qua fit in ſe ſꝫ aliud ꝓut nomīat̉ in ſua materia. Unde cūdicit̉ baptiſmꝰ fit in aqua. hoc eſt intinctio fit in aqͣ. ¶ Adaliud v̓o dicenduꝫ. ꝙ aqua que comꝑatur ablutōni ſolumbaptiſma dicit̉. Aqua v̓o qua baptizat̉ lauacrum diciturEphe. v. mūdans lauacro aque in verbo vite. ꝓpter quodillud qd̓ cooꝑatur ablutōni ſiue tinctōni baptiſma diciturUt quādo aliquis baptizat̉ aqua ꝯtenta in vaſe: illa quedeputata eſt mīſterio tali aqua dicit̉. Unde mihi videt̉ dicendum. ꝙ ſi aliquis baptizaret̉ in fluuio vel in mari: tota illa aqua que mouet̉ in tinctione: aqua baptiſmi dicit̉.Aliter dicunt quidā. ꝙ illud quod ſuꝑficialiter claudit ſiue includit intinctū aqua baptiſmi dicitur. nō dico ſuꝑficie aque: ſꝫ illud quod termīatur in ſuꝑficie includente inaqua minori non ſaluatur ſpecies aque. ¶ Ad id v̓o quodobijcitur de tranſitu aque. dicendū eſt ꝙ ibi accipit̉ baptiſmus nō pro ſuo eſſe materiali pͥmo: ſꝫ accipitur pro re querelinquit̉ ī baptizato. que ſcꝫ res manet: licet aqua trāſeat¶ Ad hoc quod obijcitur de hoc mēbro diluendis criminibus. dicendū ꝙ hec eſt intentō ſermonis vt aqua ſanctificetur ꝑ verbum dei. ad hoc ꝙ digne accedētis cū hoc abluitur diluūt̉ crimīa. nō ꝓpter hoc ſemꝑ fit criminū ablutio:ſed ex ꝑte diſpoſitōnis aque nō plus requirit̉. ¶ Ad alid̓dicenduꝫ. ꝙ eſt ſanctificato qua aliquis ſanctificat̉ in baptiſmo. ⁊ hoc ſequit̉ ablutōeꝫ digne accedētis. Eſt autemfides ſanctificatio diſponens ad illam. ⁊ de illa loquit̉ hic⁊ determinat eſſe materiale quoddam reſpectu illius vlterioris ſanctificatōnis.¶ Articulus ſecūdusOnſequēter querit̉ de comꝑatōe ꝑtiū p̄dictaꝝdiffinitionū. ⁊ querit̉ vtrū baptiſmꝰ ꝓprius dicitur aqua ꝙͣ tinctio ſiue ablutio. ꝙ aqua videtur: eſt abluens ⁊ ablutio interius. ⁊ eſt abluens ⁊ ablutōexterius. exterius aqua eſt abluens: ablutio effectus in abluto. interius gr̄a abluens: ablutio effectus gr̄e in abluto.Sed ꝓprius dicitur gr̄a agere in anima ꝙͣ actio gr̄e .i. ablutio: ergo illud exterius quod eſt ſignum gr̄e ꝓprius dicitur ſacramentū ꝙͣ illud quod eſt ſignuꝫ ablutōnis interioris. ſcꝫ ablutio exterior. ꝓprietas em̄ maior ⁊ minor in ſignatis: rn̄det maiori ⁊ minori in ſignis. ¶ Item ſacramentum eſt inuiſibilis gr̄e viſibilis forma. igit̉ illud quod eſtꝓprius ſignū vel forma gr̄e: ꝓprius debet dici ſacramentūSed aqua ꝓprius eſt ſignum gr̄e ꝙͣ ablutio aque. ¶ Itemin ſanctificatōne interiori prius eſt naturaliter gr̄a. in aīaꝙͣ ſit oꝑatio illius ergo ex ꝑte ſigni naturaliter prius eſt ſignum illius gr̄e ꝙͣ ſignum oꝑationis illius. Sed ſignumgr̄e eſt aqua. Signum oꝑationis illius eſt ablutio: igiturprius ⁊ ꝓprius eſt aqua baptiſmꝰ ꝙͣ tinctio ſiue ablutio.¶ Contra. in forma preſcripta a dn̄o nō refert̉ verbum aquo eſt virtus ſacramēti ad elementū: ſꝫ ad ip̄am ablutōeꝫſiue tinctōeꝫ. quod ptꝫ cum dicit̉. baptizo te in noīe patris⁊ filij ⁊ ſpūſſancti igit̉ cuꝫ a virtute verboꝝ ſit efficacia ſacramēti ꝑ ſe ⁊ pͥncipalit̓: debet dici ſacramētū illud ad qd̓refert̉ virtꝰ verboꝝ p̄ſcriptoꝝ hoc eſt ip̄a tinctō vel ablutōdebet igit̉ ablutō dici ſacramētū. ¶ Itē ſacramēta ſunt remedia corruptōnis hūane. Unde diſtinguūt̉ ẜm diſtinctōnem defectui humane corruptōnis. igit̉ illud quod ꝓprie ⁊principaliter eſt remediū defectus cauſati ꝑ baptiſmū: primo ⁊ pͥncipaliter dicit̉ ſacramētum hec aūt eſt ip̄a ablutōnō elementū. ergo ⁊cͣ. ¶ Rn̄ſio. ꝙ ī baptiſmo tria ſūt ip̄melementū. verbū ſanctificās. ⁊ ip̄a tinctio. dicendū igit̉. ꝙin elemēto eſt virtꝰ regeneratiua potētiā ex ꝯtactu carnisxp̄i: que potētia reducit̉ in actum ꝑ verbum ip̄m: ſicut color eſt viſibilis potētia ⁊ luce efficit̉ actu viſibilis. ſꝫ in tinctione virtꝰ regeneratiua effectū habet in homīe. Unde illud qd̓ īmediate oꝑatur principalem effectuꝫ baptiſmi. eſtip̄a tinctio. Concedēde igit̉ ſunt ratōes vltime. quibꝰ oſtēditur ꝙ ꝓprius dicit̉ tinctio baptiſmꝰ ꝙͣ aqua. ¶ Ad quodigit̉ obijcit̉ ꝙ illud quod eſt ſignum gr̄e a quo eſt principalis effectus in aīa: debet dici ꝓprie baptiſmus. Dicendumꝙ aqua nō dicit̉ eſſe ſignum ſiue ſacramentuꝫ gr̄e inꝙͣtumcomꝑantur adinuicem aqua ⁊ gratia ẜm ſuas ſubſtātiosſed potius ẜm ꝓprietates illorum ſiue ꝯuenientiam que attenditur in ablutōne corporali ⁊ ſpirituali. ꝓpter quod illud quo īmediatiꝰ eſt rep̄ſentatō iſtius ꝯueniētie .i. ablutionis: debet formaliter loquendo dici baptiſma. ¶ Ad illucquod obijcit̉. ꝙ gr̄a eſt prius in aīa ꝙͣ opus illiꝰ. ⁊ ita in baptiſmo naturaliter gr̄a precedit ablutōeꝫ interiorem. Dicendum ꝙ duplex eſt oꝑatio gratie. vna qua reꝑat animādeformatam: alia qua expedit ad oꝑa virtutū. ⁊ ſic appropriate loquendo induit gratia vultum virtutis ꝙͣtū ad primam oꝑationeꝫ eſt gr̄a effectus baptiſmatis. Licet igiturgratia prius ineſt aīe ꝙͣ operet̉ ſcd̓a oꝑatōne: ſimul tamenineſt cum oꝑatōne prima. ¶ Et ſi obijcit̉. prius natura ineſt ꝙͣ operet̉ licet nō prius tꝑe. dicendū ꝙ etſi hoc concedatur: nihilominꝰ quia gratia non inꝙͣtum gratia ſꝫ inqͣtumeꝑans eſt ꝓprius effectus baptiſmi: ipſa v̓o ablutio ꝓpriormaliter loquendo eſt illud quod prius ſignificat. ⁊ efficit illam reꝑationem. Illud enim in moribꝰ ſemper magidebet dici formale: qd̓ ꝓpinquius ordinat ad finem. ⁊ ipſaablutio formaliter loquendo prius eſt ⁊ ꝓprie dicendo baptiſmus. ¶ Ad illud qd̓ obijcitur ꝙ aqua ꝓprius eſt ſignūgratie ꝙͣ ablutio. igitur cum ſacramentuꝫ ſit viſibilis forma inuiſibilis gratia ⁊cͣ. dicendū ꝙ aqua ratōne ſubſtantie aque nō eſt ſignum gratie. ſꝫ ratōne ꝓprietatis ſiue ꝯuenientie ꝙͣtum ad ablutionem. vnde abſtracta hac ꝓprietate aqua nō eſt ſacramentum. addita hac ꝓprietate eſt. Unde patet ꝙ prout diſtinguitur inter aquam ⁊ ablutionem.ꝓprius repreſentat gratiam ip̄a ablutio ꝙͣ aqua.Nlembrum quartumUbitat̉ de diffinitōne aug. hac ſcꝫ baptiſmꝰeſt tinctio ī aqua v̓bo vite ſanctificata. Quenō videt̉ multū differre a prima ſcꝫ illa quieſt magiſtri ſenten. tinctio em̄ in aqua nō eſtaliud hic ꝙͣ ablutio. Sanctificatio autē ꝑ verbum vite ſequitur ex forma verborum preſcripta: cum verbum accedit ad elementum. ¶ Obijcitur tamen de hoc ꝙ dicitur tinctio ⁊ nō determinat̉ cuius. vnde videtur ꝙ diminuta ſitcum multorum ſolet eſſe tinctio quoꝝ non eſt baptiſmus.Unde videtur ꝙ deberet dicere baptiſmꝰ eſt tinctio hoīsin aqua. ¶ Item ſi baptiſmus eſt tinctio. aut tinctō actioaut tinctio paſſio. Nō tinctio actio: quia illa eſt ip̄ius agētis vt ſacerdotis vel alterius intingētis. Non tinctō paſſioquia ſacramenta efficiunt qd̓ figurant. tinctio paſſio ſit etnō facit. ¶ Item tinctio tranſit ⁊ nō manet: baptiſmꝰ manet. ¶ Item dicit verbo vite. aut ibi ſumit̉ verbum vite ꝓverbo creato: aut increato. Nō increato vt videt̉: quia verbum illud eſt verbū prolatū a ſacerdote. Unde hugo. Inbaptiſmo ſunt tria. Rep̄ſentatō ex ſil̓itudine: ſignificatioex inſtitutōe: virtꝰ ex ſignificatōe. Prima ē indita ꝑ creatorem. ſcd̓a adiūcta ꝑ ſaluatorē. tercia mīſtrata ꝑ diſpenſatorem. ¶ Cōtra. hugo. Recte ꝑ verbū dei ſanctificāt̉ queꝑ verbū dei creata ſubſiſtūt. ꝑ verbū creare potuit: ⁊ ꝑ verbum ſanctificare nō poterat. hec hug. ſꝫ creata ſubſiſtunt ꝑverbū increatū. ¶ Item querit̉ de hoc ꝙ dicit ſanctificataSanctificatō hec nō eſt aliud ꝙͣ collatio virtutis regeneratiue. ſꝫ hec fuit collata ex ꝯtactu carnis xp̄i. ¶ Rn̄ſio adpͥmū. ꝙ licꝫ ꝯtigerit multa tingi q̄ nō ſūt vel fuerūt barſata: nō tn̄ in aqua verbo vite ſanctificata. Illa em̄ tinregeneratio eſt. Si em̄ aliqd̓ aliud ab hoīe tingēt in aquacum ꝓlatōne hoꝝ verboꝝ in noīe pa. ⁊ fi. ⁊ .ſſ. nō eſſet illatinctio in aqua ſanctificata verbo vite. Uerbū em̄ illd̓ nōeſt verbū vite niſi habilibꝰ ad vitā ⁊ inꝙͣtuꝫ ꝓfert̉ cum intentōne habilitandi ad vitam. ¶ Ad aliud dicendū. ꝙ baptiſmus dicit̉ tinctio paſſio. que licet fiat ſiue efficiat̉: nihilominꝰ efficit. Efficit̉ em̄ exteriꝰ ⁊ efficit interiꝰ vt ſupͣ tactum ē. ¶ Ad aliud dicendū. ꝙ trāſit ẜm actū: manet auẜm effectū. ⁊ maxime ꝙͣtuꝫ ad caracterē. ¶ Ad aliud dicēdum. ꝙ verbū ſumit̉ ꝓ verbo creato ⁊ increato ſcꝫ filio deiſꝫ differēter. ꝓ creato quo fit ſanctificatio per ſe efficiendomagis aūt ꝓut hic accipit̉ attendit̉ de v̓bo creato ꝙ acce