Articulus terciusEinde q̄rit̉ quoꝝ officiū erat cathecizare adutos ad baptiſmuꝫ veniētes. dicit̉ em̄ in pͥncipiolibri de cathecizandis rudibꝰ. quo ad fratremdeo gr̄as adducebant̉: qui xp̄iana fide erant inbuendi cūeſſet dyaconꝰ. ⁊ ita videt̉ ꝙ eoꝝ officiū. Nūc aūt ſicut exorciſmꝰ eſt ſacerdotū: ita ⁊ catheciſmꝰ. cū hec ſint ſacramētalia baptiſmi. officiū aūt ſacerdotis eſt baptizare: alteriv̓o eſt in neceſſitate. ¶ Ad qd̓ rn̄deri pōt. ꝙ ꝓprie eſt ſacerdotis officiū circa adultos accedentes. de ꝯſe. di. iiij. Nicōlaus papa. Catheciſmi baptizandoꝝ a ſacerdotibꝰ vniuſcuiuſqꝫ eccl̓ie poſſunt fieri. ſicut in hac ſancta romana eccleſia: cū deo auctore mīſteriū exhibemꝰ noſtri famulatꝰ ſolēniter fieri ꝯprobant̉. patrinos autē incūbit circa ꝑuulos⁊ etiā patrū ſpūaliū eſt inſtruere ip̄os cum ſint diſciplineſuſceptibiles. dicit em̄ ambro. Ꝙ longe plus debemꝰ diligere filios quos de ſacro fonte ſuſcipimꝰ: ꝙͣ illos quos ẜmcarnē genuimꝰ. ſꝫ hāc auctoritatē oꝑtet intellige̓ nō ſimpliciter: ſꝫ ꝙͣtum ad hoc ſcꝫ ꝙ ſpōpōdit ꝓ iſto: ꝓ filio aūt carnali nō ſpopōdit actualiter. obligat̉ tamē tu ex dei p̄ceptotū ex obligatōe nature qua tenet̉ educare filios ad cultumdei. In p̄mitiua aūt eccl̓ia alioꝝ etiaꝫ erat inſtruere adultos ad baptiſmū accedētes. ⁊ hoc ꝑ verbū dyoniſij ꝗ dicit.ꝙ cathecizandꝰ ducebat̉ ab anadocho ad hierarchiā. anadochus aūt dicit̉ ſurſuꝫ ducēs qꝛ ſurſuꝫ ducebat inſtruendum ad ſacrū pͥncipē. vel dicit̉ forte ꝓpter hoc ꝙ ep̄i baptizare ſolebāt antiquitꝰ iam inſtructos in ſabbato ⁊ priꝰ inſtruebāt̉ adulti. Unde di. iiij. de ꝯſe. De cathecumīs baptizandis id decretū eſt. vt in paſchali feſtiuitate vel penthe.veniāt ad baptizandū. ceteris aūt ſolēnitatibꝰ infirmi tm̄debēt baptizari. Et in eadē di. dicit̉. Ante viginti dies baptiſmi ad purgatōeꝫ exorciſmi cathecumī currant in quibus vigīti diebꝰ oīno ſimboluꝫ qd̓ eſt credo in deum patrēomni potentem ſpecialiter doceantur.Articulus quintusEinde querit̉ vtꝝ cathecuminꝰ ex ratōe catheciſmi vitam ſpūalem habere dicat̉: cū ad fideꝫinſtruat̉. ¶ Ad quod rn̄det augu. ad fortunatūſic. Cathecuminū ꝙͣuis in bonis operatōnibus defunctuꝫvitam habere nō credimus. excepto dūtaxat niſi martirijcompleat ſacramētum baptizatus ꝯfitetur fidem ſuam coram ſacerdote: ⁊ interrogatꝰ rn̄det hoc idem martir coraꝫꝑſecutore. Ille poſt confeſſionem aſpergitur aqua: ille v̓oaſpergitur ſanguine vel contingitur igne. Ille manus impoſitione pontificis accipit ſpiritūſanctum: hic habitaculum ſpirituſſancti efficitur dum nō eſt ibi qui loquitur: ſꝫſpirituſſanctus qui in illo loquitur. Ille ꝯmunicat eūchariſtie in ꝯmemoratōne mortis dei: hic ꝯmoritur xp̄o. ⁊ loquitur de nō baptizato vbi nō adeſt ꝙ ſuppleat vicem baptiſmi. Nam ſi ſacramentum martirij habeat ſicut fuit inbeata emerenciana: vitam habet licet non habuerunt ſacramentum aque¶ Queſtio. xj. de quidditate baptiſmi.Ompletis aūt ſacramentalibꝰ que antecedebāt baptiſmuꝫ inquibꝰ conſiſtit dubitatō: tranſitum faciamus ad ip̄m baptiſmuꝫ. Circa quē pluraſunt ꝯſiderāda. Primo quid ſit baptiſmꝰaque de quo intendimꝰ. Scd̓o que inſtitutō eius. Terciode his quee ꝑtinent ad eſſe baptiſmi. Quarto de virtute ſcꝫa quo habbeat virtutē. Quīto de poteſtate baptizādi. Serto de ꝯditionibꝰ baptizātis ⁊ baptizādi. Septimo de effectu baptiſmi. Octauo de ꝯꝑatōe eiꝰ ad alia genera baptiſmatū. Nono de ſacramentalibꝰ ꝯſequentibꝰ ip̄m. Decimovtrū baptiſmꝰ fiat extra eccl̓iam. Undecimo de vnitate baptiſmi. ¶ Primo itaqꝫ querit̉. quid ſit baptiſmꝰ ꝑ ſeptemmēbra. Primo de numero diffinitionū. Scd̓o de diffinitōne magiſtri. Tercō de diffinitōe hugonis. Quarto de difinitōne auguſtini. Quinto de diffinitōne dyoniſij. Sextode diffinitōne Ioh̓. dama. Septimo in quo genere predicabili ſit baptiſmus.Nembrū primuꝫIrca primū ſic querit̉. Cū multe ſint diffinitiones baptiſmi. quaꝝ vna ponitur a mgr̄oin li. ſentē. Baptiſmꝰ eſt tinctō .i. ablutō corporalis exterior facta ſub forma verboꝝ preſcripta. Alia ponitur ab augu. Baptiſmꝰ ē tinctio in aquaverbo vite ſanctificata. Tercia a hugo. Baptiſmꝰ ē aquadiluendis criminibꝰ ſanctificata per verbum dei. Quartaoportunitatē diuinoꝝ eloquioꝝ ⁊ actionum. ⁊ ad celeſtisquietis anagogen iter faciēs. Quinta ponit̉ a damā. Baptiſmꝰ eſt principiuꝫ alteriꝰ vite ꝑ quod fuit pͥmicie ſpiritꝰregeneratio ſigillum. cuſtodia ⁊ illumīatio mētis. Querēdum eſt ergo de ſingulis aliquid ⁊ de comꝑatōne earū adinuicem. ¶ Cum em̄ vniꝰ rei vnū eſt eſſe. nō vident̉ plurespoſſe eſſe diffinitōnes baptiſmi. ⁊ ita ſi vna illaꝝ eſt diffinitio: relique nō erunt diffinitōnes. ¶ Rn̄ſio. ꝙ diffinitōnes iſte dant̉ ẜm genera diuerſa cauſaꝝ principaliter: licꝫalie cointelligant̉ inꝙͣtuꝫ baptiſma trahit eſſe ab illis. Eſtem̄ cauſa materialis ẜm quam datur diffinitio hugonis.cum dicitur. Baptiſmus eſt aqua ⁊cͣ. licet enim tangaturibi finis: hoc non eſt niſi ẜm ꝙ materia diſponitur vt talisfinis quātum eſt de ip̄a conſequat̉. Eſt etiam cauſa formalis ſcꝫ tinctio ſiue ablutio. ⁊ hoc attendi poteſt duplicitervel reſpectu ſubiecti cum dicit̉ ablutio: vel reſpectu materie cum dicit̉ tinctio in aqua. vnū eſt reſpectu eius qd̓ abluitur: aliud reſpectu eius quo abluitur. In alijs autē illedue ratōnes ꝯueniunt. niſi in hoc ꝙ verbum quo fit ſancficatio ſub duplici forma notificatur. In deſignatione em̄magiſtri verbum deſignatur in reſpectu ad inſtitutōeꝫ cuꝫdicitur. forma verboꝝ p̄ſcripta .i. inſtituta ad hoc. In diffinitione v̓o augu. deſignat̉ in comꝑatōe ad aīam. ad cuivitam ſpūaleꝫ diſponit. Eſt iteꝝ cauſa finalis ⁊ penes iſtādant̉ due vltime. dyoni. ⁊ dama. ſꝫ in hoc differūt ꝙ finisattendi poteſt dupliciter. vel inqͣtum efficit̉ ab agente: etẜm hoc accipit̉ diffinitio dama. in qua tangunt̉ effectꝰ ſirituſſancti. quibꝰ anima quodāmodo ꝑficitur ꝑ baptiſiſacramentū. ⁊ quia multi ſunt ẜm prius ⁊ poſterius: ideomulti tangunt̉. Diffinitio v̓o dyoni. determīat finem ẜmꝙ ſubiectu qd̓ eſt anima vel homo. ⁊ eſſe accipit ſpūale etmotū ſpūalem diſponēte baptiſmo ẜm ſuā veritateꝫ. Uelſic ꝯtingit ꝯſiderare baptiſmū inꝙͣtum eſt ſignuꝫ exterius⁊ inqͣtum habet effectū interiorē. ſi ꝯſiderat̉ primo modo.hoc pōt eſſe dupliciter. vel inqͣtuꝫ habet tm̄ ratōeꝫ ſicandi: ⁊ ſic eſt illa diffinitō mgr̄i. Baptiſmꝰ eſt abluignificandi. vel inporalis exterior vbi tangit̉ ſolum rato ſiꝙͣtum habet ratōnem ſignificandi ⁊ aptitudinē diſponendi ſiue ſanctificandi: ⁊ ſic eſt illa augu. que eſt. Baptiſmꝰeſt tinctio in aqua verbo vite ſanctificata. ꝑ hoc ꝙ additurverbo vite ſanctificata inſinuat̉ aptitudo ad ſanctificandum. Si ꝯſideret̉ ꝙͣtuꝫ ad effectū interiorē ſiue in efficiendo. hoc eſſe pōt dupliciter. Uel ꝙͣtuꝫ ad ablatōꝫ mali. Uelꝙͣtum ad poſitōeꝫ boni. Si primo modo: ſic eſt illa huBaptiſmꝰ eſt aqua diluēdis criminibꝰ ſanctificata ⁊cͣ. Siſcd̓o modo. hoc pōt eſſe dupliciter. aut inqͣtū eſt informas⁊ ꝑficiens ip̄am aīam ſimpliciter ⁊ indiſtincte: ⁊ ſic eſt illaque eſt dyoni. Aut inꝙͣtum eſt ꝑficiens ⁊ informās ip̄amꝙͣtum ad differentias potentiaꝝ aīe: ⁊ ſic eſt illa que ē dama. hec infra melius patebunt.Nembrum ſecundūEquit̉ inꝗre̓ d̓ ſingulis diffinitōibꝰ diuiſim⁊ pͥmo de illa q̄ eſt mgr̄i. q̄ habet̉ in ſenten.iiij. li. di. iij. Baptiſmꝰ tinctō dicit̉ .i. ablutio-