Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

gr̄e ſint onerādi fideles onere ſacramētoꝝ. Itē ſapientioris ē pauciora quod intēdit ꝑficere. Sꝫ ſi xp̄c ꝑficētſiue reꝑaret hominē gr̄a ſimpliciter ſine omni ſacramento: paucioribꝰ oꝑaretur qd̓ intendit. Itē xp̄c ſua paſſion ſufficiēter ſatiſfecit peccato et hoīem deo recōciliauit. Igit̉ vt videt̉ nulla erat poſt neceſſitas exiſtentie ſacramētoꝝ: vt illa deo recōciliaret̉. Iteꝫ ab initiohabebāt ſacramēta virtutē ex fide xp̄i incarnati ſꝫ exiſtēte viſione veritatis in ſpecie ceſſat viſio fidei virtꝰ illiꝰviſionis .i. fidei: a ſimili videt̉ viſo xp̄o incarnato ceſſare debeat omnis virtus que ē ex virtute xp̄i incarnati. etita oīs virtus ſacramēti que ē ex fide xp̄i incarnati. Sic̄em̄ ex pn̄ti ſpecie ceſſabit fides que dirigit̉ ad illā: ſic preſente xp̄o in carne ceſſabit fides que ē illiꝰ. igit̉ ⁊cͣ. Itēgratia habenda vel habita ex beneficio paſſionis xp̄i eſtes vniuſcuiuſqꝫ ſacramēti. et ſacramētū ē ſignū illiꝰ gr̄eigit̉ exiſtēte re debeāt ceſſare ſigna: aſſecuto beneficiopaſſionis ceſſare debeāt omnia ſacramenta. Itē ioh̓. j.Lex Moyſen data ē. gr̄a et veritas ⁊cͣ. Igit̉ pꝰ aduen xp̄i debet aliquid ſub vmbra exerceri ſiue figura.ex quo tunc innotuit veritas ip̄a. igit̉ nec ſacramenta inquibus dat̉ gratia ſub figura. Item generaliter eratordinata ad aduentū xp̄i ſicut legalia ceſſauerunt in xp̄iaduentu. ſimiliter videtur ſacram̄ta ex quo ſignificātgr̄am habendā xp̄m ceſſare debeāt illa gratia habita.Hec aūt gratia habet̉ ex pn̄tia xp̄i in carne: igit̉ exiſtēthac pn̄tia ⁊cͣ. Itē ẜm aug. oportuit ſacrificia ceſſarepore gr̄e: ne crederet̉ deū magis delectari in illis ꝙͣ in ſignificatis illa. Unde aug. x. de ciui. dei. Ideo ſacrificia mutanda erāt oportuno certoqꝫ tꝑe. ne ip̄i deo deſiderabilia vel certe in nobis acceptabilia. ac potius queſignificata ſunt crederent̉. Eadem rōe videt̉ ſigna exteriora ſacram̄talia certo tꝑe ceſſare debēt: ne magis deodeſiderabilia ſiue acceptabilia videant̉ ꝙͣ ſignificatahec .ſ. dona gratuita interius reꝑantia. Rndeo. ad primo obiectuꝫ dd̓m. vt dicit hugo tria ſane ſunt que abinitio ſiue ante aduentū xp̄i ſiue poſt ad ſalutē obtinēdāneceſſaria fuerūt .ſ. fides. ſacramēta fidei: et oꝑa bonaque tria ita coherēt: vt effectū ſalutis habe̓ non pn̄t ſi ſil̓ fuerunt. hec hugo. et intelligitur hoc de adultis. patꝫgitur ad ſalutem neceſſaria ſunt hec tria in adultis.hacramētis aūt reꝑantur defectus.oꝑbus ꝓgrediturin merito fidei gratificatur vtrūqꝫ. Quod igitur dicit dominus. Si vis ad vitā ⁊cͣ. Intelligitur ꝙͣtū ad ꝓgreſſuꝫin merito ꝓprio. Ingredi em̄ in vitaꝫ vt dicit interli. xix.math̓. ē ingredi viā ducit ad vitā. vera viā ducēs ad vi ē ꝓgreſſus in merito. Pret̓ea. adimpletio p̄ceptorumquodāmodo ſicut adminiculū ſibi datū ꝯcernit exercitiūſacramētoꝝ. vt dicit hugo. quia infirmus erat. vener̄t ſacͣm̄ta media int̓ p̄cepta ꝓmiſſa illū adiuuarētad p̄cepta ꝑficiēda ꝓmiſſa obtinēda. Un̄ ad obẜuātiaꝫmādatoꝝ reꝗͥrit̉ exercitiū ſacram̄toꝝ. Ad alid̓ dd̓m. ē ſimilis de gr̄a reꝑatiua ꝑfectiua. qꝛ hec ē reꝑatiuahominis lapſi: cuiꝰ lapſus erat ex hoc ſuꝑbiendo deūdeſerēs terrenis ſe ꝯcupiſcētiā ſubdidit. Un̄ ꝯueniensfuit vt eiſdē .ſ. terrenis ſe humilitatē inclinādo preceptis dei obediēdo reꝑaret̉. Gratia aūt ꝑfectiua ē ꝓpriefectiua indigētie nature inqͣtū natura ē: inꝙͣtum ē lapſa. nature em̄ inꝙͣtum natura ē ē hmōi inclinatio ſꝫnature lapſe. Ad aliud dd̓m. p̄cepta ſunt in ſeruitu timētibus: ſꝫ ſunt ī libertatē amātibꝰ. Quia lex euāgelica ē lex amoris. dr̄ lex libertatis. em̄ qꝛ p̄cipiebat: ſꝫ quia ad timorē. ſꝫ ad amorē trahebat. Pret̓eaintentio hugonis ē ꝯꝑare legē legi et diſtinguere legeꝫ alege. et hec differētia ſacramētoꝝ generaliter. Un̄ non ēeius intentōis tollere ſacramēta tꝑe legis gr̄e. ſꝫ oſtende̓differētiā inter illa que ſunt legis moyſi et legis xp̄i: inhoc illa fuerūt data in onus. hec in ꝑfectōem gr̄e ſiue īlibertatē ſpūs. ſpiritus em̄ liber efficit̉ gr̄a collata in ſacͣmētis. Ad aliud dd̓m. tria requirunt̉ in oꝑe ſapientis et maxime ſumme ſapiētis .ſ. facilitas que reſpicit potentiā. cōgruitas que diſcretōeꝫ. vtilitas que reſpicit bonitatē. Ratōne facilitatis debet expeditiori et breuiori et medijs paucioribꝰ oꝑari. Ratōe ꝯgruētie eo modquo magis cōgruit ſiue decet ſuā prudentia. Ratōe vtilitatis eo quo melius ē ei quod efficitur. vnde etſi ſurme ſapiens ē paucioribus oꝑari: hoc attendendum ē. eo modo oꝑari debet quod magis cōgruit ſue diſcretōi et qui melior eſt ei quod efficitur. Magis aūt ꝯgruit diſcretioni reꝑantis homo elatōe auerſus a ſuo ſuperiore reꝑaretur humiliatōe ſuo inferiori ꝙͣ aliter. Itēmelius ſiue vtilius ē homini vt reꝑaret̉ gr̄a ſacramētali gr̄a ſimpliciter .ſ. ꝓpter vtilitates huic reꝑatōi ſuntnnexe .ſ. humiliatio. eruditio. exercitatio. Uerū ē igitur expeditiori ſiue breuiori ē ſapientis oꝑari. vbihoc pōt ſine derogatōe ꝯgruētie ſapiētie vtilitatis etbonitatis. Ad aliud dd̓m. beneficium paſſionis xp̄ioportet aſſequi exercitio ſacramētoꝝ. Dicit̉ ei. v. ad ro.Qui eſt forma futuri. glo. ſicut ex latere ade dormientisaſſumpta ē eua: ſic ex illius latere ꝑfluxerunt ſacramenta .ſ. aqua ablutōis et ſanguis redemptōis que ſaluat̉eccleſia. hec glo. Ex his patet beneficiū paſſionis xp̄ioportet aſſequi exercitio ſacramētoꝝ. Licꝫ igit̉ paſſionixp̄i genus humanū recōciliatū ē deo et ſatiſfactū ē culpa hoīs: nihilominus quia beneficiū paſſionis aſſequūtur mēbra eccleſie exercitio ſacramentoꝝ neceſſaria ſunſacramēta. Ad aliud dd̓. viſio ī ſpecie tollit viſionfidei et meritū. Sed pn̄tia deitatis in carne neqꝫ tollit fi neqꝫ meritū. Unde quia exiſtēte xp̄o incarnato tollitur fides xp̄i incarnati. nec virtus fidei. nec virtus ſacͣmentoꝝ que eſt ex fide. aūt tollit̉ fides xp̄i incarnatiex viſione xp̄i incarnati. quia aliud videt̉ et aliud credividetur homo et credit̉ deus vt dicit greg. Ad alid̓cendū. ſunt quedā ſacramēta que ſunt ſigna tm̄ gr̄ſꝫ etiā cauſe. vt ſacramēta legis noue. de quibꝰ diciturqimaginē gerunt cauſa exiſtūt. talia ſigna ceſſant exſtente plenitudine gr̄e. īmo ſunt cauſe diffuſionis illiusplenitudinis in nob̓. Alia ſunt ſacramēta que non ſuntcauſe ſꝫ ſolū ſunt figure illius plenitudinis future.uctiua ad illā. ſicut ſacramēta legalia et quedālegis nature. et talia debēt ceſſare exiſſēte illa plenitudne quā figurāt. Ad aliud dd̓m. exiſtēte pn̄tia veritatis ceſſare debebant que ſolū habebāt rōeꝫ vmbre ſiuefigure. qualia ſunt ſacramēta noue legis. Eadē ratōne deberet fides ceſſare que eſt viſio vmbratilis enugmatica. īmo ſicut an̄ aduentuꝫ xp̄i an̄ tꝑus gr̄e ꝯuenibat fideles exercitari in illis que erāt vmbre figure:tp̄us gratie .ſ. in gloria erit quies in vera luce ſiue veritate in ſe cognita. Similiter tꝑe medio .ſ. gr̄e cōueniebat fideles medio ſe habere in exercitijs .ſ. nec in plena luce nec in tenebris oīno: ſꝫ in oꝑbꝰ in quibꝰ vtrūqꝫ ꝯcernitur qualia ſunt ſacramēta noue legis. Ad aliud dd̓m. quedā ordinata erāt ad xp̄m vt ſigna et figure indicia ſui aduētus. hec ſimpliciter ceſſabant in aduentu xp̄iquedā vt ex aduentu eius ꝑficerent̉. et hoc dupliciter. vl̓vt ꝑficerentur in ſe ſicut moralia. vel in alijs ſuccedentibus vt ſacram̄ta. Verbigratia. moralia ante tempus gret paſſionē ſufficiebant ad merituꝫ vite eterne. vn̄ qd̓ammō imperfecta fuerunt que perfecta ſunt in ſe meritoxp̄i incarnati. Similiter ſacramenta non ſufficiebant adintroducēdum in regnū. vnde imꝑfecta erant: ſed perfecta ſunt ſuccedētibꝰ ꝑfectioribus: ſicut circūciſiōi ſuccelſit baptiſmus. que igitur erant ordinata ad xp̄m vel figure tm̄: ceſſare debebāt. que v̓o vt ꝑficiēda: hoc fuit dupliciter. vel in ſe ſicut moralia: et hec debebāt ceſſarevel in alijs ſuccedentibus perfectioribꝰ: et hec debebant aūt illa que vt perfecta iſtis ſuccedunt. Ad aliud dicēdum. aug. loquitur de oꝑibus exterioribus in cultūdei exercitis. quibus ſignificabant̉ oꝑa interiora in laudem dei exercēda. Uerbigr̄a. ip̄e loquitur de ſacrificijs exterioribus quibus ſigificabantur ſacrificia interiora.Unde ibidem .ſ. x. de ciui. dei. ſubditur. Si eſuriero non