Queſtiopreſſio. Quarto. de alijs que exprimūt̉ in forma .ſ.Queritur gͦ primo. .§. j.Utꝝ hoc ꝓnomen ego ſit nccͣio de forma. Ꝙ ſic: videt̉.qꝛ hec forma integritatē requirit ꝙͣtū ad formā ſenſibilē⁊ intelligibilē. ⁊ maxime ꝙͣtum ad ſenſibilē. cū ſacramētum ſenſibile ſit ſignū. igit̉ cum intellectus verbi n̄ ſufficienter exprimit̉ niſi ſubintellecto ꝓnoīe vel appoſito. ⁊ſacramentū eſt ſignū ſenſibile: debet apponi ꝓnomē nonſubintelligi. ¶ Iteꝫ hoc videt̉ ꝑ decretu illud. Si ꝗs puerū ter in aqͣ merſerit. dicēdo In noīe pa. ⁊ fi. ⁊ .ſſ. ſi nōdicat Ego baptizo te: nō baptizat. ¶ Iteꝫ ſi ſine hͦ ꝓnomine egor eſt baptiſmꝰ. ita erat in alijs ꝙ ſufficiet: ꝙ illd̓qd̓ eſt de forma implicite ꝓferat̉. ⁊ tunc erit baptiſmꝰ ſidicat̉ in noīe xp̄i in quo intelligit̉ ip̄a trinitas. ¶ Contͣdecimo ad ro. Corde credit̉ ad iuſticiā ⁊cͣ. igit̉ confeſſiofidei nccͣia eſt ad ſaluteꝫ. ſꝫ in confeſſione fidei nō requiritur expreſſio vocalis ꝑſone credentis. nō eniꝫ in ꝯfeſſion fidei dicit̉ ego credo in vnū deū ⁊cͣ. ſꝫ credo in vnumdeum. a ſimili ex ꝑte iſta ſufficit dicere baptizo: nec requipnoīs ego. igit̉ hͦ ꝓnomen ego nō eſt neppoſitio ꝓ¶ Rnſio. ꝙ in ſacramētis ⁊ maxime īhoc eſt nccītas facientis ⁊ nccītas faciendi. ꝙͣtū ad nccītatem faciendi nō eſt neceſſario d̓ forma. immo exiſtimeꝙ baptizatus aſſequitur plenarie effectum ſacramēti. ſiicat̉ baptizo ⁊cͣ. ſine appoſitōne. nihilominꝰ ē de formaneceſſario ꝙͣtum ad neceſſitatem facientis. ſcꝫ vt coartet̉intentio baptizantis. quia eccīa baptizat ſub hac formazo baptizo ⁊cͣ. valde .n. negligit ꝗ aliꝗd de forma eccīenittit. Un̄ nccītatis eſt ꝙͣtū ad illū ne peccet negligendo. ¶ Ad illud qd̓ obijcit̉ ꝑ aucͣteꝫ Leonis pape. Dicendum ꝙ intentio illius eſt ſi ſubtrahat̉ verbū quo expͥmit̉actus baptizādi vt immergeret̉ puer in noīe trinitatis:⁊ nō exprimeret̉ actus baptizandi: nō eſſet baptizatus.¶ Ad aliud dd̓m. ꝙ nō eſt ſimile de intellectu implicitohuiꝰ ꝓnoīs ego ⁊ ipſius trinitatis. qꝛ trinitas expreſſafuit in forma data a dn̄o dicente. baptizantes eos in nomine pa. ⁊ fi. ⁊ .ſſ. qd̓ aūt ab eo fuit expreſſuꝫ: exp̄ſſe debꝫꝓferri ⁊ explicite: nō implicite.Conſequēter que.§. ij.ritur. Utꝝ hoc verbū baptizo ſit de forma verboꝝ. dicitdecretalis ꝙ ſic. ¶ Iteꝫ in decretis Alexan. pape. iij. dr̄.Si quis pueꝝ in aqua ter merſerit dicendo in noīe pa.⁊ fi. ⁊ .ſſ. ſi nō dicat ego baptizo te: talis merſio nō facitbaptiſmū. ¶ Contra. In ſacramēto baptiſmatis deꝰ eſtprincipal̓r ⁊ intime oꝑans ⁊ etiā qd̓ mīſter oꝑat̉ hoc hꝫa deo. vn̄ tota virtus ſacramēti eſt a diuina oꝑatōne. Siigit̉ actus baptiſmatis eſt de forma ⁊ debeat expͥmi ī forma: videt̉ ꝙ potius debet exprimi vt ē dei ꝙͣ vt eſt hoīs.vt dicat̉ baptizat te xp̄s vel deꝰ. ¶ Iteꝫ Io. j. Hic ē ꝗ baptizat. ſi gͦ mīſter dicat baptizo: videt̉ dice̓ falſuꝫ. ¶ Iteꝫſi vterqꝫ oꝑat̉: quare magis opus mīſtri expͥmit̉ ꝙͣ opusdei. ¶ Iteꝫ maius eſt exprimere facto ꝙͣ verbo. igit̉ cumbaptizās actū baptizandi exprimat facto: ſuꝑfluit exp̄ſſio ꝑ verbū. ¶ Iteꝫ qn̄ aliꝗs cōſentit in aliqua ꝑ verba d̓futuro. ſi ſecuta fuerit carnalis copula ꝯpletū eſt matrimoniū ẜm canones. nec oꝑtet exprimere ꝯſenſuꝫ aīoruꝫꝑ verba de pn̄ti: cum ſenſus ſufficiēter exp̄ſſus ſit facto.Eodeꝫ modo in ꝓpoſito videt̉. immo fortius eſt vinculūcum ſic expreſſus ſit cōſenſus facto ꝙͣ verbo. qꝛ ſi eēt conſenſus ſolo verbo expreſſus: adhuc poſſet alter cōiuguꝫſe tranſferre ad vitam artioreꝫ ſine alterius ꝯſenſu. qd̓ fieri nō licet ⁊ expreſſo ꝯſenſu facto hmōi. ¶ Iteꝫ in ſignationibꝰ noſtris nō dicit̉ Ego ſigno me in noīe pa. ⁊cͣ. ꝗaſignatio exprimit̉ ꝑ actum exercitum quem determīat lyin noīe pa. ⁊cͣ. ſil̓r videt̉ in ꝓpoſito. ¶ Iteꝫ non dicitur īſacramēto altaris ꝯficio: a ſimili nec h̓ baptizo. ¶ Itemquerit̉ vnde habet̉ hec forma baptizandi. ſcꝫ baptizo te⁊cͣ. ita ꝙ actus exercitus exprimat̉. Si dicatur ꝙ ex illo.xiij.gentes haptizgnverbo dn̄i Math̓. vlt̓. Ite docete ontes eos in noīe pa. ⁊cͣ. Cōtra. non p̄cipiebat̉ ibi actus vtverbo exprimēdus: ſꝫ vt oꝑe exercēdus. ¶ Iteꝫ ſi baptizoeſt de forma baptiſmi: qꝛ dn̄s dixit baptizātes ⁊cͣ. cū dn̄smiſerat eos ad duo. ad docendū ⁊ ad baptizandū: oportebat actū p̄dicādi in p̄dicatōe expͥmi vocal̓r. qd̓ nō ē verū. ¶ Itē q̄rit̉ cū inſtruēdo apl̓os in forma baptizādi p̄miſit dn̄s de doctrina dicēs.Eūtes docete omēs gentesbap. ⁊cͣ. requirit̉ ne cū baptiſmo doctrina? ¶ Itē ſi nccͣiaeſt exp̄ſſio actꝰ vt dr̄ qꝛ ncc̄iā relatio intētōis ad actū. videt̉ ꝙ tūc ꝯueniret exprimere actū intētōis vt diceret̉ intendo baptizare te. ¶ Rn̄ſio. ad hͦ dd̓m. ꝙ exp̄ſſio actusbaptizandi ē de forma ſic̄ ſtatutū eſt in ꝯcilio. illd̓ qd̓ ſtatutū fuit in cōcilio: factū fuit ad coartatōꝫ intentōis baptizandi ⁊ ꝓpter alia que. jͣ. patebūt ⁊ mō ē de his que exigunt̉ ad eē baptiſmi. ¶ Ad pͥmū obiectū ꝯtra hͦ. dd̓m ꝙorn̄ter eſt de oꝑatōe dei ⁊ hoīs. in omībꝰ oꝑbꝰ hmōi deꝰoꝑat̉ ⁊ hō cooꝑat̉. vn̄ actio hoīs eſt qͣi actio relata. vndoꝑatōne hoīs oꝑatio xp̄i intelligit̉. nō aūt ecōuerſo. ꝓpqd̓ ſufficit ⁊ ꝯuenit vt exprimat̉ actio homīs. Iteꝫ alia ērō cum operatio homīs exprimit̉: exprimit̉ ⁊ modꝰ oꝑatōnis. modus aūt oꝑatōis in hoc attendit̉. ꝙ ſicut abluitur corpus exͣ: ſic purgat̉ aīa intra. hͦ aūt requirit ſacramentū: qꝛ efficit qd̓ figurat. Si v̓o exprimeret̉ oꝑatō deitm̄ exprimeret̉ oꝑatio ⁊ n̄ oꝑatōis modus. vn̄ lꝫ tota virtus ſit penes oꝑatōꝫ dei: nō tn̄ totaliter exprimit̉ ꝑ actūdei. qꝛ igit̉ virtus nō ſolū attendit̉ ī oꝑatōe: ſꝫ in mō operationis. melius exprimit̉ actus hoīs ꝙͣ ſi actus dei exmeret̉. Pret̉. ſicut oꝑtuit hoīeꝫ hoīe redemi ad hͦ ꝙ corgrua eēt redemptio. oportuit .n. vt ꝑ hoīem fieret ſatiſfatio ſicut facta fuit p̄uaricatio: ſic ꝯuenit vt hō homī miniſtret ſacramentū quo aſſequit̉ bn̄ficiū redemptionis. ⁊hoc fuit de diſpenſatōne diuine prouidentie que volebatvt ratione miniſterij huius homo homini fortiori cōpula vniretur. expreſſiōe auteꝫ hmōi innoteſcit ꝙ homo homini ſubuenit in hoc miniſterio. ¶ Ad aliud dicenduꝫ.ꝙ deus baptizat auctoritate ⁊ hoc miniſterio. quod patet per hoc ꝙ homo baptizat in nomīe patris ⁊ filij ⁊ ſprituſſancti. per hoc enim excludit a ſe auctoritatem ⁊ attribuit illam trinitati. Unde dicendo ego baptizo ⁊cͣ. ſibi attribuit miniſterium: deo auctoritateꝫ. ⁊ ideo non dicit falſum. ¶ Ex hoc patet reſponſio ad aliud quod ſeꝗtur. ⁊ poteſt ſuperaddi ꝙ in actōne miniſtri intelligituractio dei ⁊ non econuerſo. ¶ Ad aliud dicendū. ꝙ intinctio in aqua poteſt fieri multiplici de cauſa. vel ad abluendum. vel ad lauandum extra. vel ad baptizanduꝫ. Similiter expreſſio trinitatis fit in multis operationibus.vnde immergens paruulum in actu exercito neqꝫ exp̄ſſion trinitatis exprimit niſi ꝙ cōtingit. nō autē exprimitqua intentione: que exprimit̉ per hoc ꝙ dicit̉ baptizo.Sic̄ igitur intento eſt de neceſſitate ⁊ eſt de eēntia baptiſmi: ſic hoc verbum baptizo de neceſſitate eſt de formaverborum. per hoc enim exprimit baptizās ſe tingere nōad abluendū vel lauandū: ſed ad baptizandum. vnde exprimit ſe tingere ad lauanduꝫ aīam ſine lauacro trinitatis fidei in fide trinitatis. ¶ Ad aliud qd̓ obijcit̉ de carnali copula. Dicendū eſt. ꝙ illa copulatio carnalis n̄ fitſine conſenſu: ſed eſt ſignum conſenſus precedentis. ꝓptquod non eſt ſimile. ⁊ lꝫ ille conſenſus poſſet eſſe in volūptatem non in matrimoniuꝫ: tamē concubitus ille interpretandus eſt in meliorem partem. nec ſi cōgnoſcēs allegaret ꝯtrariū audiendus eſt. Infamator .n.ſui non ē audiendus cum allegaret ꝓpriam turpitudinem. ¶ Ad hocqd̓ obijcit̉ de ſignatōne dd̓m. ꝙ actus hmōi .ſ. exercitusin ſignatione eſt figuratio crucis q̄ eſt ipſa ſignatio. vnd̓actus ille non poteſt fieri niſi intentione ſignādi. ⁊ ideonon oportet actum ſermone ſignificare: cum ipſo opereſatis dicatur. non ſic in propoſito. ¶ Ad aliud dd̓m. ꝙvt referat̉ ſicut dictū eſt intētio baptizātis ad actū exercitū: ncc̄ia eſt expreſſio hmōi ⁊ magis ꝙͣ in alijs ſacramētis. quia .n. illud ſacramētū eſt ſacram ētū nccītatis: ma