QueſtioIrticulus terciusOnſequent̓ querit̉ de eoꝝ ſufficiētia in ꝗbusſacramēta ꝯſiſtūt. Circa hoc ſic dicit magr̄ inqͣrto ſent̉. Duo ſunt in quibꝰ ſacramēta conſiſtunt. verba ⁊ res. ⁊ vt dicit augꝰ. accedit verbū ad elemētū ⁊ ſic fit ſacramētū. Ex hoc igit̉ videt̉ ꝙ ī his duobusdeterminet̉ ſufficient̉ in quibꝰ ꝯſiſtūt ſacramēta. ¶ CōtͣHu. in triplici materia omīa diuina ſacramēta ꝯficiunt̉ſcꝫ aut in rebꝰ. aut in factis. aut in verbis. ⁊ hͦ ſic on̄dit̉.qꝛ totus hō corruptus erat. totū qd̓ hoīs foris erat ad ſacramēta ſumendū erat. itaqꝫ ī rebꝰ ſacramēta ſanctificāda erant vt ſanctificaret̉ hoīs materia ī factis vt opera.in dictis vt verba. vt totū videlꝫ ſanctū ſit ⁊ qd̓ hō ē ⁊ qd̓hoīs eſt. ¶ Iteꝫ requirūt̉ ne hec tria nccͣio in ſacramentis noue legis? qd̓ videt̉ ex verbis hugo. p̄tactis. Si enīiuxta qd̓ corruptꝰ eſt hō requirit̉ reꝑatio: triplex aūt ē homīs vt tactū eſt. cui triplici corruptōni rn̄det triplex ſanctificatio ſiue triplex remediū iam dictū. gͦ ⁊cͣ. Sed ſi hͨ:gͦ mgr̄ diminute aſſignat ſufficientiā in duobꝰ. ¶ Rn̄ſioad primū. ꝙ hugo loquit̉ cōmuniꝰ de ſacramētis ꝙͣ magiſter h̓. vn̄ mgr̄ loquit̉ de ſacramētis noue legis: ꝙ proprie eſt ſacramētū cui ꝓprie ꝯuenit inuocatio trinitatis ⁊in quo ſacr̄m diuinū ꝯficit̉. Sꝫ hugo loquit̉ cōmuniꝰ ꝓut ſacramentū dicit̉ qd̓ motu vel actu exercituꝫ aliꝗd ſacrū exprimit: ẜm ꝙ crucis ſignatōes ⁊ inclinatōes hmōiſacre rei ſignū exprimūt. vnde Hu. in factis inueniūt̉ ſacramēta quēadmodū videlꝫ cum ſignū crucis vel ꝓ munimine ꝯtra aduerſas ptātes opponētes: vel ꝓ ſanctificatione quibuſcūqꝫ rebꝰ ſanctificadis imprimētes facimꝰ.vel cū expanſis manibꝰ ſiue eleuatis in or̄one inclinatiōeſiue erectōne ſiue alio quoqꝫ geſtu motu vel actu ſacrumaliꝗd ⁊ ſacre rei ſacramentū exprimimꝰ. ¶ Ad aliud dicendū. ꝙ illa tria que dicit hugo: ſunt nccͣia in quibuſdāſacramētis noue legis. v̓. gͣ. in baptiſmo nccͣia eſt res ſcꝫaqua ſanctificata cum verbo diuino verbū ip̄m. oꝑatōeeſt in merſione. Sil̓r in alijs. vt illis q̄ fiūt ꝑ inunctōesibi eſt materia criſma ⁊ oleū. inuocato trinitatis. vncto.Magr̄ aūt tangit ea que general̓r requirūt̉ ad ipſuꝫ ſacramētū vt eſt ſacr̄m. nō tn̄ vt eſt ſacramento iſti vel illi.ad eſſe .n. ſacramēti inqͣtū hmōi duo requirūt̉ .ſ. verbū ⁊elementū. vn̄ augꝰ. Accedit verbū ad elementū ⁊cͣ. Ad hͦaūt ꝙ habeat effectū in iſto vel in illo requirūt̉ tria. nihilominꝰ aliqua ſunt ſacramēta que n̄ ſunt ſacramēta niſiinqͣtū exercent̉ circa iſtū vel illū. vt ſacramētū baptiſminō eſt ſine immerſione: nec ꝯfirmatio ſine vnctōe. nihilominus eſt alia rō ſacramēti vt ſacra eſt: ⁊ alia vt exercet̉circa iſtū vel illū. Pret̉. generalit̓ ad hͦ ꝙ ſit ſacramentūnō requirit̉ vſus vel exercitiū tale ſicut in ſacramēto altaris: niſi ſolūmodo verbū accedēs ad elementū fit ſacramentū. ſi .n. nullus eo vtit̉ eſt ſacramētuꝫ.Articulus quartusOnſequent̓ querendū eſt de ſignificatōne ſacram̄ti noue legis. Circa ſignificatōꝫ v̓o pn̄thec queri. Primo. que ſit drn̄tia inter ſacramētū qd̓ eſt ſignū: ⁊ alia ſigna ſacramēti. Scd̓o. habitadrn̄tia: que ſit cōueniētia inter ſacramentū qd̓ eſt ſignuꝫ⁊ ſuū ſignificatū vniuerſal̓r. Tercio. que ſint vniuerſaliter ſigna vera vel nō.Circa primum ſic poᵐ. §. j.teſt obijci. Ro. xiij. Nūc ꝓpior ē nr̄a ſalus. Glo. bona vita ſignū ⁊ cā eſt nr̄e ſalutis. Sed hoc ideꝫ poſſumꝰ dicerede ſacramēto noue legis. gͦ nō differt ſacramētū qd̓ eſt ſignū: a bona vita ꝓut eſt ſignū. ¶ Pret̉. ipſa ꝯſecratō eccleſie eſt ſignū alicuiꝰ gratie. ⁊ ſacramētū de quo agit̉ ſignū eſt gratie. que drn̄tia eſt. Sil̓r cū ſanctificat̉ oleū velcriſma ſignū eſt alicuiꝰ gratie: ⁊ ſacramentū ſignū ē gratie: nūꝗd eodē modo? Ꝙ nō videt̉. qꝛ ſacr̄m eſt ſignū gratie in eo qui digne ſuſcipit ſacramētū. ſꝫ ſanctificatio olei.viij.aut criſmatis nō eſt ſignū gratie informātis oleū. gͦ n̄ videt̉ ꝙ ſimilit̓ dicat̉ vtrobiqꝫ ſignū. Eodē modo pōt dici.ꝙ bn̄dictione cereoꝝ ⁊ īramoꝝ in quibꝰ omnibꝰ notaturgratie ſignificatio. ¶ Ad qd̓ videt̉ dd̓m. ꝙ ſacramentuꝫde quo loꝗmur aliter dicit̉ ſignū ſalutis ⁊ aliter bona vita. Salus .n. ibi accipit̉ ꝓ ſalute glorie cuiꝰ eſt bona vitaſignū ⁊ cauſa meritoria. Sꝫ iteꝝ eſt ſalus gr̄e in pn̄ti. ⁊hmōi eſt ſacramētū ſignū ⁊ cauſa. ſꝫ nō in rōne cauſe meritorie de ſe: ſꝫ qͣi deriuātis ad modū nutrimēti: vt videt̉.vt ſicut nutrimento fit quodāmodo deriuatio ſiue trāſfuſio virtutis corꝑalis ad mēbra corꝑis: ſil̓r quadā remota ſil̓itudine ꝑ ſacramentū fit quedā deriuatio ſiue trāſfuſio virtutis ſpūalis ad mēbra ſpūalia. ¶ Ad aliud dicēdu. ꝙ ꝯſecratio eccleſie materialis nō eſt ſignū alicꝰ gratie que inſit ipſi eccīe materiali: ſꝫ qꝛ in ea deſignant̉ ſacramenta dari q̄ ſunt ad ſignificatōꝫ. prefigurare etiā p̄tillam grām ſpūaleꝫ que eſt ī eccīa ſpūali. ¶ Ad id v̓o qd̓obijcit̉ de oleo ſanctificato. dd̓m eſt ꝙ illud dicit̉ ſanctificare grām ꝑ ip̄m fidelibꝰ miniſtrandā. Cereus autem ſignū eſt illumīatōis nobis date ꝑ xp̄m in ſua reſurrectione. nox .n. in dieꝫ ꝯuerſa eſt. Ramus v̓o recōciliatōem inpaſſione factā.Secundo queritur. §. ij.que ſit ꝯueniētia inter ſacramētū qd̓ eſt ſignū ⁊ ſuum ſignatū vniuerſal̓r. Cū .n. ſacramentū ſit ſignū ex ſil̓itudine repn̄tans: oꝑtꝫ ꝙ aliqua ſil̓itudo ſit inter ſacramētuꝫqd̓ eſt ſignū: ⁊ grām que ſignat̉. ſꝫ non videt̉ eſſe ſimilitudo inter ſacramentū qd̓ eſt ſignū: ⁊ ipſaꝫ grām que eſt inaīa. Sacramentū .n. ſenſibile eſt. gratia intelligibilis eſtinter corꝑale v̓o ⁊ ſpūale ꝓut hmōi eſt diſſil̓itudo. ¶ Preterea. ꝑ grām fit imago recreatōis. ſacramentū d̓o ꝓutſignū nō importat imaginē ſꝫ veſtigiū. gratia etiā ꝓut eſtin aīa eſt de bonis maximis. Ex his colligit̉ ꝙ nō ē ſimilitudo ſigni qd̓ eſt ſacramentū ad ipſam grām. nō gͦ dicetur recte ſacramentū illius. ¶ Ad qd̓ dd̓m. ꝙ ſimilitudoilla nō eſt attendēda inter eſſentiā ſigni ⁊ eēntiaꝫ gratie:ſed inter diſpoſitōꝫ ſiue actioneꝫ ſigni ⁊ eius ad quod eſtgr̄a. v̓. gͣ. inter eēntiaꝫ aque in baptiſmo ⁊ eēntiam gr̄e n̄attendit̉ hec ſil̓itudo. ſꝫ eo ꝙ aqua abluit ſordes corporisſimilitudineꝫ habet ad gratiam quo ad hoc ꝙ abluit ſordes mentis. ⁊ eodeꝫ modo attendenduꝫ eſt in alijs ſacramentis. ¶ Quod auteꝫ obijcit̉ in contrariū: ſoluitur perhoc ꝙ ibi attenditur diſſimilitudo penes ea que ꝑtinentad eſſentiam.Tercio queritur.§. iij.ſi vniuerſaliter ſint ſigna vera vel nō. Signū .n. verū dicitur eſſe: cum ſubeſt illud in re quod ſignat. Sacramentum auteꝫ ſignat gratiam. ergo tunc eſt verum ſignum:cum ſubeſt gratia in anima prout ſignificat̉ per ſacramētum. Sed contingit aliquando ſignuꝫ eſſe in veritate ſacramenti: ⁊ tamen non ſubeſt gratia in anima quam intendit. ſicut ē de eo qui ficte vel indigne accedit ad ſacramentum. Sacramentū quidem eſt ⁊ non reſpondet gratia. ergo pretendit illud quod non eſt in re. erit igitur inſignum falſum. ¶ Ad quod dicenduꝫ. ꝙ ſacramentū eſtverum ſignum. quantum enim eſt de virtute ſacramentiſemper reſpondet ſignificato. Sacramentum enim nouelegis quantū eſt de ſe: efficit quod ſignat. ſicut ſol quantum eſt de ſe illuminat. ⁊ ſi ſemꝑ illuminabile nō illuminetur: hoc autem non eſt ex defectu ſolis: ſed ex defectudiſpoſitōnis in recipiente. Sacramentuꝫ autem diciturſignum verum: quia ſignat gratiam que ineſt quantuꝫeſt de ratione ſacramenti. Sunt tamen etiam aliqua ſacramenta que habent ſignatum propinquius: reſpectucuius dicuntur vniuerſaliter. ſicut in baptiſmate eſt caracter. Cum baptiſmate enim imprimitur caracter etſinon ponat̉ gratiā.