et augu. exponit. a pct̄is mūdat. ergo ioh̓. baptiſta neſciebat ꝙ xp̄c eſſet retenturꝰ poteſtatem mūdandi a peccatis.Sed illā potuit dare vt dicit aug.gͦ poteſtatē cooꝑatōnispotuit dare homī. ¶ Item ſuꝑ illud Ioh̓. v. Sicut paterſuſcitat mortuos ⁊ viuificat: ſic ⁊ filiꝰ quos vult viuificat.ſicut pater vitā habet in ſemetip̄o: ſic ⁊ filio dedit vitā habere ī ſemetip̄o. ⁊ pt̄atē dedit ei iudiciū facere ⁊cͣ. Aug. i.poteſtatē ſuſcitandi corꝑa. vnde dicit. ꝑ hoc qd̓ ⁊ filiꝰ ⁊ pater ſunt eadē vita iudicat aūt ⁊ ſuſcitat corꝑa. nō pater ſedfilius ẜm hūanitatis diſpenſatōeꝫ in qua mīor ē pr̄e. Queritur igit̉ de qua pt̄ate intelligit̉. dedit ei iudiciū face̓: autſcꝫ de pt̄ate auctoritatis aut mīſterij? Si de pt̄ate auctoritatis. gͦ xp̄c ẜm ꝙ homo habet pt̄atē ſuſcitādi corꝑa. gͦ ẜmꝙ homo poteſt miracula facere. gͦ eadē ratōe potuit ei dare potentiā creatā mūdandi aīas. Sicut em̄ mūdare aīaseſt ſupra naturaꝫ: ſic facere miracula. ¶ Item res naturecadunt ſub tribꝰ differētijs. quedā em̄ res eſt ſimplicit̓ corporalis. quedā ſimpliciter ſpūalis. quedā medio modo ſehabens ſcꝫ corꝑalis ⁊ ſpūalis. ſed in corꝑalibꝰ ſimpl̓r vnacooꝑat̉ deo in ꝑficiēdo aliā: ſil̓r ⁊ in ſpūalibꝰ ſimplicit̓. qꝛin angelis ab vno purgat̉ aliꝰ ⁊ ꝑficit̉: igit̉ ⁊ ſimiliter eritin corꝑali ⁊ ſpūali ꝙ vna cooꝑabit̉ deo in ꝑficiendo aliaꝫ⁊ purgando. hoc nō pōt niſi influētia gr̄e. igit̉ ⁊cͣ. ¶ Itemgr̄a eſt media inter naturā ⁊ gloriā. ſed gratia cooꝑat̉ deoreſpecturie: igit̉ multo fortiꝰ poteſt aliqua creatura ſcꝫnobilis cooꝑari deo reſpectu gratie ⁊ ita creatura poteſtcooꝑari deo ꝙͣtum ad collatōeꝫ gratie. ¶ Item in ꝓductōne mīme ſiue infime creature. natura cooꝑatur deo. a ſimili videtur ꝙ in ꝑfectione nobiliſſime creature ꝙ creaturapoſſit cooꝑari deo. ¶ Item ẜm ſui ꝑtem cognitiuā recipitaliquid a creatura quod eſt cooꝑans ſue ꝑfectōni. vt cumab obiecto ſenſibili ꝑ ſuſceptōeꝫ ydoli ſiue ſpeciei ꝑficiturſenſus. ⁊ ſic ꝯſequēter ꝑ maiorē abſtractōneꝫ. ꝑficiūtur ſuperiores potentie. vltimo abſtractione puriori ſiue magisꝑfecta ꝑficit̉ intellectiua. hec aūt ꝑfectō tota eſt a deo ⁊ tota a creatura. qꝛ ab ip̄o intellectu agente. quare nō ſimiliter pōt eſſe de affectiua ꝙ haberet aliquid ex ꝑte aīe. ſcilicet vim aliquā cooꝑantē ſue ꝑfectōni que diceret̉ affectusagens vel aliquid hmōi: quo oꝑantē eiꝰ ꝑfectō eſſet totalit̓a deo ⁊ a creatura. ¶ Item creatura rationalis cooꝑaturdeo ꝑ illud qd̓ eſt ꝑfectio cognitiue ſcꝫ ſciētia cū informataliquē in his que cognitōis ſunt. quare nō ſimiliter cooꝑatur deo ꝑ illud qd̓ eſt ꝑfectio affectiue ſcꝫ gr̄aꝫ: ita ꝙ habesgr̄aꝫ daret gr̄aꝫ alij: ſicut habēs ſcientiā dat ſcientiaꝫ alij.Pret. mgr̄. v. di. ſenten. potuit eis dare potentiā dimittendi peccata. nō ip̄aꝫ eandē qua deꝰ eſt potens: ſꝫ potentiamcreatā quā ſeruꝰ poſſet dimittere pct̄a. nō vt auctor remiſſionis: ſꝫ vt mīſter. vt ſicut in mīſterio habet exteriꝰ ſanctificare: ita in mīſterio habet interiꝰ mundare. ſꝫ qui ſic poſſetmūdare haberet poteſtatē cooꝑatōnis: ergo ⁊cͣ. ¶ Rn̄deoſine p̄iudicō. ꝙ deꝰ nulli pōt ꝯferre pt̄atē cooꝑatōis. licet ꝗdam dicāt ꝯtrariū. qꝛ pt̄as cooꝑatōis dicit̉ qua hō cooꝑat̉deo interiori ablutione. vt ab aliqua pt̄ate homini collatainfunderet gr̄am ⁊ remitteret culpā ſimul cum deo. ita vttotū eſſet dei ⁊ totū homīs. Nō aūt videt̉ mihi ꝙ talis poteſtas poſſit homini conferri: tum quia gr̄a eſt īmediate adeo: tum qꝛ ſubiectū gratie cū eſt ordinatū īmediate adheret deo vt a quo influit illi quo bene ē ⁊ ordinate. ¶ Ad primum rn̄dendū eſt. ꝙ nō intelligit̉ illud de pt̄ate cooꝑationis nec de pt̄ate mūudandi aīas a culpa qd̓ ſoliꝰ dei eſt: ſꝫ dept̄ate excellentie quā potuit habere creatura. ⁊ de potētiamūdandi ratōne pene originalis quā decuit habere creaturam vnitā deo ſcꝫ humana naturā. poſſet tn̄ ſi voluiſſet alteri humane creature ꝯtuliſſe: ſꝫ nō eſſet modꝰ ꝯuenientiorad redimendū ꝑ xp̄m. ¶ Et cum dicit̉ hic eſt qui baptizat.ſi intelligat̉ a culpa mūdat: hoc de xp̄o inꝙͣtum filius deidicit̉. Si v̓o intelligat̉ ꝙ a pena purgat ⁊ hoc mediāte baptiſmo: tūc intelligit̉ d̓ pt̄ate excellētie quā habuit xp̄c ẜmꝙ homo. ¶ Ad aliud d̓o dicendū ꝙ potentia ſuſcitādi corpora quā habuit xp̄c homo. nō fuit pt̄as auctoritatis ration humane nature: nec pt̄as mīſterij: ſed pt̄as diſpenſationis que excellētior eſt pt̄ate mīſterij ⁊ infra pt̄atē auctoritatis. ¶ Ad terciuꝫ patet rn̄ſio ex dictis. quia in angelinō eſt purgatō ⁊ ꝑfectō vniꝰ ab alio ꝑ influentiā gratie.mo eſtimo ꝙ illa purgatō vel ꝑfectō quā vnꝰ habet ab alionō eſt ꝑ influentia lucis ſpūaliter ab vno in alium que influxa impͥmitur in intellectu vel affectu angelico ⁊ ſic purgat vel ꝑficit. ſicut eſt de gratia que manens in anima ꝑficit illam ⁊ illuminat: ſꝫ in illis eſt quedam influētia ꝑ modum doctrine. Unde quibuſdam nutibus reuelat ſuperiorinferiori qd̓ intendit: quo purgatur materialitas intellectus ⁊ affectus illius. ¶ Ad aliud dicendū. ꝙ poteſtas cooꝑationis dicit̉ dupliciter. ꝓprie ẜm ꝙ poteſtas cooꝑationis dicit̉ qua creatura ſcꝫ homo cooꝑatur deo interiori ablutione. vt ab aliqua poteſtate illi collata infunderet gͦtiam ⁊ remitteret culpā ſimul cum deo: ita vt totū eſſettotū homīs. ⁊ de hac dictū eſt ꝙ deus nō pōt dare eā creature. Alio mō dicit̉ ꝯmūiter. ẜm ꝙ creatura dicit̉ cooꝑarideo. vel diſponēdo creaturā ad hoc vt oꝑetur aliquid cuiꝰdeus eſt cauſa prima ⁊ intime agens. vt gratia diſponit liberum arbitrium ad oꝑa meritoria: vel imꝑando vel eliciendo hmōi oꝑa vt virtutes: vel expediendo in hmōi operibus vt dona: vel exequendo ſiue oꝑando ip̄m opꝰ ſicut rationalis creatura ⁊ alijs multis modis. ⁊ hec pt̄as cooꝑationis data eſt creature ratōnali. de hmōi pt̄ate nō intendimus hic. Gratia igit̉ nō cooꝑat̉ glorie ita vt tota ſit gr̄evt eſt tota dei. nō em̄ oꝑatur vt efficiēs ꝑ ſe: ſꝫ vt diſiue forma merentis ſiue eiꝰ qui meret̉ gloriā. ¶ Ad ilqd̓ obijcit̉ ꝑ ſil̓e de oꝑatōe nature. Dicendū ꝙ nō ē ſil̓e.em̄ homo eſt nobiliſſima creatura. vt ea que eſt deoctiſſima. neqꝫ ꝙͣtuꝫ ad eſſe nature neqꝫ ꝙͣtum ad ꝑfectōneꝫeſſe nature ei pōt cooꝑari creatura eo mō quo ꝓprie diciturcooꝑari: qꝛ ſi hoc: ꝑuertet̉ ordine diuine ꝓuidentie in rebꝰItem p̄iudicaret̉ nobilitati creature nobiliſſime. ꝙ fieretdebitrix ⁊ obnoxia alij ꝙͣ deo ex bn̄ficio reꝑatōis abnexietate ſeruitutis. Item priuaret̉ libertate volūtatis. que tarte libertatis eſt ꝙ ſolus deus habet pt̄atem cohercēdi illā.quā habēt creatura ſi ſimul ab illa poſſet dari gratia anime. ¶ Ad aliud dicendū. ꝙ nō eſt ſimile de ꝑfectōne ⁊ affectu. actus em̄ cognitiue eſt ꝑ motuꝫ qui eſt ab exteriori adinterius. ꝓpter qd̓ eius ꝑfectōni cooꝑatur qd̓ eſt extra ſcꝫcreatura. ſed actꝰ affectus eſt ꝑ motum qui eſt ab interiorad exteriꝰ: ꝓpter qd̓ eius ꝑfectōni cooꝑatur qui intra animam eſt ſcꝫ deus. Item inter animā ⁊ deū nihil eſt mediūꝙͣtuꝫ ad ꝑtē affectiuā: ꝙͣtuꝫ ad cognitiuā eſt vtiqꝫ. ¶ Pret.hac queſtione querit̉ quare affectꝰ nō habet principiū naturale quo ꝑficiat̉ gratia vel caritate: ſicut intellectꝰ quoꝑficiatur ſcientia. hoc eſt querere. quare natura nō eſt pͥncipium gr̄e. Cuiꝰ ratio pōt eſſe. ꝙ gratia ⁊ virtutes ſūt demaximis bonis. vires ſiue potentie anime de medijs ſicutdicit aug. Nihil aūt de ignobiliori ſiue minꝰ bono ꝓducitin eſſe. ¶ Ad illud qd̓ querit̉. quare nō cooꝑatur deo. ꝙͣtūad illud qd̓ eſt cognitiue ⁊cͣ. Dicendū eſt ꝙ cauſa eſt. quiahec dat̉ doctrina ⁊ inſtructione: illa ſolūmodo infuſione.Pret. affectiua eſt vis que īmediatiſſime eſt deo ꝯiuncta.vnde ⁊ ꝑfectōeꝫ ſuā nō poteſt reciꝑe niſi a deo cuiꝰ actio eſtab interiori. vnde ⁊ cauſa debet eſſe ab interiori que ē eiusperfectio. ¶ Ad vltimum rn̄dendum eſt ſicut ſupra rn̄ſumeſt ad glo. j. Corin. j. que dicit. ꝙ potuit dare ẜuis poteſtatem dimittendi peccata.Nembrū terciūOnſequēt̉ q̄rit̉ vtꝝ xp̄o homī data erat poteſtas remittēdi pct̄o ī baptiſmo. ꝙ nō: videt̉Ioh̓. .v. Sic̄ pr̄ hꝫ vitā ī ſemetip̄o. glo. ī eo ꝙIē filiꝰ dei eſt vita que viuificat aīas. ī eofiliꝰ homīs iudex. dedit ergo ei pater vitam generandoviuificet: mittendo in carnē vt iudicet. ꝑ verbū. gͦ .i. ꝑ filiūdei fit aīaꝝ reſurrectō. ꝑ verbū filium dei factum in carnefit corpoꝝ reſurrectō. hec glo. Ex hoc ptꝫ ꝙ ſolūmodo potuit pct̄a remitte̓ inqͣtū filiꝰ dei ſiue deꝰ. ¶ Cōtra. Math.ix. Ut ſciatis qꝛ filiꝰ homīs hꝫ pt̄atē in t̓ra dimittēdi pec