Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

catōne circūſcripta vel bn̄dictōne diceret̉ ſacr̄m vt. ꝗaoleū vel aqͣ rōne ſue qualitatis naturalis facit immutationē ex ꝑte corꝑis: ad quā aliqn̄ ſequit̉ immutatō exte aīe. tn̄ ꝓpter eſt ſacr̄m. Pret̓ea. ſanctitas ī aīaẜm aliquo cauſat̉ ex corꝑis diſpoſitōe: ſicut ira ēin aīa cauſat̉ ex diſcraſia colere in corꝑe. ſꝫ eſt falſum.Sanctitas .n. in aīa eſt primo: facit poſt immutatiōꝫ īcorꝑe tanꝙͣ in organo aīe. hūc modū ꝯuenit actioſacri. Pret̉. nihilo eēt bn̄dictio vel ſanctificatō adhibita elemēto: ſi hūc modū fieret diſpoſitio. Pret̓.hugo de ſacram̄tis ponit exemplū de cathaplaſmatōe facta Ezechie qn̄ curatꝰ eſt. dicit. voluit dn̄s vt fieretcathaplaſma illd̓ de ficubꝰ: qd̓ ẜm ꝯditōꝫ naturaleꝫ eratꝯtrariū curationi. vt hoc on̄deret dn̄s ipſe naturamdabat ſanitatē. Eodē dn̄s ſupra naturā dat ſanitatem ſpūalem adhibitis ſacramētis. vn̄ hugo dicit. medicina eſt appoſita foris: vt virtus occulta intus oꝑaret̉ erat ſanitas ex medicina: qm̄ ẜm ſe ꝯtraria erat ſanitati medicina. vt aꝑte monſtraret̉ qm̄ ex illa erat illā erat. Iſta aūt medicina ipſa ſunt ſacram̄ta que dnobis foris mīſtros ſacre diſpenſatōis corꝑal̓r adhibētur: vulnera aīaꝝ noſtraꝝ inuiſibilit̓ curant̉. vt curatiſanati ad ꝑpetue vite ꝓmiſſionē ꝑtingere poſſimꝰ. pertn̄ deus nr̄am ſanitatē ꝑficit quid alid̓ ꝙͣ ſue virtutipotentiā on̄dit euident̉: in eodeꝫ noſtrū ꝓcurat remediū a quo infirmitatis corruptōis ꝯtraxerat morbuꝫ. itaqꝫ iſtis aſcribat̉ qd̓ iſta nobis mīſtrat̉. neqꝫ ī illis viſibileꝫ ita veneremur ſpēm: vt inuiſibilē eis ſubijcēcōuincamur veritatē. Ex quo ꝯcludit̉.yane ſcrutātur viam nature ꝑſcrutātes actōꝫ ſacr̄oꝝ. Ad qd̓ dd̓m ē actio ſacr̄i vt eſt ſacr̄m: eſt ſenſibilē qͣlitateꝫ in ſe.ſꝫ virtutē forme intelligibilis que eſt bn̄dictio qua agitdiſponendo vt tali facta intinctōe vel inunctōe circa corpus: fiat a virtute ſpūali talis ſanctificatio ī aīa. ſic duplex effectus relinquat̉. vnus in aīa: alter in corꝑe qd̓ eſorganū aīe. vt ſic̄ ex duobꝰ ē ꝯpoſitꝰ: duplicē hēat effectu. huic ꝯſonat qd̓ dicit damaſ. qd̓ dic̄ hugo.Conſequēter queritur. §. v.qūo ſit ſanctificatio ſiue virtus ſanctificādi in ip̄is elem̄tis ſacram̄toꝝ: ſicut in aqua vel oleo. Dicit̉ .n. ſanctificari aqͣ vel oleū: ex illa ſanctificatōe ſanctificare: ſic̄ vulthugo. Querit̉ queꝫ modū dr̄ eſſe ſanctificatō in his.aut ſicut forma adueniēs modo ꝑficit: aut ſic̄ formaaccn̄talis. non ſit forma ſub̓alis videt̉ ex eo. formaſub̓alis dat eſſe aliqd̓ ſub̓ale ei cuiꝰ ē forma. aūt dataque vel oleo ſub̓ale. eſt forma ſub̓alis. Pret̉.ſacr̄a dicunt̉ vaſa gr̄e. vas autē accepit ſubſtantialeab eo qd̓ ꝯtinet̉. ē forma ſub̓alis ī eis. autēſit forma accn̄talis arguit̉ ex. rei corporee ē accidēsforma corꝑalis. ſꝫ aqua vel oleū eſt res corporea: ſanctificatō aūt eſt ſpūalis. ineſt aque vel oleo tāꝙͣ accn̄sſubiecto. Iteꝫ accn̄s eſt ex principijs ſubiecti. ſꝫ ſanctificatio eſt ex principijs olei vel aq̄. eſt ī illisaccn̄s in ſubiectō.Ad qd̓ dd̓m. ſicut ſanū dicit̉ mitipl̓r: ita ſanctū dr̄ multipl̓r. Sanū .n. dicit̉ qd̓ eſt ſubiectū ſanitatis: qd̓ eſt indicatm̄ ſanitatis ſicut vrina:qd̓ eſt effectm̄ ſanitatis ſicut medicina. Ita ſanctum dr̄qd̓ eſt ſubiectū ſanctitatis. hoc modo aīa dr̄ ſancta. qd̓eſt indicatiuū ſanitatis ſicut ſacr̄m ꝓut dicit̉ ſignū. velqd̓ eſt effectm̄: illud dr̄ multis modis. vel ſe dat ſanitatē: modo dicit̉ deus ſanctus: ideꝫ ē in ip̄o ſanctitas qd̓ eſſentia diuina. vel qd̓ diſponit: modo dicitur ſacr̄m ſanctum. Iſto modo dicit̉ ſanctitas ineſſeilla .ſ. que diſponit tanꝙͣ forma ſubſtantialis vel accn̄talis. Si v̓o ſanctitas ſumat̉ a ſatificatōe bn̄dictōis ꝓutſanctificatū eſt quod eſt bn̄dictum vel cui accidit verbūſanctificans. ẜm hūc modū ſanctificatio eſt adueniēsvel oleo. dat eſſe ſubſtantiale oleo vel aque: ſed īeſſe accn̄tale. lꝫ adueniat aque vel oleo modū quēdaꝫaccn̄talē: tn̄ eſt ex principijs. hoc .n. intelligit̉ de acci-dentibꝰ naturalibꝰ intrinſecus ꝯtingentibꝰ. que v̓o extriſecus contingūt hn̄t principiū naturā ſꝫ grām: ſicſe hn̄t. hoc ſoluit̉ pͥmo obiectū ſecūdo. qꝛ rōnes illelocum habent in accn̄tibus naturalibꝰ intrinſecus ꝯtingentibꝰ. In hmōi .n. rei corporee eſt accidēs forma corporalis: ſpūalis.Conſequēt̉ queritur. §. vj.in quo eſt virtus ſanctificans vt in ſubiecto. ſanctificandico diſponendo caracterizando. quia ſi eſt accn̄s ī aliquo ſubiecto: pōt eſſe in illis materialibꝰ que in ſacramento ꝑcipiūtur. Quod ſic pꝫ. nulla ſubſtantia ſpiritualis poteſt reciꝑe aliquam formam corꝑaleꝫ corꝑalit̓. igit̉cadeꝫ rōne nec aliqua ſubſtantia corꝑalis pōt reciꝑe aliquam formaꝫ ſpūalem ſpūaliter. ſꝫ omne qd̓ recipit̉ ī aliquo: recipit̉ modū recipientis recepti. igit̉ cuꝫ modus corporis ſit reciꝑe corꝑaliter: nulla forma recipitura corꝑe ſpūaliter ſꝫ corꝑaliter. igit̉ nulla forma ſpiritualis pōt eſſe in corꝑe ſicut in ſubiecto. Item omīs formavna eſt in ſubiecto vno. igit̉ virtus illa aut erit in verboſanctificante: aut in elementato. querit̉ in. Querit̉vtꝝ ſit in verbo vel in elemento vel in aliquo alio. Uidtur in elemento: qꝛ ẜm auḡ. verbum accedēs ad elemētum fit ſacr̄m. ſꝫ illud qd̓ fit in aliquo: non eſt in illo fitvel factum eſt. dico vt in ſubiecto. Cum igit̉ verbo accedente ad elementuꝫ: ipſum elementū fit ſacramentū. ſꝫ illud quod eſt ſacramentū eſt ſanctificans: qꝛ ſacramentuꝫefficit quod figurat. igit̉ in ipſo elemēto eſt virtus ſanctificandi. Iteꝫ hugo. verbum elementuꝫ ſanctificat̉ vtvirtuteꝫ ſacr̄i accipiat. Contra. videt̉ ſit in ip̄o v̓boquia virtus ſanctificandi in aqua eſt a virtute verbi. nechabet a ſe hāc virtuteꝫ: qꝛ vt dicit̉ in ſent̉. accedenteverbo quid eſt aqua niſi aqua? Item hugo. aqͣ ſolumelementū eſſe poteſt: ſacr̄m non pōt donec accedat v̓būIgit̉ cuꝫ virtus ſignificādi ſit in ip̄o elemento ex acceſſuverbi in exercitio ſacr̄i: cuiꝰ virtus eodeꝫ actu indiuiduotranſfert̉ ad elementū ad recipiētē: videt̉ ipſi verbomagis aſſignanda eſt vt ſubiecto virtus ſignificādi ꝙͣ elemento... actus immutandi viſum eſt a colore. coloreimotiuū eſt viſus. hec aūt immutatio non eſt niſi actu lucis que de potentia viſibili facit actū viſibileꝫ. actus aūtimmutatōis eſt actus quidam indiuiduus exiens a v̓tute aliqua. que quideꝫ virtus eſt ſolum ip̄ius coloris:immo ip̄ius lucis vel lucidi: immo forte ꝓpriꝰ lucis ip̄iꝰ Item in exercitio ſacr̄i virtus verbi directe fert̉ ſuꝑ recipientē ſacr̄m. vt pꝫ cum dicit̉: dngo te. baptizo te in nomine pa. ⁊cͣ. exprimit̉ virtus aliqͣ ꝯferri ab elemēto. .n. dicit̉ baptizo te ex aqͣ: vel ꝯfirmo te ex oleo vel criſmate. ſicut dr̄ baptizo te in noīe pa. ⁊cͣ. Ex quotus eſt ab illo verbo immediate: ab elem̄to. rirtꝰ illa ē in ip̄is materialibꝰ: in elem̄to ſolū: īin d̓bo ſolū: in illis ſimul actu exercito .ſ. immerſiōeſiue in vnctiōe. vn̄ hec omīa ſimul in vno effectu ꝯcurrūtſcꝫ verba elementū oꝑatio. Et dico ſic̄ in adamateeſt virtꝰ a tota ſpecie: ſil̓r dico in ꝓpoſito. Ad pͥmū ītur dd̓m. virtꝰ ſpūalis nūꝙͣ eſt in ſpūali ſpūal̓r naram: pōt tn̄ virtuteꝫ ſupra naturam. Ad illud quodobijcit̉. ome qd̓ recipit̉ in aliqͦ ⁊cͣ. intelligit̉ de receptosin v̓tute apprehēſiua. Ad illd̓ qd̓ q̄rit̉ in ē illa virtꝰ.dd̓m eſt in vno ſimpl̓r ſꝫ in omībꝰ que material̓r ſiuemīſterial̓r ꝯcurrūt ad efficaciā ſacr̄i. vn̄ noͣndū ſic ēabſolutū ordinatū: ſic forma. forma .n. ẜm genꝰ ſuuꝫdat ꝯforme. vnde qꝛ ſacr̄i determinat̉ in ordine fortificatōis determīat̉ ī ordīe.ma eius que eſt virtus ſaforma aūt hmōi determīat ſibi vnū ſubiecto vel materia: ſꝫ plura. Unde qꝛ omīa que material̓r cōcurrūt adid vnū vnitatē ex habetefficaciā ſacramētiue eſt ad idem non dedico ſimil̓r virtus ſiue fouale pro materia vel ſubiectōterminat ſibi vnum indiī eſt. Ex his patet reſponſio in ꝑte adſed plura vt dicturea que ꝯſequēt̉ queſita ſunt. qꝛ vt dictū ē. virtꝰ ſanctifica