Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Queſtioexercito. accedit verbū ad elemētū fit ſacramētū. durat prolatō verboꝝ p̄ſcripta actu exercito eſt ſacramentum. incipit eſſe deſinit eſſe ſacramētū quādo incipitdeſinit hec prolatō cum īmerſione.Queſtio. xiiij. A quo habeat baptiſmꝰ ſuam virtutem.Onſequenter queritur de v̓tute baptiſmi ſcꝫ a quo baptiſmhabeat virtutem. Et primo vtrum a cōtactu carnis xp̄i. Scd̓o vtrū a paſſione vela reſurrectōne vel ab vtroqꝫ.Alebrum primumIrca primū ſic. Ioh̓. Criẜ. Nunꝙͣ aqua baptiſmi purgare pct̄a credētiū poſſet: niſi ꝯtactu dn̄ici corꝑis ſanctificata fuiſſet. Contra. eſto xp̄c fuiſſet baptizatꝰ hanc formam in noīe nr̄is ⁊cͣ. Et v̓tute paſſionis delent̉ culpa pena in baptiſmo eqꝫ repͥmit̉ fomēs. Cuꝫ em̄ mors xp̄i fuerit pena. ex ea pena qua caro xp̄i ſuſtinuit vnita diuinitatiſit remiſſio talis maxima debilitatō fomitis. ergo ſuperuacuū eſt ponere aqua recepit vim deliberatiuaꝫ ex hocꝯtactu vel virtutē deletionis culpe aut pene. Item queritur quā vim habuerit aqua: quare potiꝰ dicit̉ hic deaqua que fluxit de latere xp̄i ſanguine. Item vim dicitur habuiſſe ex ꝯtactu carnis xp̄i iterū a verbo: que differentia. Iteꝫ nōne ꝯtactꝰ ille potuit ſufficere ad vim regeneratiuā ꝯferendā. ita nulla virtꝰ verbi adderet̉: ſicutaqua ex vi ſibi collata mūdauit Naaman a lepͣ abſqꝫ aliquo addito. Item querit̉ quō verbū ſanctificet aquamcum fiat in ꝑſonam baptizati. quādo aūt aliquid benedicitur ꝯuerſio fit ſuꝑ illud vt benedico te creatura ſalis: infontibꝰ dicitur: qui ſuper te pedibꝰ ambulauit ⁊cͣ. Itemquomō accedit verbū ad elementū: cum potiꝰ ad ꝑſonam. Item querit̉ quare alia elementa non ſunt ſanctificataex ꝯtactu carnis xp̄i vt aqua. Rn̄ſio dicendū ad hoc.circa rem quācūqꝫ ꝯſideranda ſunt nōſolum que ad eſſe: ſꝫque ad bene eſſe ꝑtinent. dn̄s em̄ qui venit ſaluare qd̓ fuerat ꝑditum. nōſolum fecit hoc potentiā ſed ſapientiaꝫſiue potentiā ordinatam. hoc eſt quod augu. dicit. poterat quidem modus aliꝰ eſſe noſtre ſaluationis: ſed nullꝰꝯuenientior. Eodem modo dicendū. ſi fuiſſet xp̄c baptizatus: haberet eundē effectū baptiſmꝰ. tamen vt omniafierent ẜm ordinem: decuit ita fieri. vnde colligantiā carnis deſcendētis libidinoſam ꝓpagationem: omnis anima ꝯtraxit originalis culpe pene īmūdiciam pena carnem aſſumpſit ſic deſcendētem: cum aīa ip̄i carni ꝯiuncta ſibi qui eſt principiū vite. que caro nullā habuit īmūdiciam. quia in aqua facienda erat regeneratō. vt conueniens erat fieri ẜm ꝓprietatem elementi: voluit vt ſicut exꝯtactu carnis īmūde prius ꝯtracta eſt īmūdicia: ita ex ꝯtactu carnis ſue ꝯtraheret elementū regeneratōnis ſcꝫ aquavim ſanctificatiuā. Item ſimiliter cōtactum carnis quefuit īmunis a calore ꝯcupiſcentie danda fuit vis exp̄ſſiuafomitis. Ad verbum ergo Criẜ. nunꝙͣ aqua ⁊c̄. Rn̄ſio exponendū eſt. poſſet ita ꝯuenienter: licet ita plene ita efficaciter. Ad aliud dicenduꝫ. illa aqua quefluxit de latere xp̄i. ad hoc fluxit vt eſſet ſignū mortemxp̄i virtutem haberet baptiſmꝰ. ideo fluxit cum ſanguīe.ignum fuit ianua ꝑadiſi in hoc in latere xp̄i aꝑto. ſAd aliud dicenduꝫ.erat reſerata mortem xp̄i.virtutis regeneratiue eſt in aqua niſi verbū ſacatur. ſed ex ꝯtactu carnis xp̄i dicit̉ collata hoc modo ītelligitur de potentia ante actū. a verbo aūt habuit potentiam actu fuit hec potētia ad illā ꝯpletiua. Ad alid̓dicendū. eſt ſimile de mūdatōne Naaman: illa fuerit corꝑalis ſcꝫ lepra: pct̄m aūt ſpūale. ideo licet aqua exvirtute ſibi collata diſponat ad mūdatōeꝫ. p̄ter hoc ẜmuenientiā medicine requirebat̉ ſpūale remediū ſcꝫ ſpūs.xiiij.idē animā caracterizat. ſpiritus vivirtus verbi. verbū quificat. Ad aliud dicendū. ſanctificatio aque ē p̄paratoria vt in fontibꝰ.ua tunc eſſet ſanctificādademonſtrat̉ aqua. eſt alia ſanctificatio aque in actu tinctionis: tunc oportet demōſtrari aqua ſed ꝑſona queintingitur cuiꝰ eſt reciꝑe verbū caracterē. ſpiritū gr̄aꝫ in eodem ſpiritu ſanctificat̉ aqua ꝑfecte ſignificat̉ inhoc quod dicit Dama. de illo quod dicit̉.. Corī. x. om̄esin moyſe baptizati ſunt in nube in mari. Nebula ſimbulum eſt ſpūs: mare d̓o aqua. virtꝰ etiā verbi attingit aquāin hoc īmergat̉ in aqua inuocato ſuꝑ aquā nomine trinitatis. Unde hec vox in nomine trinitatis reſpicit verbum baptizo qd̓ eſt intingo in aqua. ẜm hoc ſanctificat̉aqua. reſpicit etiā ꝑſonam ſiue ſuppoſitum qd̓ demonſtratur pronomē nominat̉ expreſſe: ſic ſanctificat ꝑſonā. Ad hoc qd̓ vltimo querit̉. quare alia elementa non ſuntſanctificata ex ꝯtactu carnis xp̄i. Dicendū ſufficittactus: ſed requirit̉ volūtas dei inſtituētis.Nlembrum ſecūdumEinde querit̉ vtꝝ baptiſmꝰ habeat effectumſiue virtutē efficiēdi a paſſione vel etiā a reſentat̉ in actu baptizādi. In īmerſione inſurrectōe? videt̉ ab vtroqꝫ. qꝛ vtrūqꝫ rep̄aqua mors ſiue paſſio: in eleuatōe reſurrectō. vtrūqꝫrep̄ſentat̉ ab vtroqꝫ habet virtutē. Item leo papa. dn̄ih̓s xp̄c formā ante potuit inſtituere niſi ꝓprie intelligi vellet regeneratōis ſacramētū ex ſua reſurrectōe gr̄am reciperet. Item .j. Corin. xv. ſuꝑ illud. Qui baptizat̉ promortuis. glo. i. pro peccatis ip̄a dimittant̉ ſi xp̄creſurrexit: baptiſmꝰ habet virtutē a reſurrectōe. Sedtunc querit̉ quē effectū habet aut eundē quem a paſſioneaut diuerſuꝫ. Si eundē: ſꝫ ꝯſtat remiſſionē culpe. a ſola em̄ paſſione habet hūc effectuꝫ. aliter em̄ euolaſſentbaptizati inter reſurrectōeꝫ paſſionem dn̄i. Item minoreſſet effectus baptiſmi ante reſurrectōeꝫ poſt paſſioneꝫ domini ꝙͣ circūciſionis tꝑe legis quā fiebat pct̄i remiſſio: ſia reſurrectōe eſſet dimiſſio culpe. Si diuerſuꝫ: querit̉ quēab iſto: quē ab illo. Si dicat̉ a paſſione habꝫ remiſſionem culpe. a reſurrectōne collatōeꝫ gr̄e. qd̓ videt̉ illud.2tuꝰ eſt ꝓpter delicta noſtra reſurrexit ꝓpteriuſtificatōeꝫ noſtrā. Contra. glo. ſuꝑ eūdem textū dicit.vtraqꝫ .i. rrs reſurrectō xp̄i delicta nr̄a tollūt: vtraqꝫiuſtificāt. iſti effectꝰ ſunt ꝯmūes. Ad hoc rn̄deo verba p̄dicta. glo. illiꝰ. Mortuꝰ eſt ꝓpter delicta nr̄a ⁊cͣ. ſūt verba mgr̄i aug. ſꝫ verba aug. ſtatim ſequūt̉ in eadem glo.hec ſcꝫ mors xp̄i ſola in interitū vite veteris ſignificat. inſola reſurrectōe noua vita ſignificat̉. que a iuſtificatōe incipit: in īmortalitate ꝑficit̉. Unde aug. ponit ibi ratōꝫcauſe ſꝫ ſigni. vnde aug. Baptiſmꝰ habet ratōeꝫ ſigni cauſe ꝙͣtum ad remiſſionē culpe pene. ex morte xp̄i ratōeꝫſigni cauſe ꝙͣtum ad iuſtificatōeꝫ ex reſurrectōe. Reſurrectō em̄ xp̄i ratōeꝫ ꝓprie hꝫ ſigni cauſe ꝙͣtū ad iuſtificatōeꝫ: tn̄ ꝙͣtū ad id qd̓ ſeꝗt̉ ſcꝫ īmortalitas .i. īpaſſibilitatis: incorruptō ratōꝫ hꝫ cauſe ẜm dici ſolet. reſurrectio xp̄i cauſa ē nr̄e reſurrectōis. Unde cuꝫ aug. dixit.mors xp̄i ⁊cͣ. ſubdit. a iuſtificatōe incipit ī īmorialitatꝑficit̉. Si obijcit̉ adhuc remanet debitū mortalitatispoſt vt an̄. Rn̄ſio ſic̄ circūciſio delebat ex ꝑte aīe debitūcarētie viſionis dei et̓ne inꝙͣtuꝫ et̓ne. remaſit debitū carētie tꝑalis: ita ex ꝑte corꝑis baptiſmꝰ deleuit debitū mortalitatis .i. paſſibilitatis et̓ne inqͣtū et̓ne. remanet debi paſſibilitatis tꝑalis. Sꝫ reſurrectō generalis tollet debitū oīno. ſi an̄ reſurrectōꝫ xp̄i baptiſmꝰ tollēt p̄dictodebitū ſeu ꝯmutaret: tn̄ ſignificabat niſi pꝰ reſurrectionē xp̄i. tn̄ diſponebat ad reſurrectōeꝫ ſꝫ a remotis. ſꝫ qꝛreſurrectō xp̄i eſt cauſa nr̄e reſurrectōis. Alio dedit baptizato tria ex ꝑte ſacramēti. qꝛ eſſet huiꝰ rei ſignū qd̓ ante erat. eſſet cauſa diſponēs ad hoc aꝓpinquiori vtdet ꝙͣtū ad aīaꝫ inter alias v̓tutes maiorē ſpem certiorēde reſurrectōe generali. inꝙͣtuꝫ facit mēbꝝ illiꝰ corꝑis cuiꝰ