Queſtiopicaꝫ tibi. meꝰ ē em̄ orbis t̓re ⁊ plenitudo eiꝰ. Nūqd̓ māabo carnes thauroꝝ aut ſanguinē hircoꝝ potabo.nde ſubiūgēs quid illa ſignificēt. Immola deo ſacrificiū laudis et redde altiſſimo vota tua. hec aug. In ſacͣmētis noue legis ſignificat̉ aliquid faciēdū hoī a deo. ꝗa⁊ ſi ſacramēta ꝑ hoīem miniſtrent̉: gr̄a ſignificata ꝑ ſacramēta ⁊ ī illis ſuſceptibilibꝰ p̄ſtita a deo ē. Un̄ hugo.cū venit ip̄a gr̄a ad nos. ꝑ illū venit a qͦ venit ꝗ miniſtrāti cooꝑatur auctor muneris. patꝫ igit̉ ꝙ qͣi mō oppoſitoſe habet ſigna et ſignata in ſacramētis de quibus intendimus et ī ſacrificijs de quibus loquitur aug. quia in ſacrificijs exercetur opus exterius quo ſignatur interiusdeo offerenduꝫ ab homine. In ſacramētis exercet̉ opusexterius quo ſignatur gratia cōferenda hoī a deo. Ex qͦatet ꝙ verbū aug. nō intendit ceſſatōem ſacramentoꝝſacrificiorū.Conſequēter que .§. ij.ritur de neceſſitate inſtitutōnis ſacramētoꝝ noue legis.Queritur ergo vtrū neceſſe fuit aliqua ſacramenta inſtitui tꝑe gr̄e ſiue legis euāgelice. Ꝙ ſic: vidr̄. Quia ſacramēta ſunt medicine. ſꝫ illud tempꝰ maxime fuit neceſſarium illoꝝ inſtitutōi ī quo aduenit medicꝰ ad curādū hūanā infirmitatē. et iterū ſacramēta ſunt vaſa gr̄e vn̄ maxime ꝯgruebāt tꝑe gr̄e inſtitui. ¶ Cōtra. videt̉ eī ꝙ non ſitneceſſe inſtitui alia habitis p̄cedētibꝰ: ſꝫ ꝙ maior virtusdaret̉. verbigr̄a. vt circūciſioni maior virtus eēt addita:ſimiliter illis que ſignificabant ſacramentū euchariſtiequēadmodū maior ē virtus mō penitētie ⁊ ordinis ꝙͣ fuit in veteri lege. ¶ Pret̓ea. circūciſio eūdē effectū habuitcū baptiſmo ꝙͣtū ad dimiſſionē originalis pct̄i. penitentia ꝙͣtum ad dimiſſionē actualis peccati. Sacramentaaūt ſunt in remediū peccati. Nō videt̉ ergo neceſſe ꝙ nōua ſacramēta oīno inſtituant̉. ¶ Preterea de p̄ceptis moralibus ſic fuit ꝙ ipſa ſic implebant̉ in euāgelio ꝑ hoc ꝙmagis exprimebant̉ ſiue explanabant̉. Similiter ſacramēta illa que erant ad ſignificādū inſtituta eēnt ad cauſandū. que v̓o cauſatiua ꝑfectius cauſarēt. Huic etiamadditur quod dn̄s ī euāgelio dicit. Nō veni ſoluere legē⁊cͣ. Adimpletio aūt ē in addēdo ꝑfectius nō in tollendoomnino. nō ergo ſacramēta que ad veterē legē ꝑtinebāttolli debebāt ſed ꝑfici ſiue adimpleri. ¶ Rn̄deo. dd̓m ꝙneceſſe fuit tꝑe gratie aliqua ſacramenta inſtitui p̄cedentibus ꝑfectiora. ⁊ hoc rōnabiliter on̄dit hugo dicēs ſic.diſpenſatōnis ordo et rō hoc popoſcit. vt ſicut ab initiocurrente tꝑe ⁊cͣ. vt ſupra. Preterea morbo exiſtēte fortiore et egrotante ꝑiculoſius languente. ſicut fuit adueniēte tꝑe gr̄e: requirit̉ medicina melior et ad curandū efficatior. ¶ Ad p̄dictoꝝ igr̄ intelligētiā notādū. ꝙ ſacramētaſunt in documentū. ſunt in medicamētum. ſunt ⁊ ī ornamentū et ẜm ſtatū ꝑfectum. Sunt in aꝑtum documentūſecreti diuini. ſunt in efficax remedium morbi: et in pul­ (chrū ornamentū ſponſe xp̄i. Qm̄ igit̉ reuelatio ſecretoꝝnō debet fieri quocūqꝫ nec in omni tꝑe: ſed in illo in quoeſt intellectus hominis capacior: ideo ſacramēta ꝑfectadilata ſunt vſqꝫ ad tempus tale. hoc aūt tempus ſicut inhoīe ē ſexta etas que appellatur ſenectꝰ. Iuxta illd̓ eccͣi.xxx. Ꝙſpecioſa veterani ſapientia ⁊ glorioſus intellectꝰet conſilium. Similiter in mūdo eſt ſexta etas que ē poſtxp̄m. in qua etate homines ſunt ſapiētōres. Ideo dilataſunt ſacramenta completa vſqꝫ ad hoc tempus. Rurſuoquia ſunt in medicamentuꝫ morbi efficax. eo tꝑe debentdari in quo efficatius curāt. Sed ſpūalis infirmitas efficaciter nō curatur niſi quando cognoſcitur et ſentitur:alioquin redditur homo ingratus et peiori vulnere infirmatur. Ideo neceſſe fuit ſacramenta differri quouſqꝫmorbus tantuꝫ inualeſceret: ꝙ homo ip̄m cognoſceret ⁊remediū quereret. hoc autē fuit tempus gratie. quia tempore legis nature ꝯuictus ē eē cecus et tunc venit lex docens et onerans. ⁊ tūc ꝯuictus eſt eſſe de impotentia. tūcreſtabat tempus gratie in quo morbus iā agnitus cura-.viij.retur et in hoc ſacramenta completa darentur. Rurſusquia ſunt in p̄ilchrū orimētum: debuit ea xp̄c illi ſponſe dare a quā nideberet. et quia talis eccl̓ia fuit collecta de gentibus iō ſynga que ip̄m deſeruit vſqꝫ ad tempus gratie: perfecta ſacramenta nō inſtituit. nihilominus tn̄ aliquanperfecta ẜm ꝙ congruebat illistēporibus inntatōem dedit. et ſic patet ꝙ nō ſempereadem ſed alia et alia debuerunt inſtitui. ¶ Ad primumergo dd̓m. ꝙ illa ſacramēta veteris legis erant ſacramēta cū onere. quia populus ille ſub ſeruitute timoris eratꝯſtitutus principaliter. Sacramēta aūt noue legis dataſunt in alleuiatōem a peccato et ſequela peccati ſine grauitate tanꝙͣ filijs in libertate cōſtitutis. ⁊ iō eēntialiteroportuit illa differri. Cōuenire aūt dicūtur ratōne ſignificati. quia vnū eſt et in his et in illis ſignificatum: et iōoportuit iſta ſuccedere illis perfectiora et imperfectis. etnō addi in virtute illis. quia ſi circūciſio in eēntia maneret: remaneret in onus. nec eſſet vniuerſale ſacramentuꝫſicut baptiſmus. Alia auteꝫ legalia ſacramenta maximioneris erant ſicut et iudicialia. ꝙ em̄ tot genera ſacrificiorum oportebat offerre valde oneroſum erat: cū ſacrificium cordis cōtriti requirat dn̄s. Nec ē ſimile de penitertia et ordine et matrimonio. hec em̄ nō requirabant onlegalium obſeruatōnum: cum ante legales obſeruatōeseſſent. et quātum oneris habebat ordo in lege: tantū tollitur in noua lege. ¶ Ad id v̓o quod obijcitur de effectucircūciſionis. Dicēdum ꝙ licet circūciſio haberet effectūin dimiſſione originalis peccati: nō tamen in collocatōegratie ad cumulum virtutum. vel ad expeditōem bonorum operū. ⁊ ideo cōgruebat ꝙ baptiſmus ſuccederet cūpleniori gratia ad diuerſos effectus conſequēdos. ¶ Ꝙobijcitur ſacramenta data eē ad remediū peccati. Dicēdum ꝙ nō tm̄ in remedium peccati: ſed ꝙͣtum ad collatōnē gratie plenioris. ¶ Ad id quod obijcitur xp̄m veniſſead impletōem legis nō ad deſtructōem. Dicēdum ꝙ hecvera impletio ſacramentorū ē ꝑ ſucceſſionē illorum ſacͣmentoꝝ que eundem habent effectum: et p̄ter hoc ſuꝑaddunt. ſic autē eſt de ſacramentis noue legis comꝑationeveterum. ¶ Ad aliud dd̓m. ꝙ nō eſt ſimile d̓ p̄ceptis moralibus et ſacramentis legalibus. Precepta eī moraliaeadē ſunt in ſubſtātia tāꝙͣ ex lege deriuata. Sacramētad̓o ex inſtitutōe origineꝫ ducunt. Unde diuerſa exiſtentecauſa inſtitutōnis.piuerſa ſunt ſacramenta.Articulus terciusEquitur inquirere de cauſis inſtitutōnis ſacramentoꝝ. Et primo de numero. Secūdo d̓vnaquaqꝫ cauſa per ſe. De primo ſic dicit hugo et magiſter quarto ſnīarū. Triplici ex cauſa inſtituta ſunt ſacramēta. ꝓpter humiliatōꝫ. eruditōeꝫ. exercitatōem. hec tria ſi cadūt in aliqd̓ genus cauſe: hͦ ē in genꝰcauſe finalis. ¶ Cōtra. vniꝰ rei vnꝰ ē finis. gͦ ⁊cͣ. ¶ Rn̄ſioꝙ hūiliatio pt̄ ꝑtine̓ ad iraſcibilē. eruditio ad rōnalem.exercitatio ad ꝯcupiſcibilē. Exercitatio eī maxīe reqͥrit̉ī his q̄ reſpiciūt ꝯcupiſcibilē. ⁊ hͦ reſpectu triplicis defectꝰ aīe. ex lapſu .ſ. ignorātie ꝙͣtuꝫ ad rōnalē: ſuꝑbie ꝙͣtumad iraſcibilē. ꝯcupīe ꝙͣtū ad ꝯcupiſcibilē. ⁊ iō ẜm triplicē rectificatōꝫ ī tribꝰ motiuis quā oꝑat̉ ſacͣmētū: attēdit̉triplex finis inſtitutōis ſacramētoꝝ. Uel alit̓. vt hūiliatio ad effectū. eruditio ad intellectu: exercitatio ad effectū: qn̄ ſūt ꝓprij fines ſacr̄oꝝ: ſꝫ vtilitates. nihilominꝰ tn̄hn̄t vnū fine. Finis at̄ ꝓpriꝰ ē reformatio ꝑ gr̄aꝫ ymagīsdeformate ꝑ pct̄m. ¶ Cōtra pͥmā q̄ ē hūiliatō obijcit̉ ſic.ſubiectō volūtaria reſpectu boni ꝯmutabil̓ ē cā oīs ꝑuerſitatis hūane. qꝛ auerſiōis a deo. ſꝫ idē n̄ ē cā oppoſitorūigr̄ n̄ ē cā reꝑatōis neqꝫ adeptōis gr̄e. ¶ Itē vt dic̄ hugoSolꝰ deꝰ ē bonū hoīs. An̄ hō ē mediū int̓ deū et creat̉asinferiores. naturalit̓ igr̄ ſubijciēdo ſe hō creature inferiori ordinē nat̉e ꝯdite ꝑuertit. Peruerſio at̄ ordīs natureꝯdite ē ꝯtraria diuine ordinatōni et eiuſdē diſſipatrix. gͦ⁊cͣ. ¶ Rn̄ſio. ad primū dd̓m ꝙ licꝫ vt tactū ē alubi ſubie