Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Queſtiohabet effectū aliquē: licet plene expellēdi dyabolū ſiueſpm̄ malignū. eſt tm̄ ad ſignificādū. hoc expͥmūprime auctoritates. Illa aūt verba expulſionis vel eiectōnis attendi pn̄t vt cohibeat̉ in aliquo pt̄as dyaboli ne noceat: quātuꝫ vellet nocere impediēdo ſpūale bonū. Itemẜm hoc videt̉ dicere Cyprianꝰ qui introducit̉ ꝑte alteradicit em̄ ī ſua auctoritate exorciſtas voce hūana virtute diuina flagellat̉ vrit̉ torquet̉ dyabolꝰ. de pharaone ptꝫ tāta erat pt̄as ſuꝑ ppl̓m iſraheliticū qn̄ appropinqͣuerūt mari quāta erat qn̄ ẜuiebāt ī luto latē: tn̄ plene euaſerat an̄ ſubmerſionē ī mari rubro multumflagellabāt̉: exquo videbāt eos aliqͦ elōgatos. qꝛ noneſt malignꝰ ſpūs eēntiā in aīa ſꝫ ratōe effectꝰ vel oꝑatōisdicit̉: quāto minꝰ habet de effectu tāto diminuit̉ eiꝰ pt̄as.quo ad quid dicit̉ expelli. Ad obiectū aūt dicendum. eſt ſimile de lumīe corꝑali qd̓ ponit̉ in manu. qꝛ ip̄mlumen corꝑale adijcit̉ ſāctificatō ſpūalis. verba v̓o virtutem habet aliquā a debito mīſtro debito ꝓferunt̉ Ad id quod obijcit̉ de ſale qd̓ ſanctificatū eſt. rn̄deri pt̄ ſanctificatōeꝫ habet aliquid pt̄atis: ſit ad actū exociſmi. In aūt ſignificat ip̄m dat̉ intelligi donū ſpūlis intelligētie in baptiſmo. Ad hoc qd̓ obijcit̉ de exorcimo qui poſt baptiſmū ſit: diciytūc habet ratōneꝫ iniꝰ poſſet ibi eſſe aliqua cohibitio.Articulus terciEinde querit̉ vtꝝ ſit ad efficienduꝫ aliquid inaīa vel in corꝑe ſuppoſito aliꝗs ſit eiꝰ effectꝰ: videt̉ in corꝑe tm̄: eo ſicut ſacramentaiſta habundāt a lege veteri: ita exorciſmi iſti ab illis. ſꝫ illi tm̄ erāt habentes effectū ex ꝑte corꝑis: iſti vlteriꝰ aliqdhabēt ex ꝑte aīe. Pret. iſti ſut ſacramētales ꝑtinētes adeffectū baptiſmi. ſꝫ baptiſmꝰ habet effectū ſpūalē: ergo exorciſmus. Pret. exorciſmꝰ qui ſit in aqua benedicta habetaliquē effectū reſpectu aīe: multo fortiꝰ iſſe. Pret. obijcitur ſic. Si nullū habet effectū reſpectu aīe qd̓ habēt tūcexorcizatꝰ baptizatꝰ ſi more̓t̉? baptizatꝰ: nec exorcizatus. ſꝫ videt̉ aliqd̓ habe̓. vn̄ dicūt aliqui mīores pateretur tenebras. ſic hoc videt̉ habe̓ aliquē ſpūalē effectumSed ꝯtra hoc videt̉ face̓ exorciſmi ſūt exorciſtaꝝ de exorciſtis aūt legit̉. qꝛ eoꝝ officiū eſt pellere ſpūs īmudos deobſeſſis corporibꝰ. Pret. ſuꝑ illud Math̓. xij. filij vr̄i inquo eijciūt. hoc vno legit̉ apl̓is. apl̓oꝝ erat eijcere exorciſmos demones ab obſeſſis corporibꝰ: videt̉ qad hoc ſit eiꝰ effectꝰ. Pret. obijcit̉ ꝯtra hoc dicit̉ eiꝰfectus eſſe mīores patiant̉ tenebrās. duplices ſūt tenebre interiores exteriores. exteriores ingerūt penā ſenſus. vnde debent̉ niſi pct̄o actuali: ꝑuulꝰ ſolū patit̉ tenebras interiores carentiā viſionis. ſꝫ hoc erit magisin vno ꝙͣ in altero: qꝛ priuatō recipit maiꝰ vel minꝰ ergonullꝰ patiet̉ tenebras mīores. Itē ſi carētia viſionis deieſſet maiꝰ minꝰ: aliquis ꝑuulꝰ haberet cognitōeꝫ deiab ip̄o ad ip̄m eſt. Sꝫ hoc poſſet cogitari ſine maxīatriſticia: haberēt pena ſenſus vermē ſcꝫ ꝯſciētie. Rn̄ſio ille effectꝰ ſpāliter ꝑtinet ad aīaꝫ. hoc ptꝫ in or̄onibus que ad exorciſmos ꝑtinēt. vnde dicit̉. vt ydoneꝰ efficiatur accedē ad gr̄aꝫ baptiſmi. iteꝝ. vt hec creatura ſalisſit ſacramētū ſalutare ad effugādū inimicū. iteꝝ vt āgeli ꝑducāt ad gr̄aꝫ baptiſmi. Ad id qd̓ obijcit̉ de diminutione tenebraꝝ. Rn̄ſio intelligo vn̄ p̄poſitiuꝰ hocaccepit. In talibꝰ aūt ſunt adinuētones faciēde. Adid qd̓ obijcit̉ de officio exorciſtaꝝ. dicendum non tm̄ eſteorum officium ad id reſpicit corpus: ſed etiam animā.vt impediatur dyabolus a vexatione corporis nocumento anime per quādam cohibitōneꝫ.Articulus quartusEinde querit̉ cuiꝰ ſit exorcizare. vtꝝ ſit eiꝰ eſtin mīoribꝰ ꝯſtitutꝰ. videt̉ ſic: qd̓ dīc magiſter in ſentē. tangēs officiū exorciſtaꝝ. Ad exorciſtas ꝑtinet exorciſmos memoriter retinere: manꝰ ſuꝑenergumīos cathecumīos imponere. Reſtat eiꝰ eſtexorciſmos dicere. Ad hoc eti facit ſacrannētalia minora ſunt dignitate ip̄o ſacramēto baptiſmi: poſſunt fieri illā ꝑſonā que habꝫ minꝰ officiū. Ad qd̓ dicenduꝫ. exorcizare eſt habētis officiū exorcizādi. vn̄ ſacerdotiattribuit̉ inꝙͣtum habet officiū hmōi. Ratio aūt eſt quareſacerdotū eſt exorcizare ꝑuulos. vt oſtendat̉ dignitas indiuiſio ſacramēti. vt oīa ſacramētalia ad veꝝ ſacramētuꝫoſtendant̉ ꝑtinere. hoc ptꝫ quō eſt ad ſcd̓o obiectuꝫ rn̄dendū. Si em̄ aliꝰ eſſet qui exorcizaret aliꝰ qui baptizaret.niſi obuiaret neceſſitas videret̉ quaſi quedā ſacramēti diuiſio. Per etiā pōt ſolui qd̓ obijci pōt nōne aliqn̄ ī neceſſitate baptizat laicꝰ poſtea ſacerdos exorcizat ita addiuerſas ꝑſonas tūc ꝑtinet: nec tn̄ ē ſacramēti diuiſio. Reſpōdendū eſt em̄. facit ip̄a neceſſitas que facit p̄uenirebaptiſmū ꝓpter ꝑiculi vitatōeꝫ. nihilominꝰ tn̄ adhibet̉ poſtillud qd̓ ꝑtinetnitatē ſacramēti. Ip̄a aūt ſolēnitasad illa ꝑſonānet cuiꝰ ē ex officō baptizare. ip̄m aūt baneceſſitate. qꝛ faciliꝰ fit. quiaoīs ē inſtruere his que ꝑtinēt ad fidē exorcizare. Etſi obijciat̉ ī pͥmitiua eccl̓ia baptiſmus fiebat ſine hmōiſolēnitate exorciſmoꝝ. ita ſufficeret baptiſmꝰ ſine his exorciſmis. Rn̄deoſufficiebat ad cauſādū expulſionē dyaboli ratōe pct̄i. tn̄ tota ratō ſignificatōis eoꝝ que fiebant in baptiſmo ibi expͥmebat̉. Pret. vt deuotiꝰ accedaturad baptiſmū qd̓ eſt ſacramētuꝫ īnouatōnis: ꝯueniēter adhibetur tāta ſacramētaliū ſolēnitas.Articulus quintus Onſequēter querit̉ de ip̄is verbis ī exorcizatōevtꝝ habeāt aliquaꝫ v̓tutē dicit̉. recede ab eoſathana. vel cuꝫ dicit̉. maledicte dyabole exiab eo ⁊cͣ. Ad qd̓ pōt argui ſimile. Si em̄ vis aliqua ēin verbis que ſerpētes a ſuis cauernis extrahunt̉ eorūmalicia cohibet̉: ſil̓r videt̉ in verbis diuinis que ſerpentes ſpūales a ſuis cauernis extrahunt̉ vel adminꝰ aliqͦeoꝝ malicia cohibeat̉. Item ex ꝯiuratōe exorciſmoꝝ ſalomonis. de ꝗbꝰ habet̉ in li. actuū ī glo. idem in li. act. argui pōt. Si illi habebāt poſſe expellēdi dyabolū ſpūsmalignos de obſeſſis corꝑibꝰ vel detinēdi ne redirēt: ml̓tofortiꝰ exorciſmi eccl̓iaſtici. Si aūt eſt. queri pōt ẜm quēmodū ꝓfuit exorciſmi. Ad qd̓ rn̄deri pōt. hāc vim habere dicūt̉ vt ꝓferūt̉ adeſt virtꝰ diuina mīſterio bonoꝝangeloꝝ: cohibēs malignā pt̄atē pͥncipū huiꝰ aeris ī hociuuātes ratōnalē creaturā ad quā cuſtodiēdā ſunt dati.iſte modꝰ pōt accipi ex qd̓ dicit adamātiꝰ ſuꝑ Ioſue. xv. īglo. que ſic incipit. paꝝ vtilitatis ⁊cͣ. vbi dicit̉. ſic̄ apd̓infideles ꝯtrarie v̓tutes audientes illa noīa aſſunt dantoꝑam in ad qd̓ ſe inuocari ad illos. vel in illo noīe ſentiunt. officij ſui cui ſe mācipauerūt impēdētes: tāto magisceleſtes v̓tutes que nobiſcū ſūt libēter accipiūt ſi v̓ba ſcripture hoꝝ nominū appellatōes velut carmīa q̄dā incātationes ex ore noſtro promamꝰ. Et ſi em̄ ea intelligamus: ille v̓tutes intelligūt velut carmīe quodā inuitaread eſſe nobis ferre auxilium delectantur.Articulus ſextusEinde querit̉ de modo eoꝝ que ad exorciſmuꝫꝑtinent. Sunt em̄ ſignatōes que fiūt ſignaculocrucis in ꝑtibꝰ diuerſis: ſunt adiurationes.Eſt etiā ſalis in os miſſio: narium auriū linitio. Poteſtergo queri de numero iſtorum que ſit ratō. Ad quod poteſt dici. ſignatio facta ſignaculo crucis reſpicit paſſionem xp̄i. quia eſt virtus fuganda contrarias poteſtates.Signaculum em̄ illud tanꝙͣ ſignaculū ſūmi regis fugiuntꝯtrarie pt̄ates. Immiſſio ſalis in os: ſputi ī aures nares: ſit ſignificatiuani ītelligētie appropͥatōꝫ: ad filiū ꝑtinet eſt ſapiētia dei pr̄is. Inſufflatio v̓o ad indiciūeffectꝰ ſpūſſancti ſcꝫ ad ꝯͣria cohibendā pt̄ateꝫ. Unde dicitRabanꝰandꝰ ſignaculo ſancte crucis taꝫin pectore ꝙͣ in fronte: vt ab eo tꝑe apoſtata dyabolꝰ ī vaſe