aut facit filios dei an n̄. Si n̄: igr̄ n̄ ē veꝝ baptiſmaip̄o baptizati debēt iteꝝ baptizari. ſꝫ hͦ ē falſuꝫ: igr̄ baptiſma hēticoꝝ facit filios dei. ⁊ nō ſolū filios dei ſꝫ filios ſpōſe: cū hmoi generatō ſit ꝑ ſacͣmēta hēticoꝝ. igr̄ ꝯgregato ēeccl̓ia. ¶ Itē baptiſma hēticoꝝ aut facit r̄miſſionē pct̄oꝝaut n̄. Si nō: tūc nō ſi ē veꝝ baptiſma ⁊ eo baptizati iterūſūt baptizādi. ſꝫ hͦ ē falſum: gͦ facit remiſſionē pct̄oꝝ. hͦ nō ēniſi ꝑ infuſiin eccl̓ia hēticoꝝ inqͣtū baptizant ē ſpūſſct̄iiſſct̄us nō ingredit̉ eccl̓iaꝫ malignātiū. vn̄ is ⁊ ciuitatē n̄ ingredior ſcꝫ maētꝰ hēticoꝝ ē eccl̓ia. ⁊ nō niſi quedicit̉. cū n̄ō ſit eccl̓iaīvna. vj. Cant̉. Una ē colūba mea.¶ Itē greg. Hi hē̓tici. ꝗ in trinitatis noīe baptizāt ſic̄ ſuntbonoſiati ⁊ catafē nō vere baptizāt. Alij cū ad ſct̄aꝫ eccleſiā veniūt baptizāt̉. qꝛ baptiſma nō fuit. qꝛ ī errore poſiti trinitatis nomē mīme ꝑceperūt. cū gͦ baptizēt̉: maīfeſſūeſt ꝙ veꝝ baſma n̄ fuit qd̓ ab illis hēticis dabat̉. ¶ Itēad Gal̓. Quotqͦt baptizati eſtis xp̄m induiſtis. ſed adultiſciēter bptizati ab hēticis n̄ induūt xp̄m: gͦ nō baptizabāiūt veꝝ baptiſma. ¶ Itē baptiſma ilcit vt adulti inter filios dei reputēt̉. Un̄ aug. ī li.de fide apetꝝ. Sine eccl̓ie catholice ſocietate nec baptiſmus pōt alicui ꝓdeſſe: niſi forte vt minꝰ torq̄at̉. nec tn̄ int̓filios dei reputet̉. ſꝫ baptiſma veꝝ facit ꝙ inter filios deireputet̉ Ioh̓ .j. Dedit eis pt̄atē filios dei fieri. qui nō ex ſāguinibꝰ neqꝫ ex voluntate carnis neqꝫ ex volūtate viri ⁊cͣ.ergo baptiſma hereticoꝝ nō ē veꝝ baptiſma. ¶ Itē Iſid̓.de ſum. bono. Solā eccl̓iaꝫ catholicam habe̓ baptiſmū adſalutē zacharias ꝓpheta teſtat̉. In die illa erit fons patēsdomui dauid. domꝰ dauid ē eccl̓ia ī qͣ manet fons ī ablutōꝫpct̄oꝝ. hētici aūt id ſolū imaginaria on̄tatōe faciūt: gͦ nonꝯferūt veꝝ baptiſma ¶ Ad qd̓ dd̓m ꝙ hētici baptizātes informa eccl̓ie intēdentes face̓ qd̓ facit eccl̓ia: veꝝ baptiſmamīſtrāt. ¶ Ad pͥmū gͦ dd̓m. ꝙ licꝫ hēticꝰ ſit mēbꝝ mortuuꝫinqͣtū ꝑſona. nō tn̄ inqͣtū mīſter dn̄i. vn̄ ī ſe ē putridꝰ. n̄ vtalijs mīſtrās qꝛ v̓tutē hꝫ mīſtrādi. vel aliter ſic̄ oꝑator materialis qn̄qꝫ oꝑat̉ ſolū mediāte mēbro aliqͦ vt manu vel aliquo alio mēbro. qn̄qꝫ oꝑat̉ mediāte īſtrumēto aliqͦ. ſic dn̄soꝑat̉ oꝑa v̓tutū mediātibꝰ mēbris. ſꝫ oꝑa ſacͣmētoꝝ mediātibꝰ mīſtris. de pͥmis oꝑbꝰ veꝝ ē ꝙ nō habēt efficaciā niſiꝑ influētiā a capite in mēbra. de ſcd̓is nō ē veꝝ. ¶ Ad alid̓dicendū. ꝙ etſi nullꝰ aſſiſtens hͦ credat. nihilominꝰ eccl̓ia hͦcredit. qd̓ ſufficit in caſu tali. in hͦ em̄ ꝙ hēticꝰ intēdit face̓qd̓ facit eccl̓ia. informat opꝰ ſuū ⁊ eccl̓ie oꝑi ꝯformat. Un̄ꝯformādo intētōeꝫ ſuā intētioni eccl̓ie. īformat opꝰ ſuū ẜmꝙ informat eccl̓ia. ¶ Ad hͦ qd̓ obijcit̉ ex v̓bis aug. ꝙ ad re