Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Queſtioſepe adducebant̉ qui fide xp̄iana imbuēdi erant: eo eſtimabat̉ habere vberē cathecizādi facultatē doctrina fidei ſuauitate ſermonis. ſicut in pͥncipio libri de cathecizandis rudibꝰ ꝯtinet̉. Talibꝰ em̄ ẜm aug. decebat fieri inſtructio ſiue naͣrratō quedā allectiua ad ſuſceptōeꝫ baptiſmatis. on̄dendo qualiter ab initio mūdi cura erat deo de hominis ſalute: alia que tacta ſunt. tn̄ ꝯpetenti ẜm exientiā tꝑis ſtatꝰ ꝑſone. Unde tacto naͣrratōis verboſupradicto: ſcꝫ narratō plena eſt quiſqꝫ ⁊cͣ. ſubiūgit augu. tn̄ debemꝰ ꝓpterea totū penthateucuꝫ totoſqꝫ iudicuꝫ regnoꝝ Eſdre libros totūqꝫ euāgeliū actꝰ apl̓orum: vel ſi ad verbū addicimꝰ memoriter redde̓ vel noſtrisverbis oīa que his volumībꝰ ꝯtinēt̉ narrādo euoluere explicare: qd̓ nec tp̄us capit nec illa neceſſitas poſtulat: ſꝫcta ſūmatim generatīqꝫ ꝯplecti: ita vt eligant̉ quedā mirabiliora que ſuauiꝰ audiūt̉. atqꝫ ī ip̄is articulis ꝯſtituta ſūt ea tanꝙͣ ī volumībꝰ on̄dere. De inſtructōe aūt ꝑuuloꝝqui baptizāt̉ qui inſtruēdi ſūt poſtꝙͣ habuerint vſū rationis eſt ita: ſꝫ inſtruēdi ſūt a patrinis de fide ꝙͣtuꝫ adarticulos qui ꝯtinēt̉ in ſimbolo apl̓oꝝ ad quoꝝ inſtructōnem ſe obligāt patrini vt dicūt quidā rn̄dentes ꝑuulis.Unde ſacerdos querat a ꝑuulo credis in deuꝫ patremom̄ipo. ⁊cͣ. patrini rn̄dēt credo: dicūt o patrini obligantpuerū ad credēdū iſta habuerit vſuꝫratōnis: ſe ad inſtruēdū illos informādū in eis quātū in ip̄is ē. Undepatrini rn̄dēt credo: ſenſus ē. puerū ad credēdū me obligo. obligat em̄ ſe ad hoc puer credit .i. oꝑaꝫ dabit adhoc credat inſtruēdo. hoc notat̉ ex hoc ſacerdosiniūgit patrinis matrinis baptizato puero inſtruantpolo apoſtoloꝝ oratōne dominica. de hoc habebirticulus ſecūdusOnſequēter querit̉ de his qui cathecizādi ſuntCum em̄ gr̄a nihil facit ocioſe ſicut nec naturaCathecizare aūt in ſuſceptibilē doctrine ē ocioſum: ergo eſt opus gratie. ꝑuuli aūt tales ſunt: ergocathecizandi vec eis ꝯpetit catheciſmꝰ. Item cuꝫ queritſacerdos a puero. credis in deū? vis baptizari? rn̄det patrinus credo vel volo: quo rn̄dent? aut ſe aut pueroſi ſe: mentit̉. qꝛ vult baptizari. Si pro puero: ſimilit̓mentit̉. quia nondū habꝫ vſuꝫ li. ar. neqꝫ vult aliquid neccredit. Item querit̉ vtrū ꝑuulꝰ obliget̉. pro eo rn̄detpatrinꝰ; videt̉: quia non obligat̉ ex reſpōſione patrinoꝝ. quia habet vſuꝫ li. ar. qui requirit̉ ad credere.Item etſi aliqua obligatio poſſit eſſe ſine cōſenſu eius quiobligat̉: hoc eſt in eis qui ſubſunt volūtati eiꝰ. ſꝫ credere eſt tale īmo volūtariū eſt: nullꝰ ad credendū pōt obligari niſi interueniēte ꝯſenſu ꝓprio actuali. Itē ſi patercarnalis voueret ꝑuulo ip̄m intraturū religionē vel qd̓cūqꝫ ꝯſimile: teneret̉ ꝑuulꝰ. eodē licet patrini ſpōdeant ꝑuulo: obligat̉ ꝑuulꝰ ſponſione patrinoꝝ. Itēnec ex p̄cepto dn̄i: quia p̄cepta dn̄i ſunt niſi reſpectu intelligentiū ſuſceptibiliū diſcipline. cum ꝑuuli non ſinthmōi: ſubiacēt p̄cepto dn̄i. Item aug. ad Bonifaciūdifficilimā q̄ſtionē mihi ꝓpoſuiffi. Si ꝯſtituā inꝗs an̄ teuulū. querās vtrū creuerit futurꝰ eſt caſtꝰ vel fur: rn̄debis neſcio. ſi in ꝑuula etate aliqd̓ boni cogitet: rn̄debisneſcio. Si de moribꝰ nihil audes certuꝫ ꝓmittere. vel decogitatōe: quid ē ad baptiſmū offerūt̉ eis rn̄dēt credo: illa etas cogitare poſſit. Ad qd̓ dicēdū. quēadmodū ꝑuulo credenti oīno neſciēti preſtant̉ multabeneficia mīſterio parentū. ſicut cibꝰ potus veſtitꝰ ⁊cͣ.que educatōis ſunt. nec impedit in aliquo iſta beneficia illius ignorātia vel incredulitas: em̄ ꝓpt̓ minꝰ inuoluitur panis. aut lauat̉ aut ſoporat̉ qꝛ ignorat iſta ſibi fieri: ſimiliter medicamēta nihilominꝰ ei adhibent̉ ſanitas acꝗritur licꝫ illa neſciat ſibi adhiberi: ſic or̄one parētū abſqꝫmedicamētis diuinitꝰ ei ſanitas tribuat̉. nūquid ignorantia eiꝰ aut deuotōeꝫ parentū impediet aut bonitatē diuināmanifeſtū eſt non. Quia veri parētes ſpūales ſunt ip̄iſancti: vere mr̄ ſpūalis ē eccl̓ia. oīm illoꝝ mīſterio illorum ſcꝫ ſanctoꝝ eccl̓ie dei ſibi generāt̉ ſiue regenerāt̉: nonobſtabit vllo nec impedire poterit ignorātia ꝑuulorūquo minꝰ or̄onibꝰ hmōi parentuꝫ matris eccl̓ie bonitaslargiat̉ eiſdē ſpūalē ſanitatē alia dona ꝗbꝰ ad vitā ſpūalem indige̓ cognoſcit. Dicendū ad pͥmū. ꝑuulꝰprie cathecizat̉. ſꝫ dicit̉ ab ip̄o patrino crecdo: ip̄e obligatur quātū in ip̄o ē adꝑuulꝰ cathecizet̉ erit diſciplne ſuſceptibilis. ideo fit ocioſe qd̓ reqͥrit̉ an̄ baptiſmūde hmōi in quibꝰ obligat̉ patrinꝰ ꝑuulo. Ad aliud dicendū patrinꝰ rn̄det ꝑuulo vel ſe: ẜm pro ꝑuuloſenſus eſt credo .i. fidei ſacramētū ſuſcipio ſic mentit̉Unde aug. in li. de baptiſmo ꝑuuloꝝ. Quis neſciat credere eſſe infantibꝰ baptizari credere baptizari. Sed pro ſe ſimiliternentit̉. quia ip̄a ratōne obligat ſe patrinus ad inſtruēdū in fide: qn̄ oportunitas ſe offerret.quia ſenſus eſt credo .i. me puerū ad credēdū obligo. meſcꝫ ad inſtruēdū in fide vnde niſi inſtrueret̉ ab alijs: patrini tenent̉ illos inſtruere tentōe neceſſitatis. Ad illudv̓o quod querit̉ vtrū ꝑuulꝰ obliget̉? rn̄deri pōt ſe obligatur patrinꝰ ad ꝓcurandū credit: ꝑuulꝰ aūt obligat̉ adcredendū habebit vſum ratōnis: ex hoc ſacramētumfidei ſuſcipit etſi vult ſaluari. Ad aliud v̓o dicendum.vbi meliorat̉ conditio alicuiꝰ: poteſt aliquis alium obligari licet ignoret. ſicut dicit lex. pro ignorāte fide iubere. ignoranti actio requirit̉ ſicut eſt de pupillo cuiꝰ conditōnem poteſt meliorare tutor. idem eſt em̄ ac ſi quereretur apupillo. cur ꝯuenit̉ in iudicio: cum non intelligat quid abeo petitur nec ſciat petitioni rn̄dere. in quo manifeſtuꝫ eſtquia tutor debet defendere pro eo rn̄dere: aut totā cauſam noīe illius agere. Sicut ergo negat aut ꝯcedit nomīepupilli ip̄o ignorante aut ꝯtradicente facit ꝯditōeꝫ eiusmeliorē in cauſa quā pro ip̄o agit: ſic multo fortiꝰ in cauſa aīaꝝ quod fiet tutorē ſpūalē. Item ſi leges humaneiuſticia ꝓuidit pupillis tutores adiutores ad acquiſitionem. ꝯſeruatōeꝫ. multiplicatōneꝫ tꝑaliū: quāto fortiꝰ iuſticia lex diuina pupillos ſpūales abſqꝫ hmōi adiutorū ſpiritualiū prouiſione dereliquit. ꝓpter bonoꝝ ſpūaliumacquiſitōeꝫ multiplicatōeꝫ ꝯſeruatōeꝫ. dicimꝰ ꝑuulcredit patrinū: patrinꝰ credit ei .i. ad opus ꝯmodū eiꝰꝑuulꝰ dicit̉ credere ꝓprie: ſed ſacramentū fidei ſuſciꝑe.Id aliud dicenduꝫ eſt ſimile. quia aliter eſt in hisque ſunt de neceſſitate vite ſpūalis ſicut eſt de promiſſionfacta in baptiſmo: aliter in his que ſuꝑaddant̉ ad ꝑfectionem. Nemo em̄ ſine ꝓprio ſenſu ſuꝑueniente ad ꝑfectōertenet̉. ad ea em̄ que ſunt de neceſſitate vite quocūqꝫ obligte tenet̉. Ad aliud dicendū. aliud eſt rn̄dere credotamen neſciat̉ vtrū credat: rn̄dere de moribꝰ. Nam cumdicit credo: ſenſus eſt. ſacramentū fidei ſuſcipio. Unde auguſ. ad Bonifaciū. Sicut ſacramētuꝫ corꝑis xp̄i corpꝰ xp̄ieſt. ſicut ſacraū ſanguīs xp̄i eſt ſanguis xp̄i: ita ſacmentum fidei fides. Unde credere eſt ſacramētuꝫ fidei habere. ſic̄ vere rn̄det bene. hoc eſt dicit̉ abrenūtio ſathane: ſenſus eſt: in baptiſmo ſi digne ſuſcipit̉ ſic abrenūtio ſathmpis eiꝰ. Eſt tn̄ quedā abrenūciatō īpatrino ad ꝓcurādum credat abrenūciet. Si auteꝫponat̉ alia expoſitō ptꝫ etiā ad hoc quō rn̄dendū eſt. Siaūt querat̉uli alios credunt vel ꝯfitent̉. vel ſicrn̄dent? Augu. ꝑuuli ex adam egroti ad eccl̓iaꝫ potant̉. etſi pedibꝰ illi currere poſſunt: alienis pedibꝰ currūt. accōmodat illis mater eccl̓ia alioꝝ os vt credāt: alioruꝫlinguā vt fateant̉. Item Iſid̓. de officijs ꝑuuli alio ꝓfitente baptizant̉. qui adhuc loqui vel credere neſciūt: ſicut etiam egri. muti ſurdi. quoꝝ vice alioꝝ ꝓfitetur vt pro eisrn̄deat cum baptizant̉. Sed adhuc querit̉ que ſit differentia cum dicit̉ abnūcio ſathane omnibꝰ pompis eiꝰAd quod rn̄deri poteſt. deſignat̉ ibi deformitas peccati actus circūſtātie que noīe pompe intelligunt̉: vt habere debeat dyabolꝰ poſſeſſioneꝫ in ip̄o ratōne deformitatis vel actus vel circūſtantia