ctio libidinoſa reſpectu boni cōmutabilis ſit cā ꝑuerſitatis ⁊ auerſionis: nihilominꝰ ſubiectio ordīata ⁊ ex deuotōe diuine volūtatis ſiue diuini p̄cepti ē cā adoptōis gr̄eUn̄ nō ē idē cā oppoſitoꝝ. ſꝫ oppoſita ſunt ſubiectō libidinoſa ſiue ꝓprie volūtatis: ⁊ ſubiectio ordinata vt q̄ eſt exdeuotōe ⁊ obediētia diuine volūtatis. ¶ Ad aliud dd̓m.Ꝙ licet ẜm ordinē nature cōdite hoīs bonū ē ſolus deꝰ⁊ hō ſit mediū inter inferiores creaturas et deū: nihilominꝰ in ſtatu nature lapſe ſunt inferiores creature mediuꝫ ꝯueniēs adoptōis gr̄e et diuine recōciliatōis dū ī recōpenſatōem inordinatōis culpabilis et inobediētie exvolūtate: ⁊ obediētia cōditoris hoc fiat. Un̄ hugo iuſtūē vt homo ꝗ priꝰ deū ſuꝑbiēdo deſerēs terrenis ſe ꝑ ꝯcupiſcētiā ſubdidit: nūc ꝑ humilitatē deū requirēs eiſdē ſe ꝓpter p̄ceptū dei ꝑ obediētiā inclinaret. ¶ Cōtra ſecūdaꝫcām q̄ ē eruditio obijcit̉ ſic. duplex ē differētia intellectusfantaſtieꝰ. vt ꝗ cognoſcit ſiue apprehēdit viā fantaſie. ⁊ n̄fantaſticꝰ: vt ꝗ cognoſcit ẜm ꝯuerſionē ad primuꝫ lumenet ad ea q̄ illuſtratōe illiꝰ lucis ꝯgnoſcunt̉. Inqͣtū igiturfantaſticꝰ ē: cognoſcit ea q̄ via ſenſus abſtracta ab ip̄o cōprehēdunt̉ ꝑ acceptōem ſpēi. nulla at̄ v̓tus cōprehēditurſua ſpecie ſꝫ ſeip̄a. vt caritas. fides ⁊ hmōi. igit̉ ꝑ cognitōem eoꝝ q̄ cadūt in ſenſu nō ē via deueniēdi ad cognitōnē virtutū. tūc nihil ē qd̓ dicit mgr̄ ſnīaꝝ. ⁊ hugo ſil̓r. ꝙꝑ id qd̓ foris ī ſacramēto ī ſpecie viſibili cernit̉: ad inuiſibilē virtutē q̄ virtꝰ ē in re ſacramēti agnoſcendam menshūana erudiat̉. ¶ Itē videt̉ ꝙ hec via ꝯgnoſcēdi magisintroducat errorē ꝙͣ veritatē. qꝛ qͣ rōne aqͣ abluit ſignificat gr̄am abluentē: ⁊ rōne qͣ interminabilis in ſe fiue interminata ſignificat incōtinētiaꝫ. Un̄ gen̄. penul̓. Effuſus es ſicut aqua. et rōe qͣ frigida effectū refrigeratōniscaritatis ⁊ ſic multis alijs modis. ¶ Rn̄ſio. ad primuꝫdd̓m. ꝙ p̄ter illū modū intelligēdi ꝑ acceptōem ſpēi ẜmreſſum a ſenſu ꝯtingit intelligere triplicit̓ ſic̄ ⁊ reminiſci .ſ. ꝑ ſimile. ꝑ ꝯtrariū. ꝑ ꝯtinuū. vno mō ſumēdi ꝯtinuūẜm ꝙ dicimꝰ cām ꝯiunctā intellectui ꝑ ſuū effectū. vndehec via cognoſcēdi nō ē ꝑ viā ſenſus ꝑ abſtractōnem ſpēirei cōprehēſe in ſe: ſꝫ in ſuo ſimili. ⁊ ſic ſacramētū exteriꝰrepn̄tans gr̄am ſiue virtutē. quadam ſil̓itudine ducit adcognitōem ip̄ius gr̄e vel v̓tutis. ¶ Ad alid̓ dd̓m. ꝙ in repn̄tatōe ſacramēti ē dupliciter ꝑuenire ad cognitōꝫ gr̄ereꝑantis .ſ. ⁊ quadā ſimilitudine innata. Un̄ vt dic̄ hugo. Oportet vt ſenſibile foris ꝓpoſitū ex ſil̓itudīe quadāmnata ſit repn̄tans ꝙͣtum ad ꝓgreſſum cognitiue. iuxtamanuductōꝫ hmōi ſil̓itudinis poſſet eē augmētatio erroris ſicut et veritatis. Eſt et̄ ꝑuenire ad cognitōꝫ gr̄e qͣdāſignificatōne inſtituta. Un̄ dicit hugo. debet ſacramentū habere inſtitutōnem ꝑ quā ordinatū ſit ad rem ſacramēti ſignificandā. ⁊ hāc oportet ſupponere ex certitudinefidei. gr̄a cuiꝰ regit̉ cognitiua ſiue intellectiua ne deuietꝑ errorē. ¶ Cōtra terciaꝫ cām q̄ ē exercitatio ſic vt dicitaug. Cōuerſus ab vno ad multa euānuit: ꝯuerſus a ml̓tis ad vnū: vitā inuenit. Ex qͦ patet ꝙ ꝯuerſus ad multaſit cā diuiſionis et euanitōis. igit̉ videt̉ ꝙ hōcitius euaneſcat ī exercitio huiꝰ multitudinis ꝙͣ ꝓficiat. ¶ Reſponſio. ꝙ hō ꝑ pct̄m cecidit in diuiſionē eē ⁊ in inſtabilitatēvn̄ neceſſario diuidit̉ in via iſta niſi fuerit ex dono ſpeciali. ꝓpter quod ad reuocādum homineꝫ a diuiſione et īſtabilitate damnabili. cōgruit illū habere exercitiū ī hisque ad deū ordinant. Unde. x. luce. Porro vnū eſt neceſſarium. glo. p̄ponitur vnum multis. nō em̄ a multis vnūſed multa ab vno et tamē multa ſunt neceſſaria tendentibus ad vnum. Et hugo. quia vita hominis hic ſine mutabilitate eē nō poteſt contra illā que defectum generatmutabilitatis. Alia em̄ mutabilitas que ꝑfectum paratopponitur. quia ergo multa hec ad vnū tendunt: exercitatro in his non eſt cauſa diuiſionis: ſed potius reuocationis a diuiſione et adoptionis ad vnionem vnitatem¶ Articulus quartusOnſequēter querit̉ de tꝑe inſtitutōis. Queritur gͦ vtrū ſimul debebat inſtitui vl̓ ſucceſſiꝘ ſimul: videt̉ ſic. Tria neceſſaria ſunt hūane ſaluti. ſacramēta. virtutes. ⁊ p̄cepta. ſed p̄cepta ſimudabantur et virtutes ſil̓ infundunt̉: a ſimili videt̉ ꝙ ⁊ ſacramēta ſimul inſtitui debebāt. ¶ Item ſi inſtitutoreratpotētie infinite ⁊ largitatis immēſe ⁊ ſapientie ſumme.vn̄ cōſtat ſciuit defectu hūane miſerie et qd̓ remediū eratapponēdū. cū velocitas oꝑatōnis ⁊ ſimultas in remedijscollatis his oībꝰ atteſtat̉: videt̉ ꝙ oīa ſacramēta ſimulerāt inſtituenda. ¶ Itē morbus et morbi ſequele: cōtra q̄ſunt medicamēta ſacramētoꝝ. ſimul cōtrahebant̉ ⁊ ꝯtrahunt̉. Si gͦ prudētiſſimus medicꝰ ⁊ liberaliſſimꝰ debebatde medicamētis ꝓuidere ẜm reſpondētiā ꝯuenienteꝫ ipſimorbo: videt̉ ꝙ ſic ſtatim et ſimul debebāt oīa inſtitui q̄requirebant̉ ad p̄dictoꝝ curatōem. ¶ It̄ ad plenitudinēremedij requirit̉ plenitudo numeroſitatis ſacramentoꝝſicut gͦ currētibꝰ legibꝰ cui nō ꝯferebat̉ plenitudo remedij .ſ. legibꝰ p̄cedētibꝰ legem gr̄e q̄ ē ꝯferēs plenitudinemſemꝑ fuit aliquod remedium cōtra pct̄m: ita exiſtēte legegr̄e ſemꝑ debuerūt eē remedia in quadā plenitudine contra peccatū ⁊ ſequelas peccati. hoc eſſe nō poſſet niſi oīaſacramenta legis gr̄e ſtatim et ſil̓ eſſent inſtituta. gͦ ⁊cͣ.¶ Cōtra. baptiſmus ē fundamētum ſacramentoꝝ. vndeprius mīſtrat̉ ꝙͣ alia. ⁊ ſimiliter alia ordinē habēt interſe. ſed ea rōe qua ſucceſſiue mīſtrant̉ et debēt miniſtrarieadem debebat ſucceſſiue inſtitui. Et iſtud et̄ patꝫ ex euidentia facti. videmꝰ eī quia an̄ paſſioneꝫ ſuā inſtituit ſacramentū eukariſtie cū tradidit corpus ſuū ⁊ ſar⁊ dixit hoc facite ⁊cͣ. Poſt paſſioneꝫ v̓o ante aſceinſtituit ſacramētū baptiſmi cū dixit diſcipulis. Ite docete omnes gentes baptizātes eos ⁊cͣ. Marci vlt̄. Sil̓it̓videmus ꝙ ſacramentum cōfirmatōnis origineꝫ habuitpoſt aſcenſionem in ſpirituſſancti miſſione ¶ Reſpōſioꝙ ſacramenta fuerūt inſtituta ſucceſſiue. ⁊ hoc ꝯuenbat cōgruitate multiplici hoc exigente. Sicut eī videtin ip̄a hominis reꝑatione ꝙ cū dn̄s ſtatim poſſet genushumanū reꝑare. maluit tamen hoc ſucceſſiue facere propter noſtrā eruditōem: ſic eſt in ſacramētoꝝ inſtitutōneErudimur aūt in hoc legem euāgelicā nō ſtatī in vltimaplenitudine ſue ꝑfectōis fuiſſe datā: ſꝫ potius in quadaꝫꝑfectōe inchoata ad maiorem ⁊ pleniorem ſucceſſiue ꝓfecturā. ad inſtar cuiꝰ nō ſtatiꝫ ad ardua ꝑfectōis aſcendēinſtruimur: ſꝫ gradatim et paulatim ꝓcedere vſqꝫ ad ꝑfectōem. Alia fuit rō ꝓpter ip̄oꝝ ſacramentoꝝ dignitatemmanifeſtādam et excellentiā ꝯmendandā et ſolēnitatemeorūdem obſeruādam. Quia em̄ vnūquodqꝫ magnū eſet magna ſolennitate dignū: debebāt nō ſimul ſꝫ ſucceſſiue inſtitui. Alia ratio ꝓpter ordinem manifeſtādam q̄habendus eſt in ſuſceptōne eoꝝ. Quia primo ſuſcipiēdūeſt vnum: et poſt aliud. et quod cōpetit dari vni ꝑſone etvni ſtatui: alteri nō cōpetit. Unde nō ſimul danda ſuntſed ſucceſſiue. ¶ Ad illud qd̓ primo obijcitur. dd̓m ꝙeſt ſimile de virtutibus que cōnexionem habent quaꝓpter quam vna ſine alia haberi nō poteſt. Similiter nōeſt ſimile de preceptis quoꝝ omniū incurrit reatum.in vno ſolo offendit. ij. Iaco. Qui in vno offendit omum reus factus eſt. Quia igitur ignorantia vnius ſoliꝰprecepti poſſet eſſe cauſa p̄uaricationis ⁊ ꝑiculi: neceſſefuit ꝙ ab omnibꝰ agnoſcerent̉ et adimplerent̉: quādocūqꝫ oportunitas debiti ſe offerret. propter hoc oportuit ꝙmnia ſimul darentur. ne aliquod eorum ignorareturꝰgnoratum non adimpleretur. ¶ Ad aliud dd̓m. ꝙ etſiominus ſit infinite potētie et liberalitatis immenſe ⁊cͣ.nō tamen debuit ip̄a ſacramenta ſimul inſtituere. quiaeius ſapientiam ſiue ꝓuidentiam nō decebat. cuius eſt īillis que ſunt creaturis rationalibus neceſſaria prouidere. ẜm ꝙ magis illis cōgruit et rerū ordini cōpetit. plusv̓o cōpetit ordini rerum et homini congruit ꝙ ſucceſſiueinſtituebantur ꝙͣ ſimul eēnt inſtituta: vt ex dictis patet.¶ Ad illud quod obijcitur. Ꝙ medicus prudentiſſimus