Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Queſtioritur intentioſtri. Iteꝫ vt dicit augꝰ. accedēs ver ad elementū fit ſacr̄m. duo igit̉ ſunt tm̄ nccͣia .ſ. elem̄ qd̓ hꝫ vimieratiuā ex contactu carnis xp̄i. v̓būinſtitutū a dn̄o. hec vident̉ ſufficere. Iteꝫ ſi intentiobaptizantisuirit̉: tunc intentio alicuiꝰ ſibi ſoli patet alios latet. nullus ſcit vtꝝ ſit baptizatꝰ vel. igit̉ cuꝫnullus debeat cōmittere ſe diſcrimini: videt̉ oēs debētrebaptizari. immo videt̉ ſit via ſalutis: ſꝑ relinqui oporteat ſcrupulū hmōi heſitatōis in ꝯſcīa. Itē auguſti. ſi ludicre ſiue minute factū ſit: implorandū ē dīnūauxiliū vtꝝ baptiſmꝰ ſit vel. Si igit̉ totuꝫ ludicre factum eſt: nulla eſt intentio baptizandi. igit̉ ſi requirit̉ intentio: certū eſt vbi totū ludicre factū ē: ē baptiſmꝰ.igit̉ vt certificet̉ ſuꝑ ē implorandū diuinū oraculū. Item deus ꝓbat miniſtros bonos malos. vt demones hoīes malos: qn̄ ꝑmittit illos ꝑſequi bonos adeoꝝ ꝓbationeꝫ. Similiter purgat ſacr̄m baptiſmi exerciti bonos malos. Sed ad hoc aliquis ꝓbeturrequirit̉ intentio ꝓbantis. qn̄ dyabolus ꝑſequit̉ aliquē intendit probet̉ ſua ꝑſecutione. a ſimili videt̉requirit̉ intentio .ſ. baptiſmū. Iteꝫ in oꝑbꝰ corꝑalibus requirit̉ intentio. nec iudicat̉ oꝑatio ẜm intentionē. Si aūt aliquis ꝑcuteret aliqnē lꝫ intenderet int̓ficere: ſi interficeret homicidiū ꝯmitteret. a ſimili videt̉ īꝓpoſito. Iteꝫ Yſido. Quacūqꝫ arte verboꝝ quis iuretdeus ſic accipit ſicut ille cui iurat̉ intelligit. A ſimili videt̉ verba baptiſmi quacūqꝫ intentōe ꝓferant̉: deꝰ accipit ſicut intelligūt aſſiſtentes. Iteꝫ minus malū eſt intendere bonū intēdere malū. ſꝫ qui baptizat aſſumptoprecio malū intendit: nihilominꝰ baptizat. multo fortiꝰvidet̉ qui non intendit bonū: ſꝫ facere qd̓ facit eccīa baptizat. Iteꝫ fides eccīe pōt implere defectuꝫ baptiſmatis. ſicut in baptiſmo requirit̉ fides baptiſmatis: ſicnec intentio. Iteꝫ baptiſmus eſt ſacr̄m fidei. hoc eſt qꝛfides p̄rogatiua quādā ſpāli congruētia eſt eſſentialisilli. nihilominꝰ requirit̉ fides baptiſmatis ad efficaciam baptiſmi. igit̉ nec intentio conſimili rōne: intentio non ſit magis eēntialis baptiſmo. Iteꝫ magis videtur baptizans debet habere illud qd̓ eius mīſterio fitin baptizato ꝙͣ efficit̉. ſꝫ miniſterio baptizātis qͦdāmodo efficit̉ fides in aīa: aūt intentio. igit̉ vt videturmagis requirit̉ fides in baptiſmate ꝙͣ intentio. Itemduo ſunt effectus baptiſmi .ſ. remiſſio culpe: ornatꝰ gr̄eſiue virtutū. Sacr̄m autē baptiſmi virtutē hꝫ a paſſionexp̄i reſurrectōe ad iſtos effectus. igit̉ intentio non ē baptiſmo eēntialis neqꝫ de nccītate baptiſmi: cuꝫ aliūde ſittota virtus baptiſmi. Iteꝫ intentio recipiētis reꝗritur neceſſario: vt pꝫ in ꝑuulis. ſil̓r nec in adultis. Sihereticus ficte accedat ad baptiſmū alia de cauſa: lꝫintendat acciꝑe ſacr̄m. ſuſcipit tn̄ vt dicunt quidam. igit̉vt videt̉ nec intentio baptizantis. Iteꝫ diffinitio indicat rei. ſꝫ diffinitio baptiſmi eſt hec vt habet̉. iiij. ſentē.diſ. iij. Baptiſmus tinctio dicit̉ .i. ablutio corꝑis exterior ſub forma verboꝝ preſcripta. In hac diffinitōe tangit̉ aliquid quo ſignificet̉ intentio eſt nccͣia baptiſmo. Item vnde habet̉ intentio eſt neceſſaria: cum exprimat̉ in forma preſcripta a dn̄o. Item verba illa qͦꝝvirtus eſt in ſignificando: efficaciā hn̄t ſiue intendatur aꝓferente quod ſignificent ſiue non. igit̉ videt̉ illa v̓baquoꝝ virtus eſt ad oꝑandū: efficaciā habebūt cum proferunt̉: ſiue intendat̉ qd̓ oꝑent̉ ſiue. Rn̄ſio. neceſſario requirit̉ intentio baptizantis in baptiſmo. hꝰ ē.quia miniſteriū baptiſmi eſt opus volūtatis rōnabilisdeliberate. qd̓ aūt eſt hmōi: ꝑtinacia vel impetu exercendū eſt: ſꝫ conſideratione rationis directōne intentionis. hoc ꝓpter duo. ꝓpter reuerentiā ſacramenti: cautelam baptizati. vnde iniuria irreuerentia fieret ſacramento baptiſmatis ſi ſine intentione fieret. Item vt maior cautela adhibeatur baptizato. quia enim ibi eſt ꝑiculum: debet baptizandus cautꝰ eſſe vt non ſe exponat cuicūqꝫ notato vel ſuſpecto. Alia ratio eſt hec. Fides ē prin.xiij.cipium vniuerſaleio ſacramēta maxime ſacramentūbaptiſmi efficaciam habet. ſꝫ hec efficacia ſcꝫ fidei habet locum in iſto vel in illo baptizato: niſi mediante miniſtro eccleſie diſpenſante. Sed baptizans efficit̉ mīſtereccleſie hoc qd̓ intendit eccleſia. vnde neceſſario reꝗͥrit̉intentio. ſimiliter eſt de virtute verbi: quia nullam habetvirtuteꝫ niſi mediante diſpenſatōne miniſtri eccīe illd̓ferentis. Ad illud auteꝫ q primo obijcit̉ ꝯtra hoc. dicendū verbū augͥ. intelligiitur in oꝑibus virtutū quibꝰaliquis meret̉ ſibi. in talibꝰ fides dirigit intentōneꝫ .ſ. infinem optimū. nihilominus dici poſſet ſicut fides proprie dirigit intentioneꝫ agentis ſiue exercentis ſe ī operibus virtutū: ſic fides eccīe in oꝑibus ſacramētoꝝ.dico ſi deſit ꝓpria agentis. Cum aūt hereticus baptizāteo intendit qd̓ intendit eccīa: efficit̉ miniſter eccleſie.Si .n. non intendit quod intendit eccīa: ſꝫ qd̓ hereſis infideliū: non baptizaret. quia igit̉ in baptizando eo intendit idem qd̓ eccleſia: efficitur miniſter eccīe. qd̓ faciteſt opus eccleſie. Unde ſicut qn̄ baptizat fidelis intentionem eius dirigit fides: ſic qn̄ baptizat hereticus intētionem eius dirigit fides eccīe ratōne pretacta. Ad alid̓qd̓ obijcit̉. intentio non ordinat niſi oꝑationeꝫ intēdētis ⁊cͣ. Dicendū vt vult ph̓us. eſt agens ẜm naturam:vt qd̓ in ſubiecta ſibi materia ſtatim quaſi quodaꝫ impetu agit .i. non cum ꝓuidentia conſideratōne aliqua.Eſt agens ẜm ꝓpoſitum qd̓ agit ſtatim ſubiecta ſibi materia: ſꝫ cum quadam intentione cōſideratōe. ītentione: ſic agit vtens ratiōe. maxime in his neceſſaria ſunt ad ſaluteꝫ. Unde cum baptizās ſit agens ẜmpoſitum neceſſario requirit̉ in hmōi actione intentō. ſedactio baptizantis eſt relata ad aliam .ſ. ad actiōeꝫ dei.poſitum .n. eccleſie eſt miniſter abluat exterius: vt deabluat interius. ꝓpter qd̓ intentio dirigit actionē baptiſmatis vt eſt relata ad opus dei. vn̄ intētio reſpic̄ vtrāqꝫactōneꝫ vtrāqꝫ dirigit ordinat ſicut cauſa ſine qua n.Cum igit̉ obijcit̉. intentio vnius ordinat actu alterius. Dicendū hoc eſt verum qn̄ intentio illius nullomodo reſpicit actum alterius. ſic eſt hic. Ad aliudquod obijcit̉. accedens verbum ad elementū fit ſacͣmētum ⁊cͣ. dd̓m vt dicit Grego. in moral̓. non debet intētio verbis deſeruire: ſꝫ verba intentōni. vnde tunc dicituraccedere verbū ad elementū: qn̄ cuꝫ intentione ꝓfertur.aliter dicit̉ ꝓprie verbū accedere ad elementū. eniꝫdicit̉ accedens verbū ⁊cͣ. ibi ſumit̉ verbum ꝓprie. non ſolum voce litterata articulata: ſꝫ ẜm ꝓfert̉ intentione. Qd̓ pꝫ qd̓ dicit augꝰ. ꝗa dicit̉: ſꝫ quia creditur. ſicut .n. dicit augꝰ. fides dirigit intentionē. Uel pōtdici. augꝰ. intendit determīare omīa que requiruntur ad ſacr̄m: ſꝫ ea que ad opus exterius ſacramenti reꝗrunt̉. vt elementū qd̓ eſt materiale: verbū qd̓ eſt formale. Ad illud qd̓ obijcit̉. ſi intentio requirit̉ nullꝰ ſcitvtꝝ ſit baptizatus ⁊cͣ. Dicēdū ſi aliquis debeat baptizari: adhibenda eſt diligētia baptizatus ꝯmittaturalicui ſuſpecto vel notato de hereſi: ſꝫ ꝓbato in fide. ſilꝫ intentio baptiſmatis innoteſcit certitudinal̓r: tn̄ īnoteſcit vehemēti p̄ſumptōe. ſufficit ſaluti ip̄ius baptizati adulti ꝓpria fide intentōe. ſic ſatis precauetur ꝑiculo. Sꝫ adhuc dubitat̉. qꝛ his omnibꝰ expletisin baptiſmo ꝑuuli: bn̄ pōt accidere baptizat habebit intentōꝫ eccīe. igit̉ ſi requirit̉ intentio baptizātis:eſt baptizatus ꝑuulus. igit̉ ſi decedat anteꝙͣ hēat vſuꝫ liberi ar. damnabit̉. nihi lominꝰ eccīa fecit qd̓ in ſe fuit:uulus nihil potuit facere. igit̉ videt̉ ꝑiculoſe minusſufficient̉ ꝓuiſum eſt hūane ſaluti. cum ſcꝫ ꝑuulus damnatur: tn̄ eccīa in nullo negligit. immo facit ſufficiēterqd̓ in ſe eſt: nec ꝑuulus aliꝗd pōt. Rn̄deo ſine p̄iudicō in caſu iſto pie ſupponi pōt ſummꝰ ſacerdos ſupplebit. Cum enim virtus ſua ſit alligata ſacramētis: pieſupponenduꝫ eſt ſuꝑabundātia liberalitatis gr̄e illiꝰ merito eccīe in nullo negligentis aliud remediuꝫ ſalutis habebit. Pret̉. ſi faciat: in nullo p̄iudicat