Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

debet intentio baptizātis ꝑſonalis: ſꝫ baptizātis īꝑſona fideliū .ſ. vt intēdat facere qd̓ facit eccīa.Membrū ſecūduOnſequent̉ queritur de materia baptiſmi.Primo querit̉ de ſubſtātia materie. Secūdo de quātitate. Tercio de idemptitate.Primo .n. querit̉ ſi baptiſmꝰ debeat fieri īaqua. Scd̓o. quāta aqua requirat̉. Tercio. ſi baptiſmꝰideꝫ eſt qd̓ aqua.Articulus primꝰIrca primū ſic. videt̉ debeat fieri ī aquaquia regenerās regeneratū debent hr̄e cōuenientiā. s homo regenerat̉ eſt compoſitum:aqua v̓o baptiſmi ſimplex eſt. pret̉. corpus hoīs elemētatum eſt: ſꝫ aqͣ elementū. eſt igit̉ ꝯiūctio ꝯueniēs. Itēquerit̉ quare magis fit in elemēto ꝙͣ in alio. quia ſi baptiſmus ſignificat ſepulturā xp̄i reſurrectōꝫ: ſepulturaxp̄i fiebat in terra ī aqua. videt̉ ⁊cͣ. Sic .n. ſignatuꝫmagis ꝯgrueret ſignificato. vj. ad. Cōſepulti .n. ſumꝰcum illo baptiſmuꝫ in mortē. vt qūo reſurrexit xp̄us amortuis: ita nos ⁊cͣ. Iteꝫ in nullo ſacram̄to neqꝫ legis nature neqꝫ legis ſcripte: qd̓ fiebat ad purgatōeꝫ originalis erat aqͣ. igit̉ a ſimili ⁊cͣ. Itē omīa ſacramentaeoꝝ que fiebant ad purgatōꝫ originalis ī veteri lege habebant ortum principal̓r a terra. quare ſil̓r ī noua vteēt ꝯuenientia figurati ad figuras. Dicit .n. Hug. omīailla ſuꝑioris tꝑis ſacram̄ta ſiue ſub lege naturali ſiue ſb̓ſcripta: ſigna quedā fuerūt figure eoꝝ que nūc exhibita ſunt ſub gr̄a ſacram̄toꝝ. Iteꝫ iſtud eſt ſacramentūnccītatis. ſꝫ aqua eſt ſemꝑ parata īmo multi moriūturante. cum igit̉ aer ſit omībꝰ coīs ꝑatus: videt̉ deberet fieri in aere. Iteꝫ ſi ꝯgruebat ſacramētuꝫ iſtud fieriin liquore aliquo: quare fiebat in oleo quo ſignificat̉ſpūſſanctus ſiue gr̄a ſpūſſancti. Itē ſi baptiſma fiebatin aqua quia aqua effluxit de latere xp̄i Io. xix. quareſimilit̓ in ſanguine qui ſil̓r effluxit. Itē qd̓ fluxit de latere xp̄i: aut fuit aqua pura qd̓ videt̉. enī eēt contranaturā. ſcꝫ aqua pura efflueret de corꝑe hūano. aut fuit humor aqueꝰ. ſi: tūc videt̉ in alio liquore ab apura poſſit fieri. Iteꝫ videt̉ in aqua ſanguīe ſimiꝯmixtis fieri deberet: qꝛ ſimul effluxerunt a latere xp̄i inpaſſione a qua baptiſmꝰ hꝫ virtuteꝫ. Iteꝫ circūciſioniſucceſſit baptiſmꝰ ſicut ſignatū ad ſignū ſiue figuratumad figurā. ſacramentū circūciſionis fiebat ferro vel lapide que nullā hn̄t ꝯuenientiā ad aquā. vn̄ ⁊cͣ. Itē qͣreſacr̄m quo purgat̉ originale in lege gratie fiebat aqͣ: ī leze ſcripta lapide vel ferro? Iteꝫ arguit̉ ſic. ſicut cauſaſe hꝫ ad cauſaꝫ: effectus ad effectū. ſꝫ circūciſiōis fuit ferꝝ vel lapis: baptiſmi aqua. ſꝫ hoꝝ nulla ꝯueniētia.igit̉ nec effectuū .ſ. circūciſiōis baptiſmi. Reſpōſio.huic queſtioni .ſ. quare baptiſmꝰ fit in aqua rn̄dꝫ Dſic dicens. Qm̄ in incorruptōne fecit nos deꝰ. trāſgrediētes .n. ſalutare eius mandatū corruptōne mortis cōdemnauit: vt ī mortale eēt malū. condeſcēdēs ſeruis vt miſericors ẜm nos factus a corruptōne ꝓpria paſſione redemit irrigauit nobis ex ſancta immaculata eius coſta fonteꝫ remiſſionis. aquā quideꝫ in regeneratōꝫ ablutioneꝫ peccati corruptōis: ſanguineꝫ aūt potum viteeterne datoreꝫ. mandatū dedit nobis aquā regenerari ſpiritū inuocatōꝫ or̄oneꝫ aque ſuꝑueniente ſpiritu. Qm̄ .n. duplex homo ex aīa corꝑe duplicē dedit nobis purgatōꝫ aquā ſpiritū. ſpiritu ꝗdeꝫ ẜm imagi ſimilitudinē eſt renouante. aqua aūt ſpūs gratiācorpus a peccato purgāte a corruptōe liberante: mortis ꝗdeꝫ imaginē explente aqua aūt vite arrā attribuēteſpiritu. a principio .n. ſpūs dei ferebat̉ ſuꝑ aqͣs antiꝗtus ſcriptura teſtat̉ aque in ea eſt purgatio. Itē hocſacramentū inſtitutuꝫ fuit fieri in aqua potius ꝙͣ in alioelemento vel elemētato: ꝓpter ꝓprietates aque huic ſacramento magis cōgruūt. aqua .n. ſiue humidū aqueumhabet vim mūdificatiuā. Hugo. In ſolo elemento aqueſacramētū baptiſmi ꝯſecrari inſtitutū eſt: qꝛ hec ſola plenam ꝑfectā mundatōꝫ hꝫ. alij liquores omēs aqͣ purificant̉. ſi ꝗd alio quolibet liquore tactū fuerit: aqͣ abluit̉vt emūdet̉. hec Hugo. Cuꝫ .n. habeat vim mūdificatiuāꝯuenit vt tactū carnis xp̄i in qua omīs mūdicia a trāſfuſione peccati fuit: ꝯferet̉ ratio mūdificādi a ſordibuculpe. Iteꝫ naturā frigiditatis hꝫ vim repreſſiuā caloris. vnde ꝯuenit vt contactū carnis xp̄i in eratcupiſcentia peccati: adueniēte ſpūali vi verbi: refrigeraret carnē a ꝯcupīa peccati. Iteꝫ rōne dyaphaneitatis ſiue tranſparētie ip̄am tranſit lumē: illud ſibi quodāmodo incorꝑat. Un̄ cōuenit vt ip̄am virtute verbi deoigente tranſeat lux gratie ad aīam. ſit gr̄a in baptimo ſicut ī ſubiecto: ſꝫ rōne virtutis coīs. vt ex v̓tute v̓bivite: ꝯferat̉ grām vita ſpūalis baptizato ſi digne ſuſcipiat. Item rōne ꝑſpicui qd̓ habet: coēꝫ cum corꝑe celeſtihꝫ virtutē ſiue vim viuificatiuā. vnde cōuenit vt illa mediante aīa viuificaret̉ vita ſpūali. Iſte aūt ꝓprietatesueniūt baptiſmo qui hꝫ virtutē mūdandi ſordes ſpirituales reprimēdi incentiuū fomitis. Iteꝫ ip̄m trāſfundit̉ lumē gratie ad aīas viuificat̉ ipſa aīa vita ſpirituali ſiue gratie. Ex hoc pꝫ rn̄ſio ad primū. qꝛ ꝙͣuis aqͣcōueniat regenerato inqͣtū ſimplex vel inqͣtū elemētūnihilominꝰ cōuenit ipſa regenerāte ſiue cuꝫ effectu illius rōne ꝓprietatū que p̄dicte ſunt. hec ꝯuenientia potius attendit̉ in ſacramētis. vt ſit ꝯueniētia in ꝓprietatibus potius ꝙͣ in ſubſtantia de qua obijcit. Ad alid̓ qd̓querit̉ quare magis exercet̉ baptiſmꝰ in elemēto ꝙͣ inalio maxime ꝙͣ in terra. Dicendū duo attendi debētin ſacramento .ſ. miſticū ſolū: miſticū morale. vn̄ hecin baptiſmo attendi debēt. miſticū ſolū circa xp̄m .ſ. paſſionem eius reſurrectōꝫ: que ſignificatur immerſionē eleuationeꝫ ab aqua. miſticū morale ꝙͣtuꝫ ad ea fiūtcirca baptizatum .ſ. purgationeꝫ. repreſſionem incentiui⁊cͣ. ꝓpter que principal̓r per ſe exercet̉ baptiſmꝰ. ꝙͣtuꝫad iſta congruit magis aqua ꝙͣ terra vel ſanguis. Coenim merſuꝫ ī terra vel ſanguine potius ſordidat̉ ꝙͣ purgatur vel mundat̉. ſimilit̓ eſt de aqua: immo hꝫ virtu mundificatiuā qua mundant̉ corꝑa immerſa. vn̄ ſignficat grām mundantē ipſam aīaꝫ. Sil̓r eſt de alijs effectibus. Ad aliud qd̓ obijcit̉. neqꝫ lege nature neqꝫ ī lege ſcripta ⁊cͣ. Dicendū hoc oportuit: immo vt dic̄Hug. oportuit vt ẜm ꝓceſſum tempoꝝ ſpūaliū grāruꝫ ſigna magis ſemꝑ ac magis euidētia ⁊cͣ. vn̄ ꝯueniens fuitvt baptiſmus fieret in aqua que euidentius grām repreſentat ꝙͣ decimatio vel circūciſio: vt Hugo on̄dit. Adillud qd̓ obijcit̉ de ſacramētis legis nature legis veteris que fiebāt ad purgatiōꝫ originalis hēbant ortuꝫ aterra. Dicēdū lex ſcripta omīa ꝯcluſit ſub maledicto.vnde de terra que maledicta erat. iij. Gen̄. cōgruebat vtortū haberet quo exercebat̉ ſacr̄m purgatiōis: immo oīaſacrificia eoꝝ ex terra ortum hēbant hac rōne. vt cognoſcerēt ſe ſacramēta legalia ꝑtingere ad plenam ꝑfectioneꝫ: ſꝫ adhuc ꝑſiſtere in maledictōne. ſic cogeret̉ fugere ad xp̄m. Hec eſt ſpālis quare ꝯgruebat vt ſacrificia ſacram̄ta legis veteris haberēt ortum ex t̓ra. Adillud qd̓ obijcit̉. quia eſt ſacr̄m nccītatis ꝯueīebat fieret in aere. Dicendū. lꝫ enī aer ſit humidꝰ: tamēqͦdlibet humidū aptū ē ad lauandū vel ad abluendū: ſedhumidū aqueū. Alia etiaꝫ eſt. ꝗa aer naturalit̓ calideſt: ideo ita ꝯuenit ad repreſſionē fomitis ſic̄ aqͣ eſtfrigida. Et qd̓ obijcit eſt ſacr̄m nccītatis. dd̓m eſt: ideo inſtituit dn̄s vt fieret in elemēto cōmuni a tn̄ apto: qd̓ ſolū eſt aqͣ. vt nullus poſſet excuſari a ſuſceptione ſacr̄i. Ad qd̓ obijcit̉. oleuꝫ ſignat̉ gr̄a ⁊c̄.Rn̄ſio. verū ē: ſꝫ rōne effectus gr̄e ſunt ꝯfortare confirmae̓. oleū .n. ꝯfortat ꝯſolidat illd̓ qd̓ linit̓ illo. Iſtosaūt effectus hꝫ gratiā in ꝯfirmatōe. alios aūt effectus hꝫī baptiſmo .ſ. purgatōis decoratōis. qꝛ gr̄a baptizabit