mentum materialeꝫ. igit̉ ſicut ſine elemēto nō eſt baptiſmus: ſic nec ſine verbo exteriori. ¶ Item ex inſtitutōe habent ſacramēta virtutē. ſꝫ ex inſtitutōe eſt forma verborūſicut ⁊ materia. gͦ neceſſaria eſt forma verboꝝ ad ſanctificatōꝫ ſacramentoꝝ. ¶ Contͣ. vt habet̉ .j. Ezech̓. Rotaerat in rota .i. vetus teſtamentū in nouo .ſ. ſicut ſignū ingnato: ⁊ nouū in veteri ſicut ſignatū in ſigno. igit̉ cuꝫ īullo loco in veteri teſtam̄to p̄figurat̉ forma ſacram̄torūnoue legis eſſe ꝓponenda ſermone pocali: videt̉ ꝙ nō requirit̉ in baptiſmo expreſſio aliqͣ vocalis. ¶ Iteꝫ artiusſeruituti aſtringit̉ qui verbo ⁊ facto ſeruire hꝫ ꝙͣ ꝗ factotm̄. ſꝫ lex euangelica eſt lex libertatis. gͦ minus debēt filijeccīe artari in mīſterio ſacram̄toꝝ ad illā exercenda v̓bo⁊ facto: ꝙͣ filij ſynagoge qui ſubiecti erant legi timoris.¶ Item in iuſtificatēōne impij requirit̉ fides ſicut in purgatione baptiſmali. ſꝫ ibi nō requirit̉ expreſſio fidei perverba. igit̉ nec in purgatōe baptiſmali. ¶ Iteꝫ lex vetushoīem ordinauit exteriorē ꝑ ſe. lex noua interiorē hoīeꝫ.In ordinatōe hoīs exterioris magis eſt nccͣia exp̄ſſio vocis ꝙͣ in ordinatōe hoīs interioris: qꝛ ibi ꝓprie vnctio docet. igit̉ ſi in ſacram̄tis legis moyſi nō expͥmebat̉ formaexpreſſione verboꝝ: multo fortius nec in ſacramētis noue legis. ¶ Si diceret̉ ꝙ ſic: ſicut in ſacrificio zelotipieNume. v. Contra. verba illa nō erant de ſub̓a ſacramētiſꝫ exprimebāt cauſaꝫ mulieris. ¶ Item eadē ē forma baptizandi apud omēs. nō aūt expreſſio vocis eſt apd̓ oēs.igit̉ vox expreſſa nō eſt de forma baptiſmi. ¶ Iteꝫ formavocis nō eſt de nccītate baptiſmi. neqꝫ illa neqꝫ illa ⁊ ſicde ſingulis: igit̉ nulla. igit̉ forma vocis nō ē ⁊cͣ. ¶ Itemduo ſunt genera opeꝝ dei reſpectu hoīs .ſ. creatōis ⁊ recreatōis. ſꝫ opus creatōnis exercuit ſine verbo vocali. ſimiliter vt videt̉ debet eſſe de oꝑatōibꝰ recreatōis. ¶ Iteꝫquedam ſunt oꝑa nature: quedā gratie. ⁊ hōc vel gͣtiſdate vel gͣtūfacientis. ſꝫ in oꝑibus nature deus oꝑatur ſineverbo ſenſibili. ⁊ in oꝑibus gratie gratiſdate vt in oꝑatione miraculoꝝ: quare gͦ ī oꝑibus gratie gratū faciētis q̄multonobilior ē .ſ. que confert̉ in ſacramētis reꝗrit̉ v̓buſenſibile. ¶ Iteꝫ hugo. Si eſt nomen vocale cuꝫ ī illo nōmine ſit ſalus. ẜm illud. Deus in noīe tuo ſaluū me fac:ſurdis ⁊ mutis nō eēt ſalus. ¶ Itē accedit verbū ad clementū ⁊ fit ſacramentū. nō qꝛ dicit̉: ſꝫ qꝛ credit̉. gͦ verbūfidei ſufficit ⁊ nō requirit̉ verbū vocale. ¶ Rn̄deo. ꝙ d̓cebat diuinā ſapīam ꝙ exn̄te lege gratie exercerēt̉ ſacramenta cum ꝓlatione verbi ſenſibilis. cuiꝰ rō ē hec vt dicit hugo. Recte ꝑ verbū dei ſanctificant̉: que ꝑ v̓buꝫ deicreata ſubſiſtunt. vnde verbū increatū eſt ꝑ qd̓ res rōnalis ſcꝫ homo exiſtit ⁊ ſanctificat̉ ſiue creat̉ ⁊ recreat̉. ſedad hoc ꝙ cōueniēter recrearet̉ oportuit vt fieret ſenſibileqd̓ ante erat inſenſibile. quia oportuit vt ꝑ nature humane aſſumptōꝫ fieret ſenſibilis in iudiciū. igit̉ verbi increati ſenſibilis facti ꝑ qd̓ homo reꝑatur. ⁊ hoc mediātibꝰſacramētis ꝯueniens fuit vt exercerent̉ mediāte ſenſibili verbo. ¶ Ad hoc igit̉ qd̓ obijcit̉. ꝙ ī nullo loco veteristeſtamenti figurata fuit forma verboꝝ facienda in ſenſibili voce. Ande cuꝫ rota erat in rota ⁊cͣ. dd̓m ꝙ rota dr̄eſſe in rota .i. nouū teſta. in veteri. nō quia omīa que ſuntin nouo teſtamēto eēt in veteri ẜm omēꝫ drn̄tiaꝫ. ſed qꝛomīa que erant in veteri ⁊ in nouo teſtam̄to ordinabant̉ad intelligentiam eiuſdeꝫ veritatis ⁊ ad obẜuatiōꝫ eiuſdem iuſticie. quia v̓o in nouo teſtamēto ſtabilitū ē verbūin carne. ideo ad ſanctificatōꝫ ſacramētoꝝ que hn̄t virtutem a verbo incarnato: inſtituta ſunt verba que nō erātin ſacramētis veteris legis. Decuit .n. vt ſicut verbū increatū factum erat infirmū: ꝙ verbū creatū fieret virtuoſum. ¶ Ad hoc qd̓ obijcit̉. ꝙ exercitio ſacramētoꝝ perverbum vocale artius aſtringit̉ homo ſeruituti. dd̓m ꝙartior obligatio diuino ſeruitio nō maioreꝫ inducit ſeruitutē: ſꝫ potius libertatem ampliorē. Seruire .n. deo regnare eſt. vn̄ beata Agatha. Sūma ingenuitas iſta eſt inqua ſeruitus xp̄i comprobat̉. hmōi gͦ artatio nobis eſt cālibertatis. vnde Bern̄. dicit. Felix nccītas q̄ libertateminducit. ¶ Ad aliud qd̓ obijcit̉. ꝙ in iuſtificatiōe impij n̄requiritur ſermo ſenſibilis. dd̓m ꝙ ad plenam iuſtificationeꝫ impij qua deo ⁊ eccleſie recōciliatur: reqͥritur pͥbr̄ſenſibile extenſo nomīe verbi .i. nota ſenſibili. quia rearitur confeſſio que nota aliqua hꝫ ꝓpalari. In iuſtificatōeigit̉ que ſit ꝑ ſacramentū: dico qua fit recōliatio eccleſie⁊ membris eiuſdem requirit̉ nota ſenſibilis ſicut h̓. Iniuſtificatione impij qua fit reconciliatio deo ꝑ grāꝫ nonſemꝑ requirit̉. Similit̓ nec in recreatōne quā reꝑat̉ deformitas imaginis dei in aīa ex ꝯtractu originalis n̄ ſꝑrequirit̉. quia qn̄qꝫ reꝑatur baptiſmo flamīs. qn̄qꝫ ſanguinio vbi expreſſio vocalis nō eſt nccͣia. ¶ Ad illud qd̓obijcitur de lege veteri que hoīeꝫ exteriorē ordinabat ⁊cͣ.dd̓m ꝙ ordinatio exterior vel interior n̄ eſt cā quare ſacͣmenta qn̄qꝫ exercebātur ſine verbo ſenſibili: qn̄qꝫ cū verbo ſenſibili. ſꝫ duplex modus exiſtendi ipſius verbi increati .ſ. viſibiliter ⁊ inuiſibil̓r. quia .n. currente lege moyſiverbum increatū nondū fuit viſibile ſicut tēꝑe euāgelij:ſacramenta illius legis ſine verbo ſenſibili exerceri debebant. ſacram̄ta legis euangelij cum verbo ſenſibili. ¶ Adaliud qd̓ obijcit̉. ꝙ eadeꝫ eſt forma baptizandi apd̓ oēs:non vox eadem. Gicendū ꝙ eſt loqui de forma baptiſmeēntiali ſimpl̓r. ⁊ illa eſt in inuocatōne trinitatis ſub ꝓprijs nomībus expreſſa cuiuſcūqꝫ ydeomatis. ⁊ hec ē eadem apud omēs. Et eſt loqui de forma baptiſmi eſſentiali iſtis vel illis. ⁊ illa eſt in inuocatōne trinitatis ſub ꝓprijs nomībus expreſſa hꝰ ſingl̓aris ydeomatis vel illiꝰ.⁊ hec nō eſt eadeꝫ apud omēs ꝓut forma attendit̉ in forma ſenſibili. Qn̄ gͦ dicit̉ ꝙ forma eſt eadem apud omēs.hoc verum eſt de forma eēntiali ſimpl̓r. cum aūt dicit̉ nōeſt eadeꝫ forma vocis. igit̉ ⁊cͣ. Dicenduꝫ ꝙ nō ſequit̉. ſic̄nō ſeꝗtur homo vniuerſale eſt vbiqꝫ ⁊ ſemꝑ: homocularis non. ſic igit̉ ad eſſe hoīs vl̓is nō requirit̉.s ꝑticularis. ⁊ ratio huiꝰ eſt. quia illud qd̓ vbiqꝫ ē ſcꝫmo vniuerſale: hꝫ eē ab hoīe ꝑticl̓ari. Sil̓r dico ex ꝑte iſta. lꝫ expreſſio vocis nō ꝯueniat in idemptitatis ꝓprietate cum forma eſſentiali ſimpl̓r: nihilominꝰ qꝛ illa forma nō pōt eſſe ſine expreſſione hac vel illa: nō ſequit̉ ſi n̄ſit eadē expreſſio ꝙ expreſſio nō ſit de forma. ⁊ dico ꝙ inargumento eſt fallacia figure dictōnis a determīata ſuꝑpoſitione ad indeterminatā. cum .n. dicit̉. nō eſt eadē expreſſio vocis. ꝙ dico expreſſio: determīatā hꝫ ſuppoſitōꝫ.cum infert̉. igit̉ expreſſio nō eſt de forma. ꝙ dico exp̄ſſio:iam habet indeterminatā. ¶ Ex hoc pꝫ. ꝙ illud argumētum nō valet. hec forma vocis nō ē de neceſſitate neqꝫ illa neqꝫ illa. igit̉ forma vocis nō ē d̓ neceſſitate baptiſmi.ibi eſt ꝓceſſus a determīata ſuppoſitiōe ad indeterminatam. cum dicit̉ neqꝫ hec neqꝫ hec vnde nulla ſemꝑ diſcreta eſt ſuppoſitio. cum dicit̉. igit̉ forma vocis nō ē ⁊cͣ. hͦ eſtindeterminata ſuppoſitio. ¶ Ad qd̓ obijcit̉. ꝙ oꝑa creationis exercuit deus ſine verbo ſenſibili ⁊cͣ. Dicendum ꝙnon ſequit̉. quia verbum increatuꝫ non factum eſt ſenſibile vt crearet: ſicut factū eſt ſenſibile vt recrearet. ¶ Exhis patet rn̄ſio ad aliud. ꝙ verbum increatum eſt ſenſibile factum. non ꝓpter opus nature vel gratie gratiſdate: ſed ꝓpter opus gratie gratum faciētis. quia ꝓpter mūdationem ⁊ ſaluteꝫ anime. ideo decuit ꝙ in operibꝰ mudationis eſſet expreſſio verbi ſenſibilis ⁊ n̄ in alijs. ¶ Adaliud quod obijcit̉ dd̓m. ꝙ non negat hugo qn̄ in baptiſmo requiratur verbū vocale. ſꝫ intendit ꝙ per hoc ꝙ dicitur in nomīe. cum dicit̉. baptizo te in noīe patris ⁊ filij⁊ ſpūſſancti. nō intelligit̉ nomen vocale ſed potius mentale: quod nō eſt noticia fidei ſiue noticia que eſt fides.¶ Ad vltimū dd̓m. ꝙ non negat verbo predicto quin requirat̉ verbū exterius: ſꝫ on̄dit̉ illud nō ſufficere ſine fid̓.vn̄ exponit̉ nō qꝛ credit̉ tm̄.Articulus ſecūdusOnſequēt̉ querit̉ de integritate forme. Priovtꝝ hoc ꝓnomē ego requirat̉. Scd̓o. vtruꝫhoc verbum baptizo. Tercio. vtrum trinita