Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Queſtioꝑis exterior factab forma verboꝝ p̄ſcripta. Uidet̉diffinitō ſit ſufficiis ꝯpleta. qꝛ dicit formā baptiſmique attendit̉ in verbis p̄ſcriptis a dn̄o: materiā per hoc dicitur ablutio corporis exterior ꝯuertitur. plus videtur requirere diffinitio. Contra. Ita ſe habent diffinitio diffinitum. vno exiſtente aliud exiſtit: vno deſinente aliud. iterum vno reducto in eſſe aliud. illud planum eſt ſumpto exemplo generaliter de diffinitōne quacū diffinito. ergo deficiente ablutōne ⁊cͣ. deficit baptiſmꝰxiſtente eſt. iteruꝫ corrupto hoc corrūpitur aliud hocreducto in eſſe illud ſimiliter. ſꝫ cōtingit fieri ablutōneshmōi deficere multotiēs. iterum redigi in eſſe: igiturſimiliter eſt de baptiſmo. ita baptiſmꝰ ē iterabilis. Itēcum baptiſmꝰ ſit ſacramentū noue legis: efficit quod figurat. de eius igitur eſſentia eſt efficere ſicut figurare. exprimitur hic aliquid notificans illud inꝙͣtum efficit: diminuta eſt. Item Hugo. tria requirūtur ad hoc ſacramentū habeat eſſe ꝯpletū. ſcꝫ ſimilitudo ex natura: rep̄ſentatio ex inſtitutōe: ꝯtinētia gratie ſpūalis ex ſanctificatōehoc eſt reꝑire in actione aliqua vnde nec in ablutioneItem baptiſmꝰ ꝑpetuo manet in baptizato. ſꝫ ablutio ſtatim deficit: ergo ⁊cͣ. ꝑpetuo manet: videt̉. quia cum aliquis baptizat̉ recipit ſacramentū baptiſmi. ꝙͣdiu eſt baptizatus habet ſacramentū: ſicut ꝙͣdiu eſt vnꝰ albꝰ habetlbedinem. ſꝫ ſemel baptizatꝰ ſemꝑ eſt baptizatꝰ: igit̉ ſemper habet ſacramentū baptiſmi. Item ſi eſt ablutio exterior. aut actiue dicta: tunc eſſet aliquādo peccatuꝫ mortale. ſicut in p̄ſbitero ſymoniace baptizante. hoc eſt abſurdū. aut paſſiue dicta ſiue ip̄a paſſio: ſꝫ ſi illa tranſit tūcbaptiſmus tranſiret. quod cum non ſit: non eſt baptiſmustinctio .i. ablutio. actio vel paſſio. Item Augu. diffiniēsbaptiſma dicit. eſt tinctio in aqua. Magiſter dicit ablutio non apponendo aquam. vnde videtur diminuta. Rn̄ſio. eſt conſiderare baptiſma vt eſt habens modum ſubſtātie que eſt: aut ſubſtantie que fit. ꝓut ſcd̓o modo conſideratur: deſcribitur in ꝓpoſito. Item eſt conſiderare vt eſtſacramentū ſolūmodo exercitum ab homine. ſicſideratur in eſſe ꝯpleto optimo. hoc modo ſumptū diffinitur hic. aut vt eſt ſacramentū exercitum mīſterio hūano habens efficaciam a diuina auctoritate: ſic ſumit̉ ẜmeſſe vltimū ꝯpletum. Unde dico. p̄ſcriptō p̄tacta notificat baptiſmū. non ẜm eſſe eiꝰ vltimū ꝯpletum: ſꝫ ſolumvt eſt ſacramentū exteriꝰ exercitū mīſterio humano. Adillud quod obijcit̉ primo. ꝯuertentiā notificās notificatum dicunt̉ ꝙͣtū ad eſſe formale materiale. Dicendūeſt forma eſt ꝑfectio rei. Unde ſicut duplex eſt ꝑfectō ſcꝫmaterie ꝯpoſiti: duplex formale. Unde deſcribit̉ iſtudꝙͣtuꝫ ad formale ꝑfectiuū totius. quod attendit̉ in effectuvltimo penes quod eſt ꝯpletio totius eſſe. Pret. illud argumentum valet. hec notificatō deſcribit hoc ꝙͣtum ad eaque reſpiciunt eſſe materiale formale ꝯuertibiliter: igitur eſt diffiniens ſufficienter. Inſtantia cum dicit̉ homo ēſubſtantia ratōnalis mortalis. deſcribit̉ homo ea que reſpiciunt eſſe materiale formale ꝯuertibiliter: nec tamēdiffinit ſufficienter vt patet intelligenti. ſꝫ bene ſequereturſi diceretur materiale formale ꝯuertibiliter. hoc em̄ dicitur. dicit eſſe materiale formale: plus dicitur ꝙͣdicitur. dicit materiam. quia primum dicitur actꝰ vtriuſqꝫ quo notatur vt ſunt in eſſe ꝯpleto: ſcd̓m non. eſſe em̄ ēactus entis. Ad hoc aūt quod obijcitur ex alia ꝑte.exiſtente vel deficiente diffinito: deficit diffinitō econuerſo. ſimiliter reducto in eſſe. ſꝫ ꝯtingit hmōi ablutōeꝫ deꝑire iterū reduci in eſſe: igit̉ baptiſmꝰ eſt iterabilis. Dicendum eſt. ſequit̉. īmo debet inferre. igit̉ pōt iterari. qꝛbene verū eſt vt eſt ſacramentuꝫ tm̄ ſcꝫ de facto: de iure. aūt baptiſmꝰ iterat̉. hoc eſt ratōne illiꝰ ex caracte̓habet originalis peccati remiſſione. hoc eſt alterū eſſeab eo qd̓ iam dictuꝫ eſt. ſcꝫ ab eſſe qd̓ reſpicit eſſe ſacramēti tm̄. Ad aliud quod obijcit̉ tria requirūtur tm̄ adꝯpletum baptiſmi. Dicendiablutio exterior ex natura ſimilitudinē habet cum interiori ablutione. virtꝰ em̄ re-eneratiua eſt in aqua materioliter: in verbis formaliter:n ablutōne ſimilitudinarie. Item inſtituit̉ ad hmōi ablutionem rep̄ſentandā ſcꝫ 2th̓. vlti. Ite docete oēs gētesbaptizātes eos in no. ⁊cͣ.izare eſt idem qd̓ intingereſiue abluere. Continet aūt gr̄am ſpūalem ratōe verbi appoſiti ad actum exercitū. cum dicit̉. baptizo te in noīe pa fi. Hec aūt ꝯtinētia qua ſacramēta dicunt̉ ꝯtinere gr̄amſpūalem. eſt modū quo aliquid ꝯtinet̉ in vaſe ſubſtantialiter vt electuariū in pixide: ſꝫ eo modo quo ad aliquidqd̓ nihil eſt alteriꝰ ꝯtinet̉ in eſſe ꝙͣtum ad ſubſtantiā virtutem. Sacramēta aūt vniuerſaliter gr̄am ſpūalem dicuntur ꝯtinere: quia gratiā ſpūalem ſaluat ꝙͣtum ad eſſe virtutem. tollendo illa que illam impediūt. hoc autē maximeꝯuenit ablutōni facte ⁊cͣ. vel poteſt dici inſtitutō non eſtde eſſe ſacramenti. ſꝫ adeſſe ideo nihil tangit̉. de cauſa v̓oſanctificatōnis ſignatōnis hic tangit̉. Nam ex ablutōnecorporis trahitur ſignatio: ex forma verborum ſanctificatio. Ad aliud dicendum. in baptiſmo ſunt ſignum ſiue operatio exterior: effectus interior ſiue ſignificatumſcꝫ impreſſio caracteris. dicit̉ igitur ſemꝑ manere ꝙͣtūad opus ſiue ſignum exterius: ſꝫ ꝙͣtum ad effectuꝫ interiorem ſiue ſignificatum. vnde reuera non manet ſimpliciterſemꝑ: ſꝫ ꝙͣtum ad aliquem effectum ſcꝫ ꝙͣtum ad caracterēCum aut oſtenditur ꝑpetuo manet per hoc ꝙͣdiu aliquis eſt baptizatus habet ſacramentuꝫ baptiſmi: ſicut ꝙͣdiu eſt aliquis albꝰ habet albedinem. dicendum non eſtſimile. quia albꝰ p̄ſentialiter denominat̉ ab albedine quep̄ſentialiter ineſt: ſꝫ baptizatus p̄ſentialiter a baptiſmo denominat̉. qui aliquādo infuit. Ad aliud dicendū.intelligit̉ hic de ablutione actione vel paſſione: ſꝫ de eo qd̓relinquit̉ ex his. Cum em̄ paſſio tranſeat cum actione: remanet nihilominꝰ quod relinquit̉ ex actione paſſione. vtdici poſſit iſte eſt baptizatus. Ad aliud dicendumſolet fieri ablutio exterior niſi in aqua: datur intelligi perhoc dicitur ablutio exterior.Membrū terciūOnſequenter queritur de diffinitōe Hugo.que eſt. Baptiſmus eſt aqua diluēdis crimībus ſanctificata verbum dei. de quo primoquerit̉ de ip̄a diffinitōne. Secūdo de comꝑatione huiꝰ diffinitōnis p̄cedentis.Articulus primusIrca primum ſic. Non em̄ videtur hec ratiomunis quia hoc totum poſſet eſſe non eſſe baptiſmus. vt ſi ſacerdos proferret hec verba adſanctificandum aquam nullus intingeretur in aqua velablueretur. Item baptiſmus fit in aqua: ſed nihil fit inſe: ergo baptiſmus non eſt ipſa aqua. Prete. ẜm hoc ſialiquis in mari vel in ſecana baptizaretur: diceretur mare vel ſecana baptiſmus. quod cum non ſit: non eſt baptiſmus aqua ⁊cͣ. Pret. additur diluendis criminibus. poteſt contingere hic qui ficte accedat ad baptiſmum recipit baptiſmum: non tamen diluuntur crimina. eſt ergo baptiſmus cum non eſt aqua diluendis criminibꝰ ⁊cͣ. Prete. ſanctificatio que eſt in aqua tranſit. baptiſmus autemmanet: ergo baptiſmus non eſt aqua ſanctificata. Adquod reſpondendum eſt. hec diffinitio tangit eſſe materiale baptiim em̄ aqua ſanctificata eſt per verbum deiad diluenda cꝰina: tunc ſi abluitur aliquis debito modo ab eo qui habet intentionem baptizandi baptizat̉. materia ergo diſpoſita tangitur in predicta diffinitōe. Perhoc poteſt patere qualiter ſit reſpondendum ad primo obiectum. Cum em̄ dicat materiam diſpoſitam. in materiaautem diſpoſita non tangitur totum eſſe: bene pōt eſſe eſſe baptiſmꝰ. Si v̓o ſit ablutō debita in ea: erit tunc baptiſmus. Ad aliud dicendū. cum dicit̉ baptiſmꝰ ſit inaqua: accipit̉ pro ablutōne. aūt dicit̉ baptiſmꝰ eſt aquamaterialiter ſumit̉. Ad illud quod obijcit̉. nihil fit inſe ⁊cͣ. dicendū hoc eſt veꝝ ſe loquendo. nec ea ratione