apl̓is ꝯſtituta ad tp̄us ob neceſſitatē. altera ꝯſtituta a dn̄ovt eī dic veritas Math̓. xviij. vbi duo vel tres ꝯgregati ſūtin noīe meo ibi ego ſū ī medio eoꝝ. In ꝯcilijs at̄ erat ꝯgregatō ī noīe dn̄i: vn̄ ī medio illoꝝ erat dn̄s inſpirās illis q̄ꝯgruebāt ad ſalutē hoīm. vn̄ ꝯſtat illā mutatōeꝫ ad tp̄s facta fuiſſe ex īſpiratōe diuīa. ¶ Ad hͦ igit̉ qd̓ obijcit̉ ꝙ n̄ debuit mutari qd̓ abſolute fuit inſtitutū a dn̄o. dd̓m ꝙ hͦ verū ē aucͣte hūana: bn̄ potuit tn̄ aucͣte diuīa diſpēſāte. Preterea: non fuit ita mutata. quin intelligibilit̓ eēt obẜuata.¶ Ad alid̓ qd̓ obijcit̉ ꝙ eadē ratōe ⁊ nūc poſſet mutari. bn̄ꝯcedo ſi talis eēt neceſſitas ⁊ ita diſpēſās aucͣtas: alit̓ nō.Conſequēter queri .§. ij.tur que forma ꝯuenientior fuit ſimpl̓r. ⁊ videt̉ ꝙ illa q̄ fuitin noīe xp̄i. qꝛ vt habet̉ a Hugo. cū dicit̉ baptizo in nomīe⁊cͣ. nomē dicit noticiā fidei ſiue ip̄aꝫ fidē. ſꝫ virtꝰ ſacramenti baptiſmi ē ex paſſione ⁊ typum gerit paſſionis. Ro. vj.Quicūqꝫ baptizati ſumꝰ in xp̄o in morte ip̄iꝰ baptizati ſumus. igit̉ vt videt̉ in forma debet exprimi aliquo mō fidespaſſionis. nō aūt expͥmit̉ cū dicit̉. In noīe pa. ⁊ fi. ⁊ .ſſ. ſedaliquo mō expͥmit̉ cū dicit̉ in nomīe xp̄i: qꝛ ꝑ xp̄m deꝰ ⁊ hōſignat̉ qui ꝓ hūano generi paſſus ē. Cuꝫ aūt dicit̉ in noīepa. ⁊cͣ. ꝑ hoc ꝙ dicit̉ filij: filiꝰ deꝰ ītelligit̉: nō filiꝰ hō. gͦ ⁊cͣ.¶ Item ioh̓. baptizabat in nomīe vēturi. ſꝫ baptiſmꝰ ioh̓.fuit figura baptiſmi: igit̉ vt videt̉ baptiſmꝰ xp̄i debet fieriin noīe eiꝰ qui venit. ¶ Item in pͥmitiua eccl̓ia baptizabatur in nomīe venturi. igit̉ verbis illis collata fuit virtꝰ ſanctificādi vel regenerādi. igit̉ habēt adhuc eandē virtutē qd̓ſi nō. quis eā abſtulerit? Diuina virtꝰ a nullo ſe ſubtrahitniſi cauſa ſubtractōis fuerit ex ꝑte illiꝰ a quo ē: ſubtractionec ab hoīe vel aliqua creatura poſſet fieri. ¶ Rn̄ſio. multiplex eſt ratio quare forma baptiſmi inſtituta fuit in noīetrinitatis. Una ratō eſt ex ꝑte auctoris reꝑatōnis humane. ꝙͣuis em̄ ꝑ xp̄m facta eſt reꝑatō humana tanꝙͣ ꝑ mediatorem: nihilominꝰ facta eſt a trinitate tanꝙͣ ab auctore.ꝓprie em̄ ⁊ ꝑ ſe debet̉ oꝑatio auctori: nō ita mediatori. vnde quia trinitati debet̉ beneficiuꝫ reꝑatōnis ſicut cauſe ⁊auctori ꝑ ſe: xp̄o vt mediatori: ꝯueniētiꝰ aſſignata fuit forma xp̄i baptiſmi in noīe trinitatis qua expͥmit̉ a quo ē virtus ſacramēti: ꝙͣ ſi eſſet aſſignata in noīe mediatoris. iij. eīIoh̓. dicit̉. ſic deus dilexit mūdū vt vnigenituꝫ daret. glo.apetit cauſaꝫ ſalutis noſtre. ſcꝫ dilectōeꝫ dei patris. ex quoomnis reſtitutō ꝑ filiū ſuū in ſpūſancto. ecce quō inſinuatglo. ꝙ reꝑatio facta eſt ꝑ ip̄aꝫ trinitatē. ibi em̄ vocat mundum naturā homīs reꝑabilis. Alia eſt ratō ſumpta ex ꝑteꝯmēbroꝝ. hec em̄ forma que ē in noīe trinitatis exp̄ſſa magis ꝯſonat neceſſitati fidei. ſi em̄ fieret baptiſmꝰ in inuocatione xp̄i: poſſet credi virtꝰ reꝑatōnis eſſe a xp̄o nō a trinitate. p̄cipua aūt cauſa introductōnis legis euangelij fuitvt fides trinitatis manifeſtaret̉. vt em̄ habet̉. v. math̓. Crſtus venit legē adimplere. hec aūt adimpletō vt dicit augli. q. no. te. fuit in manifeſtatōne trinitatis. Unde aug. li.q. no. te. xx. q. Non dixit implere ſe legem aūt ꝓphetas: ſedadimplere. adimplere nō aliud ſignificat ꝙͣ plene addere.quid eſt addere ꝓphetas: niſi cultum dei ſub nomīe trinitatis ordinare. hec aug. ꝓpter hoc dico ꝙ valde ꝯſonum fuitneceſſitati fidei. ꝙ ſacramēta ⁊ maxime ſacramētuꝫ neceſſitatis exprimeret̉ ſub forma exp̄mente trinitatē. vt ſic in fide trinitatis roborarent̉ fideles. Item alia eſt ratō ex ꝑtebaptizati. ſcꝫ reꝑatio ad imaginem creatoris que peccatodeformata erat. Primꝰ aūt effectꝰ baptiſmi eſt reꝑatō imaginis deformate. ꝙͣuis em̄ baptiſmi effectus ſit ꝓprius regeneratio filioꝝ dei ⁊ eccleſie. ſicut dicit̉. iij. ad tituꝫ. Saluos nos fecit ꝑ lauacrū regeneratōnis ⁊ renouatōnis ⁊cͣ.que videt̉ eſſe ꝓprie ꝑ xp̄m: nihilominꝰ hunc effectū p̄ceditreꝑatio imaginis dei deformate. hec aūt reformatō filiatōnem p̄cedit. Requirit igitur primꝰ effectus haptiſmi appropriate loquēdo formā in qua expͥmitur ip̄a trinitas. ꝓpterqd̓ in diffinitōe baptiſmi aſſignata a Dama. notat̉ reꝑatio imaginis dei que eſt. baptiſmꝰ eſt principiū vite ſpūalis. ſigillū ⁊ cuſtodia ⁊ illumīatio mentis. hec igit̉ tripliciratione ꝯuenit vt forma exprimeret trinitatem non xp̄m.¶ Ad hoc igitur qd̓ obijcitur ꝙ baptiſmꝰ habet virtuteꝫ apaſſione xp̄i ꝓpter quod ꝯueniret vt forma xp̄m expͥmeret.Dicendū ꝙ generaliter beneficiū redemptōis ⁊ ita baptiſmus eſt ab ip̄a trinitate vt a cauſa ꝑ ſe ⁊ prima. ⁊ vt a canſa cui debetur prima auctoritas: licet ſit a xp̄o vt a mediatore. ⁊ quia eſſe rei ⁊ actio magis debet̉ auctori primo et ꝑſe ꝙͣ auctori mediatori: magis ꝯuenit vt in forma baptiſmiexprimat̉ trinitas ꝙͣ xp̄c. ¶ Ad aliud dicendū ꝙ baptiſmꝰioh̓. fuit tꝑalis. Unde augu. contra donatiſtas accepit hicioh̓. certe diſpenſatōnis gratia nō diu manſurū: ſꝫ quātuꝫſatis eēt ad parandū viam dn̄o. Quia igit̉ tꝑalis erat: cōueniebat vt forma illius tꝑalem ꝯcerneret ꝯditionem. nonſic fuit de baptiſmo xp̄i qui ꝑpetuus eſt. ꝓpter qd̓ non debuit in forma illiꝰ exprimi aliquid quod ꝯditōeꝫ tꝑis deſignaret. nec oportet ꝙ etſi erat figura baptiſmi xjpter hoc ꝯueniant in omnibꝰ cōditionibꝰ formarpatet. in ſubmerſione ⁊ diluuio et in mari rubro fuit baptiſmum xp̄i prefiguratū: nec tamen ꝯueniebat cū baptiſmo forma hmōi. ¶ Ad aliud dicendū. ꝙ ſicut baptiſmusin primitiua eccleſia diſpenſatorie fiebat ⁊ ob cauſam neceſſariam ⁊ ad tempus: ſimiliter ⁊ virtus collata fuit verbis diſpenſatorie ⁊ ad tempus .i. inſtante cauſa neceſſitatis. qua ceſſante: quid mirū ſi virtus ad tempus data ⁊ ꝓpter cauſam ſpālem ceſſauit.Conſequēter que .§. iij.ritur vtꝝ ſit ꝯueniētior forma noſtra ꝙͣ forma grecoꝝ. queeſt. baptizet̉ ſeruꝰ xp̄i in nomīe pa. ⁊ fi. ⁊. ſpūſſancti. Queritur vtrum hec forma ſit bona. ⁊ vtrū ea poſſet baptizariin eccl̓ia romana. Ꝙ ſic: videt̉. cum forma illa tradita ē aſanctis ꝯgregatis in concilijs in quibꝰ ordinata credūteſſe inſpirata a ſpūſancto. ¶ Item cuꝫ dicit̉ baptizet̉ ⁊cͣ. ꝑhoc ꝙ dicit̉ baptizet̉: indifferēter pōt intelligi oꝑatō dei etmīſtri cum alijs que requirūt̉. igit̉ vt videt̉ ſufficiētiꝰ exprimūtur que requirūtur ꝙͣ in forma qua vtit̉ romana eccleſia. ¶ Contra. iiij. Ephe. Unus dn̄s: vna fides: vnum baptiſma. igitur ſi illa forma eſt recta ⁊ bona: nr̄a nō ē hmōi¶ Si diceret̉ ꝙ illa forma ē ſubſtātialiter eadē cum noſtraContra. nō eſt eadē ꝙͣtum ad formā ſenſibilē neqꝫ ꝙͣtuꝫ adformam intelligibileꝫ. Aliū em̄ intellectū habet baptizet̉ſeruus xp̄i: ꝙͣ baptizo te. ¶ Item iſtud ſacramētū ꝓprie diſtinctiuū eſt. ip̄o em̄ fideles diſtinguant̉ ab infidelibꝰ. Unde maxime ꝯuenit huic ſacramēto forma diſtinctū expͥmēsactum reſpectu baptizantis ⁊ reſpectu baptizati. Sed cūdicit̉ baptizet̉ ſeruꝰ xp̄i. nō diſtinguit̉ vt eſt baptizātis neqꝫ vt eſt baptizati: igitur vt videt̉ nō eſt forma ꝯueniens.cum em̄ dicitur baptizet̉: nō determīatur a quo. ſil̓r hoc ꝙdico ſeruꝰ: eſt terminꝰ ꝯmunis indetermīatam habēs ſuꝑpoſitionem. ¶ Si diceret̉ ꝙ ex actu exercito mediantibusꝑſonis talibꝰ ſcꝫ baptizante ⁊ baptizato determinant̉ne: ⁊ ita actus ip̄e determīat̉. Centra. in ſacramēto ditionis debet forma diſtinguere ꝑſonas ⁊ actum: ⁊ nō actꝑſonas: aliter nō habet diſcretōeꝫ a ſe ⁊ eſſentialiter: ſed ꝑaccidens ⁊ ab alio. ¶ Pret. illa forma nihil factum expinꝰtur: ſed ſolum fieri optatur vel poſulatur. ꝓpterea mīmeꝯuenit ſacramento baptiſmi quod eſt ſacramentū fidei. decuius effectu certificat fides forma debita cum īmerſioneprolata. ¶ Ad videndam p̄eminentiam formarum grecorum ⁊ latinorum: oportet videre differentiaꝫ ⁊ dicere cauſam inter illam ⁊ hanc. Sciendū ergo ꝙ forma hec ab illa diſtinguitur in tribus. Primū in expreſſione ꝑſone baptizandi quia nos determiamꝰ eius ꝑſonā ſub ratōne ſcd̓eꝑſone. videlicet vt ad queꝫ dirigit̉ ſermo: ip̄i v̓o hoc determinant in tercia dicentes baptizet̉ ſeruus xp̄i. Scd̓a differentia eſt in expreſſione baptizantis. Nam in forma nōſtra baptizans exprimitur in prima perſona determinando ſe. In forma vero grecorum non determinatur. ſed ſimpliciter et indiſtincte dicitur baptizetur ſeruus chriſti: nōa me nec a te. Tercia differentia eſt. qui nos vtimur verbo indicatiuo: ip̄i v̓o vtunt̉ alio modo vtpote optatiuo vi