Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Cōtra. Ioh̓. iij. venit ih̓s diſcipuli eiꝰ in iudeaꝫ terrā. illic demorabat̉ eis baptizabat. Erat at̄ ioh̓. baptizans in enon iuxta ſalim. Et poſt eodē. venerunt iudei adioh̓eꝫ dixerūt. Rabbi qui erat tecū trāſiordanē cui teſtimoniū ꝑhibuiſti: ecce hic baptizat oēs veniūt ad. gloſa. te dimiſſo qui baptizaſti. Ecce ptꝫ ſimul baptizauerūt xp̄c .i. diſcipuli xp̄i ioh̓es. igit̉ ceſſauit baptizato xp̄o. Rn̄ſio ceſſauit dicit̉ actuū vt erat in ꝓpinquitate ad eſſe. Un̄ reuera baptizato xp̄o adhuc baptizauitioh̓. Sꝫ qꝛ iam ceperunt hoīes adhere̓ baptiſmo xp̄i dicit̉ab aug. ceſſare. Un̄ baptizato xp̄o cepit deſinere: ſꝫ poſitoioh̓e in carce̓ oīno deſijt. Unde aug. ſuꝑ illud. vidit ih̓m venientē ad ſe. dicit. Baptizatꝰ eſt dn̄s baptiſmo ioh̓. ceſſauit baptiſmꝰ ioh̓. inde miſſus eſt in carcereꝫ ioh̓. deincepsnemo inuenit̉ baptizatꝰ illo baptiſmate. hoc eſt poſtꝙͣ poſitus fuit in carcere. Ad aliud dicendū vmbra ſtatim ceſſat exiſtēte veritate: ſꝫ veritate maīfeſtata. Un̄ glo.ſuꝑ illud Ioh̓. iij. Erat ioh̓. baptizās dicit. xp̄o baptizatoadhuc baptizat ioh̓. qꝛ adhuc ꝑmanet vmbra. nec debetcurſor ceſſare donec veritas manifeſtet̉.Queſtio decima de exoret catheciſmoIctu ē de baptiſmoph̓is qui ab initio p̄paratoriū fuit ad baptiſmū xp̄i. ſꝫ tūc ceſſauit. Nūc dicendū ēde p̄paratorijs que adhuc remanēt. ſunttria ſicut dicit Hugo habet̉ in canone.exorciſmi: catheciſmi: or̄oes. Unde dicit Hugo. tria ſūtvſqꝫ ad ſuſceptōeꝫ nouitatis ꝑficiēda quibꝰ baptizandꝰ qͣiꝯcipit̉ nutrit̉. vſqꝫ ad integritatē noue vite ꝓmouetur.hec aūt ſunt catheciſmi. exorciſmi or̄ones. Primuꝫ itaqꝫcathecizat̉ baptizandꝰ: vt ad finē ꝓprio moueat̉ volūtatisarbitrio. Deinde exorcizat̉: vt ab eo dyaboli pt̄as iniquapellat̉. Addit̉ or̄o: vt gratia p̄ueniat ſubſequat̉ viresp̄beret li. ar. qua procul fiat vniuerſa maligni ſpūs illuſio. Primo ergo dicet̉ de ordine iſtoꝝ. Secūdo de exorciſmo. Tercio de catheciſmo.Mebrum primumIrca pͥmū arguit̉. qꝛ ex dictis videt̉ catheciſmꝰ p̄cedat exorciſmū. ſꝫ videt̉ ꝯtrariuꝫ. qꝛprimū videt̉ vt pellat̉ pt̄as dyaboli ne impediat̉. Hoc aūt fit exorciſmū. deinde diſponatur ad baytiſmi gr̄aꝫ catheciſmū. Iſte etiā ordo videtur in ꝑuulis obẜuari quibꝰ fit pͥmo exorciſatō. deinde dicitur patrinis inſtruat in fide. Ad hoc rn̄dendū eſtaliꝰ eſt ordo in adultis aliꝰ in ꝑuulis. In adultis em̄ p̄cedit cathecimꝰ vt ip̄i inſtruant̉ ſolū ad baptiſmū ſuſcipiendū: ſꝫ etiā exorciſmū. qualiter em̄ intelligerēt exorcizatōnem ſuꝑ ſe: niſi ip̄i intelligerēt quid eis fieret. hūc ordinēꝓſequit̉ Hugo. vnde dicit. recte poſt cathecizatōneꝫ exoruit̉: vt ab eo qui inſtructꝰ ē fide: aduerſaria v̓tꝰpellat̉. Aliꝰ ordo forte pōt eſſe in ꝑuulis qui habēt vſumi. Unde primo dat̉ exorciſmꝰ ne dyabolꝰ impe ad baptꝰNembrum ſecūdumEquitur inquirere de ip̄is p̄paratorijs. Etprimo de exorciſmo querūtur plura. Primoan ſit neceſſarius. Secūdo ad quid ſit neceſſariꝰ ſcꝫ vtꝝ ad efficiēdū. an ad ſignificādū.Terco. ſuppoſito ad efficiēdū. vtꝝ ad efficiēdū in corꝑevel in aīa. Quarto cuiꝰ ſit exorcizare. Quinto de v̓tute verboꝝ que fit exorciſmꝰ. Sexto de exorcizādi.Articulus primꝰUerit̉ pͥmo vtꝝ exorciſmꝰ ſic neceſſariꝰ. videt̉ no. Si em̄ pͥmo pellit̉ dyabolꝰ a ꝑuulobaptiſmuꝫ ſicut dicit Ciprianꝰ. Sciāt dyabolieqͣciā ꝑmanē vſqꝫ ad aquā ſalutarē poſſe. in baptiſmo alis neꝗͣcie ſue vires amitte̓. Exorciſmꝰ aūt ē ad aliud illēdū dyabolū: ſuꝑuacue dat̉ exorciſmꝰī in exorciſmo ſit mora tꝑis. exorcizat̉ poſſetculoſe:baptizari ita euade̓ hmōi ꝑiculū. Pret. plꝰ mūdaꝭpriꝰ exorcizatꝰ qui baptizatur ꝙͣ baptizatꝰ exorcizatꝰ.ſuꝑuacuꝰ videt̉ exorciſmꝰ: totū ordinet̉ ad plenā mūdiciam habendā. Contra. celeſtinꝰ papa. ſiue ꝑuuli ſiue iuuenes ad regeneratōis veniāt ſacramentū: fontem viteprius adeant ꝙͣ exorciſmis exufflationibꝰ clericoīmūdus ab eis abijciat̉. ergo neceſſariꝰ eſt exorciſmꝰqd̓ dicēdū. neceſſariꝰ eſt exorciſmꝰ. Ad pͥmo obiecti etſi baptiſmū pellat̉ poteſtas dyaboli a baptizato: nihilominꝰ tn̄ quia pōt p̄ſtari impedimētū baptizādo a dyabolo ne ſuſcipiat baptiſmū: exorciſmum pellit̉ pt̄as dyaboli ne preſtet ei hmōi impedimētū. ideo ꝙͣtū ad hoc neceſſarius eſt exorciſmꝰ. Ad aliud dicendū licet pl̓ꝰmūdat̉ baptizatꝰ exorcizatꝰ ꝙͣ exorcizatꝰ: non tn̄ ſequit̉quin ſit neceſſariꝰ exorciſmꝰ. quia exorciſmꝰ eſt ad mundationem: ſꝫ eſt ad pellendū poteſtatē dyaboli. ne ipſurimpedimentū preſtetur ne baptizandꝰ ꝑueniat ad ſacramētum per quod mundatur.Articulus ſecūdusEinde querit̉ ad quid ſit neceſſariꝰ exorciſmusvtꝝ ad efficiendū vel ad ſignificandū tm̄. Et ſiad efficiendū. vtꝝ in aīa vel in corꝑe vel in vtroj. aūt exorciſmꝰ ſit ad efficiendū ſic obijcit̉. Aug. in li.ſimbolo. ꝑuulꝰ exorcizat̉ vt poteſtas dyaboli expellat̉.rgo exorciſmū expellit̉ pt̄as dyaboli: ergo eſt ad efficiēpum aliquid. Item exorciſmi ſalomonis expellebāt demones ergo multo fortiꝰ exorciſmi eccl̓ie. Itē Rabanus.exufflat̉ a ꝑuulo ſeua pt̄as pium ſacerdoteꝫ. loquit̉ deexorcizatōe: ergo exorciſmꝰhabet effectū. Idē Rabanꝰ.ſignat̉ ſignaculo baptizandꝰ ſct̄e crucis in pectore ꝙͣ infronte: vt ab eo tꝑe apoſtata dyabolꝰ ī vaſe priſtino ſue interemptōis ꝯgnoſcēs ſignū ſibi deinceps illud ſe ſciatalienū. ſꝫ ſignatō ī pectore ī fronte ꝑtinet ad exorcizatōeꝫ exorcizato hꝫ aliquē effectū. Itē Greg. ī omel̓. xxiiij. ſuper Ezech̓. Sacerdos exorciſmi gr̄aꝫ manꝰ credētibꝰimponit. habitare malignꝰ ſpūs in mēte eoꝝ ꝯͣdicit quidaliud facit niſi qꝛ demonia eijcit Cōtra. exorciſmꝰ ē ſacramētale. ſic̄ alia ſacͣmētalia ſunt ibi ad ſignificādū adefficiēdū illd̓ qd̓ ſignificāt: ſic̄ ē ponit̉ lumē ī manu pueri. fit vnctio ex criſmate. dat̉ veſtis cādida. ſignficāt em̄ diuerſa ī baptiſmo: ſic videt̉ de exorciſmo vt ſignificet expulſionē fiēda ī baptiſmo. Pret. dicit̉ demoni exiab eo ſpūs īmūde vel recēde. Iſtud at̄ ꝓprie fit ī baptiſmo expellit̉ origīale: reſtat ſigͥficat illd̓ qd̓ fit in baptiſmo. Pret. appoſitō ſalis vl̓ ſputi ſigͦficātia ſūt ꝑtinentad ip̄m exorciſmū. ip̄e exorciſmꝰ. Prete. ſi baptizat̉aliꝗs ī ncc̄itate aliqͣ anteꝙͣ veīat ad eccl̓iaꝫ. deinde fiūt exorciſmi veīt ad eccl̓iaꝫ. Sꝫ ꝯſtat expulſus ē dyabolus rōe pct̄i: exorciſmꝰ ē ad expellēdum dyabolū vel addiſponēdū ip̄m ad gr̄aꝫ baptiſmi ꝑcipiēdā. Ad rn̄dētquidā ē adnificādū. exponūt oēs aucͣtes ſupͣdictaselli ſignificat̉ torquet̉ .i. torquerii: or̄o eſt ad petendūecede velſit in exorciſmque poſt ſit in baptiſmo. Qijcit̉ de exorciſmo ſalomōis. dicūt illiſpūaliter ad talē effectū erāt ordinati ſicut legit̉ in quadāglo. in li. act̄. Iſti d̓o inſtituti ſunt ad ſignificādū id qd̓ inbaptiſmo gerit̉ vna alijs ſacramētalibꝰ. Qd̓ aūt dicit̉a Rabano. exufflat̉ pium ſacerdotē .i. ꝑpiū mīſferiūſacerdotis in baptiſmo. aūt dicit deinceps ſciat ⁊cͣ. alienum retorquet̉ non ad hoc qd̓ fit in exorciſmo: ſꝫ deincepspoſt baptiſmū. acciꝑe aūt vident̉ ratōeꝫ ſue dictōnis exdam verbo Cipriani. qui ponit ſimilitudinē de pharaonequi nūqͣ erat oppreſſus ſꝫ ſemꝑ habuit poteſtateꝫ quouſqꝫeſſet ſubmerſus in mari rubro: ita volūt dice̓ effectꝰ eiēctionis fit ante baptiſmū. Alij d̓o dicūt exorciſmꝰꝰ