collatōeꝫ. ſꝫ baptiſmꝰ p̄cedit remiſſionē natura: adminꝰ ergo fides gr̄aꝫ. ¶ Pret. quare pct̄oꝝ remiſſionē appropriatbaptiſmo gr̄am v̓o fidei: cū tamē vtrūqꝫ fiat ꝑ baptiſmumSi dicat̉ ꝙ pct̄oruꝫ remiſſio equaliter datur omnibꝰ. gr̄aautem .i. gr̄e actus vel vſus exigit aliquod meritum a ꝑteli. ar. ẜm em̄ ꝙ quis ſe p̄parat ⁊ confidit in deo: ẜm hoc gͣtia cooꝑatur plus vel minꝰ ſuo li. ar. ¶ Contra. tanta gr̄aſiue li. ar. cum tanta gr̄a: poteſt in tātū actum ſine aliquomerito p̄cedenti. ¶ Pret. in baptiſmo dat̉ gr̄a ⁊ remittiturpct̄m a virtute influente a paſſione xp̄i. que cū ſit vna ⁊ eadem ⁊ equaliter ſe habēs reſpectu omniuꝫ: equaliter fit inomnibꝰ vicūqꝫ baptiſmū ſuſcipientibꝰ. ¶ Pret. cū p̄ponatremiſſionē peccati gr̄e infuſioni. videt̉ ꝑuertere ordinem.Nam naturaliter ē prius lucis infuſio ꝙ expulſio tenebrarum. ¶ Item querit̉ de diuerſitate illaꝝ ſex ꝑticulaꝝ quein diffinitōe ponūtur ¶ Ad pͥmū dicendum. ꝙ nō ꝯuenitdiffinitio caracteri. eo mō quo ꝯuenit baptiſmo. Nam baptiſmꝰ eſt ſicut diſpoſitō exterior ad hoc ꝙ fiāt illa ſex ī nobis. Unde dicit̉ effice: qꝛ diſponit exteriꝰ ad hͦ vt illud fiatin nobis. caracter v̓o vt diſpoſitō interior. gͦ vtriqꝫ ꝯuenitſꝫ alio modo vni ſicut diſpoſitōni exteriori: alio ſicut diſpoſitioni interiori. ¶ Ad aliud patebit rn̄ſio infra in aſſignatione modoꝝ differēdi ꝑtiū diffinitōis. ¶ Ad illd̓ qd̓ obicitur de cauſa. dicēdū ꝙ deꝰ ē pͥncipiū efficiēs: ⁊ baptiſmſꝫ differēter. qꝛ deꝰ pͥncipalit̓ efficiēdo: baptiſmꝰ diſponēdo¶ Ad aliud qd̓ obijcit̉. ꝙ fides ⁊ gr̄a p̄cedūt baptiſmū. dicendū ꝙ veꝝ eſt. Naꝫ deꝰ ſufficiēt̓ ſe p̄ꝑanti. ſtatim infūditgr̄aꝫ. nō tn̄ ex neceſſitate ſꝫ mera liberalitate. Nihilominꝰtn̄ baptiſmꝰ inqͣtū eſt de ſua v̓tute in ſubiecto bn̄ diſpoſitoefficit gr̄aꝫ. ⁊ ꝓpter hoc dicit̉ ꝙ pͥmicie ſpūs dant̉ in baptiſmo. Poteſt tn̄ impediri ꝑ fictōneꝫ: vel p̄ueniri vt in adultis digne accedentibꝰ. eo ꝙ nō alligauit deꝰ potentiā ſuamſacramentis quin ſine ip̄is conferat gr̄am qn̄ vult. ¶ Adhoc qd̓ obijcit̉ de vniuerſalitate. Rn̄ſio ꝑtes in diffinitōneẜm habitum vel virtutē debent accipi nō ẜm actū. vt cū dicitur homo eſt aīal ratōnale mortale nō actu ratōcinās: ſꝫaptum natū ratōcinari. dico aūt ꝙ ſacramentum in benediſpoſito ſuſceptibili. gr̄am infundit virtualiter ⁊ ſi nonactualiter. ¶ Ad hoc qd̓ obijcit̉ ꝙ oēs ꝑticule ꝯueniūt gr̄edicendū ꝙ nō eſt verum in illa ratōne quā ꝯueniūt baptiſmo. quia nec hec pars que generatō neqꝫ hec que eſt ſigillum. ¶ Ad aliud dicendū. ꝙ baptiſmꝰ eſt ſacramētuꝫ fideicuiꝰ eſt ꝓprium illuminare ad cognitōneꝫ veritatis. ꝓpterhoc ꝙ ſpecialiter tangit̉ in diffinitōe baptiſmi. nō tamen ꝑhͦ excludūt̉ alia ſcꝫ acceſſus ad bonū ⁊ roboratō ad arduu¶ Ad illud quod querit̉. quare pct̄i remiſſio baptiſmo attribuitur nō gr̄e collatio. Rn̄ſio idem eſt ẜm eſſentiā peccatorum remiſſio ⁊ gr̄e infuſio. ſimiliter ⁊ lucis infuſio ⁊tenebraꝝ expulſio. differūt tn̄ ratōne. ⁊ ibi accipit̉ pct̄oruꝫremiſſio ꝓ ip̄a gr̄a vt eſt mūdans aīam ⁊ pct̄a delens. quieffectus ꝯmuiter ⁊ equaliter datur omnibꝰ in baptiſmo. ⁊ꝙͣtum ad remiſſionē culpe ⁊ pene: ꝓpter vnitatem virtutisacramētalis deſcendētis a paſſione xp̄i. Ꝙ aūt poſtea dicit gr̄a ⁊cͣ. ibi accipitur gr̄a ꝓut facit dignum vita eterna.ad hoc aūt cooꝑatur ⁊ purgatio antecedēs. Non em̄ ẜmcapacitatē naturalē ip̄orum naturaliū neceſſario dat̉ gr̄aſꝫ ẜm ꝙ quiſqꝫ ex ſuis naturalibꝰ ſe p̄parat. vnde ex dononaturali quod habet homo ſe p̄parando. nihilominꝰ pōiacciꝑe gr̄am differēter ꝓpter diuerſitatē volūtatis. ex hocpatet ſolutio. quare pct̄oꝝ remiſſionē p̄ordinat. gr̄a em̄ vtmūdans aīam ſeip̄am p̄cedit naturaliter vt facit dita eterna. ¶ Ad hoc quo querit̉ de iſtis ſex differētijsſio. ꝑ illas ſex differētias ſignatur gr̄a baptiſmalis ẜm diuerſas ſui comꝑatōnes. poteſt em̄ gr̄a illa comꝑari ad cauſam efficientē ſcꝫ ſpm̄ſanctū. ſicut dicit̉ pͥmicie ſpūs .i. primum donū gratū faciens. vel ad finalē ſicut dicit̉ pͥncipiuꝫvite. vel ad materialē ſcꝫ ad ſuū ſubiectū. ⁊ hoc duplicitervel ẜm eēntiā ſuā: vel ẜm potētias. ẜm eēntiam duplicitervel operādo ꝑ appropriatōeꝫ ad patrem: ⁊ ſic eſt regeneratio aīe. vel ad filiū: ⁊ ſic dicit̉ ſigillū. Filius em̄ eſt imagopatris. p̄cedentes aūt effectꝰ ꝑtinēt ad ſpm̄ſanctū. Si ꝯꝑa-retur ad animā ẜm ſuas potētias hoc ē dupliciter. vel ẜmcognitiuā ſic dicit̉ illumīatō. vel ẜm motiua ⁊ ſic cuſtodiacuſtodit em̄ a malo ⁊ in bono que ſūt due ꝑtes iuſticie. velaliter vt notet̉ reꝑatio aīe ꝙͣtuꝫ ad ſubſtātiā ⁊ potētias ⁊ita reꝑatio imagis dei. reꝑatio aīe ꝑ pͥmas differētias: reparatio potentiaꝝ ꝑ tres vltimas. quia reꝑatio memorieꝑ hoc ꝙ dicit̉ ſigillū. intelligētie ꝑ hoc ꝙ dicit̉ illum inmentis. volūtatis ꝑ hoc ꝙ dicit̉ cuſtodia. volūtatis em̄ habet cuſtodiri a malo ⁊ in bono.¶ Alembrum ſeptimūOnſequēter querit̉ in quo genere p̄dicabiliſit baptiſmꝰ. ⁊ videt̉ ꝙ ſit in genere relatōiscum baptiſmꝰ ſit ſacramētuꝫ. ſacramētū aūteſt ſignū eēntialiter: ꝓpter eēntialiter ad aliud dicit̉. ¶ Item cū baptiſmꝰ ſit aqua verbo vite ſanctificata. ꝙ dico ſanctificata nō ponit in aliquo gene̓: igit̉ eſt īgenere ſubſtātie. ¶ Itē baptiſinꝰ eſt ablutō ⁊cͣ. hec p̄dicatōnō eſt accidētalis: qꝛ tūc poſſꝫ dici denoīatiue de baptiſmnoſicut albedo de homīe. Nec cauſalis: qꝛ eſt ip̄m ſacramētūigit̉ eſt eēntialis gͦ baptiſmꝰ ⁊ ablutō ſunt in eodēSed ablutō actio eſt in genere actōis: ablutō paſnere paſſionis ⁊ ita videt̉ ꝙ ſit in gene̓ actōis vl̓ paſſiōis.¶ Itē videt̉ ꝙ ſit de gene̓ habitꝰ. qꝛ due ſunt ꝓprietates habitus ſcꝫ adiacētia ⁊ ornatꝰ habitꝰ. hec ꝯueniūt baptiſmoBaptiſmꝰ em̄ eſt corpoꝝ ⁊ eoꝝ que circa corpꝰ ſunt adiacētia. ¶ Item cū baptiſmꝰ ꝯcernit duo eēntialit̓ in ſuo eē. ſcꝫquo ſignat ſiue figurat: ⁊ quo efficit. debet vt videt̉ eē in diuerſis generibꝰ. ratōe qua ſignū eſt vel imago in relatōne:ratōe qua efficit in actōe ſiue in gene̓ actōis. ¶ Rn̄ſio. ꝙnihil impedit idem diuerſis ratōnibꝰ in diuerſis eē generibus. ſicut ſolet dici magnū inꝙͣtuꝫ dicit magnitudinē aſolute ⁊ ſimpliciter: dicit̉ eſſe in genere quātitatis. ratiqua dicit exceſſuꝫ reſpectu ꝑui in genere relatōis.dam dicunt̉ ad aliqd̓ ſimpl̓r ⁊ inqͣtū ꝓprijs noībꝰ detur. vt duplū ⁊ dimidiū. quedā nō ẜm ſe. ſꝫ ẜm modū ſuneris. ẜm ꝙ dicit ph̓us in p̄qualitatis habitꝰ etdiſpoſitio eoꝝ que ad aliquid ſunt eē dicebamꝰ. pene em̄in omnibꝰ talibꝰ genera ad aliquid dicunt̉. nihil aūt horūque ſingularia ſnt. ⁊ ponit exemplū de diſciplina que dicitur ad aliquid. nō aūt grāmatica. Iuxta hūc modū dicipoteſt. ꝙ baptiſmus ẜm ꝙ diuerſimode conſiderat̉. in diuerſis eſt generibꝰ. ¶ Ad p̄dictorum intelligētiam notandum. ꝙ cum baptiſmus nō ſit vnum ꝑ eſſentiā ſꝫ ꝑ ordineꝫſicut ⁊ alia ſacramēta. ẜm diuerſa ſui habet poni in diuerſis generibus. ꝓpter quod intelligitur ꝙ baptiſmꝰ poteſtconſiderari dupliciter. vel inqͣtum nominat quid nature:vel inꝙͣtum nominat quid miſticum. Inꝙͣtum aūt nomīatquid nature: ſumit̉ vel materialit̓ vel formaliter vel vtroqꝫ modo. Si formaliter: ſic nomīat ablutōeꝫ que eſt in p̄dicamēto actionis vel paſſionis. Si materialiter: nomīataquā ſiue elementū in quo fit ablutō ſicut balneum vel lauacrum ſic eſt in genere ſubſtantie. Si vtroqꝫ modo ſic nōdicit ꝙ vnius generis: īmo ꝙ quodamodo eſt in gene̓ ſubſtantie ⁊ quodāmodo in genere accidentis. vtpote actōisvel paſſionis. Si aūt loquamur de baptiſmo ẜm ꝙ nominat quid miſticū. hoc poteſt eē dupliciter. vel exteriꝰ vel interius. qꝛ duplex eſt baptiſmꝰ interior ⁊ exterior. Bapmus quidē exterior inꝙͣtuꝫ dicit ſacramētū ſiue qd̓ miſtieſt ſignū formaliter loquēdo. ⁊ eſt in gene̓ relatōis. materialiter v̓o ſiue cauſaliter eſt ſenſibilis forma ẜm ꝙ ſac̓mētum dicit̉ inuiſibilis gr̄e viſibilis forma. ⁊ reducit̉ ad terciam ſpēm qualitatis. Scd̓m aūt ꝙ nomīat baptiſmū interiore hoc pōt eē dupl̓r. vel in fieri: ⁊ ſic reducit̉ ad genusactōnis vel paſſionis vel ineſt factū: ⁊ ſic reducit̉ ad habitum ſicut mētis mūdicia. ⁊ ita ad pͥmam ſpēm qualitatis⁊ ſic patet quō ẜm diuerſas conſideratōes baptiſmꝰ ad diuerſa genera habet reduci. ꝑ hoc ptꝫ quō ad queſita rn̄dēdum ē. ¶ Ad hoc qd̓ obijcit̉ ꝙ ē de gene̓ habitꝰ qꝛ ornat etadiacet. dicēdū ꝙ hͦ nō ſequit̉. alio em̄ mō adiacet ⁊ ornatꝙͣ qd̓ eſt de genere habitꝰ. Baptiſmꝰ em̄ ornat aīaꝫ ornatū