Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

eccleſie nec ꝑuulo: ſola gr̄a abſqꝫ om̄i debito remittat dn̄s pct̄a: qͦcūqꝫ vel medio remittāt̉. Pret̓. nec inhoc p̄iudicat̉ diuine miſcd̓ie: qꝛ ex dīna ꝓuidētia rōnabilit ꝓuiſum eſt: vt ſine intētione que ē qͣi vita oꝑatiōis dux: ip̄a oꝑatio efficaciā hēat. vn̄ dīna miſcd̓iandebet aliꝗd facere qd̓ ſit in preiudiciū ꝓuidētie eiꝰ: magis conſonū eſt rōni. oꝑatio baptiſmatis ſine intentione efficaciā habeat ꝙͣ ſine: etſi ex eminat aliqd̓ ꝑicu ꝑuulo. Ad aliud qd̓ obijcit̉. ſi totū ludicre factū eſt⁊cͣ. dd̓m ſicut a Huḡ. habet̉. aliꝗd fieri ludicre dupl̓reſt. ſicut aliꝗd dare ludicre. pōt .n. dare aliꝗs ita ludicrealiꝗd: ludicre dat: vult intēdit dare. vel italudū tm̄ intendit: aūt vult neqꝫ intēdit dare: ſꝫ potius dare. Sil̓r in ꝓpoſito dd̓m. Si ꝗs iocoſe totā formaꝫbaptizandi ſeruet. ſimul iocare intēdit baptiintendit: baptiſmꝰ eſt. Si aūt intēdit niſi luduꝫ ī ſimergendo: eſt baptiſmꝰ. Ad hoc igit̉ qd̓ dicit augꝰ. qſi totū ludicre factū ē implorādū ⁊cͣ. dd̓m intellectuAuḡ. eſt. ſi totuꝫ opus exteriꝰ ludicre fiat: adhuc qꝛ oexterius poſſit exerceri intentōe baptizādi vel ludētm̄: implorandū eſt diuinū oraculū vt dn̄s on̄dat ſi ſit baptizatus .i. ſi ſic ludendo intendebat̉ baptizare vel lude̓m̄modo. Ad illud qd̓ obijcit̉ ſimile de purmalos ⁊cͣ. dd̓m ſacram̄ta ſunt inſtituta vtli ꝑtinacia impetu violento ꝓcedāt ad effectū: ſꝫ vt vſuordinata rōnis fiāt efficaciā habeāt. aūt reꝗͥrit excellentia ſacram̄ti: maxime ſacram̄ti nccītatis. Quia enīeſt ſacr̄m nccītatis: requirit̉ multa ſolicitudo vt p̄termittat̉ qd̓ ad ordinate fiat requirit̉. ſꝫ vbi aliqd̓ opꝰpſum rōnis ordinatuꝫ requirit: ncc̄ia eſt intentio que eſtdux regula oꝑis: ꝓpter qd̓ in ſacramēto requirit̉ intentio. ſꝫ in oꝑibus ꝓbatōis quia oꝑans impetit in opusdam violenta atqꝫ irrōnabili ꝑtinacia nec vllā admittitratiōꝫ: requirit̉ intentio. nec dd̓m talis ꝓbat: nec ēinſtrumentū vel mīſter ꝓbantis ſꝫ opus potius. Qd̓ enīipſi ꝑuerſe faciūt: dn̄s ordinat ad bonū. vn̄ opꝰ probatvt eſt oꝑantis: ſꝫ vt eſt dei ordinātis. Sꝫ qn̄ malꝰ baptizat: baptizat eo eſt miniſter eccīe. inqͣtū hmōi eſt miniſter ſacram̄ti. Ad hoc qd̓ obijcit̉ ſimile de operibꝰcorꝑalibus. dd̓m non eſt ſimile: qꝛ oꝑatio ſacramētialia opera ſpūalia ẜm vſum rōnis ordinatiſſimū debentꝓcedere in actum. ꝓpter qd̓ in actibꝰ ſpūalibꝰ intētio requirit̉. nec ſic eſt de corꝑalibꝰ. Ad id qd̓ obijcit̉ ſimile de iuramēto. dd̓m cum dr̄ dn̄s accipit verbuꝫ iurantis ſicut ille cui iurat̉. hoc intelligit̉ de acceptōe ꝙͣtūad hoc iurans debet iudicari verax vel ꝑiurꝰ... illecui iurat̉: ẜm coēꝫ vſum rōnaleꝫ verboꝝ ꝓlatoruꝫ accipit iurantis intellectū. iurās aūt aliquā fallacia formatſibi intellectum priuatū. ẜm ꝯcipit de illo intellectuquem ſibi format iurat. dn̄s iudicat illū veracē ẜm veritateꝫ illius intellectus: ſꝫ ꝑiurū. quia eſt verax ẜmcōmuneꝫ rōnabilē intellectū. vnde cuꝫ dicit̉. dn̄s ſic accipit vt ille cui iurat̉. hoc eſt. dn̄s iudicat iuramentū ve vel ꝑiuriū iurantē veracē vel ꝑiurum. ẜm ꝯformēvel difformē hꝫ intellectū intellectui illius cui iurat̉. Similiter pōt dici in ꝓpoſito. ſi baptizans conformat intentioneꝫ ſuam intentioni aſſiſtentiū: dn̄s iudicat veruꝫminiſtrū vere exequi officiū baptizandi. Si ꝯformatſꝫ hꝫ intentioneꝫ ꝑuerſam: dn̄s iudicat eum malūuerſum in executōne officij ſui. Ad illud qd̓ obijcit̉.minus malū eſt intendere bonū ⁊cͣ. dd̓m vt dic̄ Auguſti. ſuꝑ Io. Baptiſmus talis eſt qualis eſt ille in cuiꝰpoteſtate dat̉: qualis eſt ille cuius miniſteriuꝫ dat̉.Item alibi in eodeꝫ. Cum baptizat malus: illud qd̓ datum eſt vnum eſt. nec impar ꝓpter impares miniſtros: ſꝫpar equale. ꝓpter hoc hic eſt qui baptizat. Un̄ dd̓m. qmalicia non impedit efficaciam ſacramēti: quia ē miniſtroꝝ ſed dei. ꝓpter hoc quicūqꝫ baptizat dūmodo concurrant que ncc̄iō requirunt̉: baptiſmꝰ eſt. Si auteꝫ ꝗdnccͣiuꝫ omittit̉: eſt baptiſmuss. Ad aliud qd̓ obijcit̉ fides eccīe poteſt ſupplere defectum fidei baptizantis.⁊cͣ. dd̓m intentio baptizantis qn̄ infidelis baptizat facit baptizanteꝫ miniſtrū eccīe. Si .n. non intenderet facē̓qd̓ facit eccīa: ſꝫ qd̓ facit hereſis. eēt miniſter eccleſie.Unde vt dicit Augꝰ. qn̄ baptizat hereſis non baptizat:vnde diuiſa eſt ab eccīa: ſꝫ vnde coniūcta. cōiuncta eſt autem hoc intendit quod intendit eccīa. Intentio igit̉baptizantis fidelis ſupplet defectum fidei in eodeꝫ. illūſufficienteꝫ ad hoc miniſteriū exequēdū efficit. qꝛ igit̉ exintentione eſt eſt miniſter eccīe quodāmodo eſt deeccīa. ſi haberet intentionē: eēt ex hoc intentioeccīe pōt ſupplere defectuꝫ intentionis miniſtri talis. Ad illud qd̓ poſtea obijcit̉ dd̓m. fides eſt eſſentialisip̄i baptiſmo. quia baptiſmus virtutē hꝫ a fide maxīea fide paſſionis. Ipſa aūt verba inſtituta a dn̄o efficaciāhn̄t ſanctificandi a fide. vt habetur ab Auigͦ. dicente. accedit verbum ad elementū ⁊cͣ. quia dicit̉: ſꝫ qꝛ credit̉.Eſt igit̉ ipſi baptiſmo fides eēntialis. fides baptizantis: ſꝫ eccīe. hoc quia ſacramentū eſt eccīe. ſꝫ ipſi baptizati rōne actualis miniſterij intentio eſt nccͣia: ne excellentie ſacramenti actio irrōnalis impetuoſa p̄iudicet.vnde quia ſacramentū eſt eccleſie requirit̉ fides eccleſie:ratione qua miniſtrat̉ actualiter a baptizante: requirit̉intentio baptizantis. Ad illud qd̓ obijcit̉. magis debet habere baptizans qd̓ efficit ꝙͣ qd̓ non efficit ⁊c̄. Dicendum medium ſumit̉ in hoc argumento a maiori determinante ſibi materiaꝫ vniuocatōis cauſe effectꝰ. qd̓patet cuꝫ dicit̉. magis videtur debeat habere baptizasqd̓ efficit ꝙͣ qd̓ non efficit: ſꝫ efficit fideꝫ in aīa ⁊cͣ. Dico in hoc argumento vnum falſum ſupponit̉ .ſ. ē vniuoca actio. quia neqꝫ ꝙͣtū eſt ex ꝑte ſacramenti neqꝫ mīſtrieſt vniuocatio reſpectu effectus qui eſt gratia vel virtusquia neqꝫ in ipſo ſacramento neqꝫ in miniſtro requiriturgratia. Cum igit̉ ſupponit̉ magis debet baptizans habere ⁊cͣ. ſupponit̉ falſum. quia hic non eſt vniuoca actio.Item ſuppoſito eſſꝫ vniuoca actio: adhuc eſſet fallaciaconſequētis in argumēto. immo potius ſic deberet infere. ſed ab ipſo eſt tinctio vel ablutio. igitur ipſe ē tinctꝰvel ablutus. non auteꝫ ſequitur eſt inſtantia. calidumagit vniuoce: igitur ſi calidum liquefacit: calidum eſt liquidum. Ad hoc quod obijcitur. duo ſunt effectusbaptiſmi qui ſunt a virtute paſſionis ⁊cͣ. Dicendū quedam eſſentialiter reſpiciunt ſubſtantiam ſiue eſſe baptiſmi ſimpliciter: quedam miniſterium baptiſmi. virtꝰ autem baptiſmi vt conſideratur in ſubſtantia ſua eſſe: eſta paſſione reſurrectione. nihilominus ꝙͣtum ad minꝰſterium ſacramenti quod applicatur efficacia requirit̉intentio. lꝫ igitur quo ad principales effectus ſit virtusbaptiſmi a paſſione reſurrectione xp̄i: nihilominus ꝗavirtus baptiſmi non habet effectū in iſto vel illo ſine miniſterio: neceſſaria eſt intentio ad hoc virtus baptiſmieffectum habeat in iſto vel in illo. Ad illudquod obijcitur. intentio recipientis non requirit̉ neceſſario. Dicendum quia ꝓprius effectus baptiſmi eſt ablutio originalis quod ex altero contrahitur: ꝓpter hoc remediūquod habetur baptiſmum per alterum debet ꝓcurariſiue miniſtrari. ꝓpter quod non eſt neceſſaria intētio baptizati ſed baptizātis. Ad hoc quod obijcit̉ de adultoheretico ficte accedente. dico ſine preiudicio. talisrecipit ſacramentuꝫ niſi aliquo modo intendat recipereqd̓ recipit̉ a membris eccīe. vnde in tali reꝗrit̉quodammodo intentio generalis eccleſie ſicut ī baptiꝫaliud quod obijcit̉. in diffinitiōe baptiſmi in formaſcripta a dn̄o: tangitur aliquid quod ſignificatintentio eſt neceſſaria baptiſmo. Dicendum inſinuaa forma preſcripta a dn̄o. vlti. Math̓. Ite baptizanteseos in nomīe pa. fi.. ſpūſſa. ⁊cͣ. vt enim dicunt aliquiintentio inſinuatur in hoc dicitur baptizantes. vn̄ ſenſus eſt baptizantes .i. tingentes in aqua cum intentionebaptizandi. In oꝑe enim qd̓ fit ẜm ꝓpoſitum reꝗrit̉ intētio. Unde dn̄s precipiendo illis opus exercendꝓpoſito intentione oꝑantis hn̄dā circa idem inſinuat.