liberaret. Hoc eſt qd̓ habet̉. iiij. ad gal̓. Miſit deus filium ſuū factū ex muliere factū ſub lege: vt eos ꝗ ſub legeerant redimeret. glo. ſub lege dixit: qꝛ et circūciſus eſt:et hoſtia legalis ꝓ illo oblata eſt. Non mirum et ſi illaoꝑa legis ſuſtinuit ex ꝗbꝰ liberaret eos ꝗ ei ſimiliter tenebant̉. qui etiā morte ſuſtinuit: vt ex illa alios liberaret. Factus ē ergo ſub lege .i. ſub onere legis ſic̄ ſb̓ alijspenis. nō vt ab ea expiaret̉: ſꝫ vt ab ea liberaret ſicut abalijs penis. ¶ Cōtra. nulla de cauſis circūciſioīs ꝯueniēter xp̄o adaptabat̉. nō em̄ debuit circūcidi ꝓpt̓ bonumobediētie. maxīe ī illa ꝑte in qͣ xp̄c fuit circūciſus: qꝛ ꝑuuli nec obediētes nec inobediētes reputant̉. Itē n̄ debuitcircūcidi ꝓpter ſignū magne fidei. qꝛ xp̄c nō habuit fidēcum ſemꝑ fuerit comp̄hēſor. Itē nec ꝓpt̓ doctrinā caſtitatis: qꝛ xp̄c nō eguit doceri. cū om̄ia ſciuerit a prīcipiocōceptōis ſue. Itē nec ꝓpt̓ ſignaculū diſtīctōis. qꝛ ſignaculū hūanum nō debuit addi ſignaculo dīno. Legit̉ em̄ioh̓. vj. Hūc em̄ pater ſignauit deꝰ. glo. ſignauit: qprio ſigno a ceteris diſcernit. ergo ſic̄ non eſt vnctꝰviſibili ad hoc vt eēt rex. cum eēt vnctꝰ oleo ſpūali: ſic n̄debuit diſcerni ſignaculo viſibili cū eēt diſcretꝰ ſignacūlo ſpūali. Itē nec ꝓpter figurā qꝛ erat veritas ⁊ corpusuraꝝ vt legit̉ Col̓. ij. Et vbi eſt veritas: nō eſt neceſſaria vmbra vel figura. Itē nec ꝓpter remediū origīalis. qꝛ origīale nō fuit in ip̄o. et ita nulla cā circūciſioīsei pt̄ adaptari. ¶ Itē ſuꝑ illud psͣ. Sꝫ in lege dn̄i voluntas eiꝰ dicit glo. nō ſub lege. et psͣ. ille de xp̄o intelligit̉.ſꝫ circūciſio legalis erat .i. obſeruata ī lege et cū lege termīata: ergo xp̄c nō debuit eē ſub circūciſiōe. ergo nō debuit circūcidi. et ad hoc facit illud qd̓ dicit̉ .j. coꝝ. ix. factus ſum his qui ſub lege erāt tāꝙͣ ſub lege eēm: vt lucrifacerē eos ꝗ ſine lege erat. ¶ It̄ p̄ceptū de obſeruātia ſabbati ponit̉ inter p̄cepta moralia vt pꝫ exo. xx. Et p̄ceptūde circūciſione n̄ ponit̉ int̓ moralia. ſꝫ moralia īmobiliaſunt: ergo lr̄alis obſeruātia ſabbati ꝓpinquior ē īmobilibus ꝙͣ lr̄alis obſeruātia circūciſioīs. ſꝫ xp̄c nō obẜuauitlr̄aliter ſabbatū. excuſauit em̄ apl̓os ꝗ frāgebant ſpicasin die ſabbati et cōfricabāt maībꝰ. et ſic p̄parabant ſibineceſſaria ad victū qd̓ nō licebat in die ſabbati. dicens.dn̄s eſt filius homīs etiā ſabbati vt pꝫ math̓. xij. ¶ Iteꝫſuꝑ. vij. ad heb̓. vbi loquit̉ apl̓us de abrahā. et leui ꝗ decimas accepit et decimatꝰ eſt. dicit glo. cū decimatio adp̄figurādā medicinā ꝑtinuerit. illud ſolū circūcidēdumerat qd̓ curādū erat: nō vnde curādū. ſed caro xp̄i eratvnde curāda erat hūana nat̉a: gͦ caro xp̄i nō erat circūcidēda. ¶ Itē baptiſmꝰ habꝫ locū circūciſioīs. ſꝫ xp̄c baptizatꝰ fuit vt ſctificaret baptiſmū nr̄m: tactu em̄ mundiſſime carnis ſue vim regeneratiuā cōtulit aꝗs. et itanō ocioſe baptizatꝰ ē. ſꝫ ocioſe videt̉ eē circūciſꝰ: circūciſio ſua nō ſct̄ificauerit circūciſionē alioꝝ. gͦ cū nihil ocioſū debuit fieri circa ip̄m: nō debuit circūcidi. ¶ Itē circūciſio duas hēbat res. prīa ē circūciſio ab om̄i culpa.ſecūda circūciſio ab om̄i pena. et ī reſurrectōne xp̄i fuithūana nat̉a circūciſa ab om̄i pena ī capite nr̄o ſcꝫ xp̄o.vn̄ tūc ceſſauit circūciſio qꝛ venerat veritas. gͦ cū ſtatimnato xp̄o fuerit hūana nat̉a mūda ab om̄i culpa: a capite nr̄o ſcꝫ in xp̄o: extūc ꝙͣtū ad primā rem circūciſionisnullꝰ debuit circūcidi. qꝛ exiſtente re debuit ceſſare vmbra. et ſic xp̄c nō debuit circūcidi poſt natiuitatē ſuam.¶ Ad qd̓ dd̓m. ꝙ xp̄c voluit circūcidi ſex d̓ cauſis. Prima ē vt ſe on̄deret filiū abrahe cui p̄cepta ē circūciſio. etcui facta ē hec ꝓmiſſio. benedicent̉ ī ſemīe tuo oēs gētesvt dicit̉ gen̄. xxij. ſemē aūt iſtud xp̄c eſt vt dicit̉ Gal̓. iiij.Un̄ cū tota poſteritas abrahe circūcideret̉: nō crederet̉xp̄c de ſemīe abrahe neqꝫ ille in qͦ erāt implēde ꝓmiſſiones: niſi fuiſſet circūciſus. Secūda fuit vt ꝑ libertatē ſuam ẜuitutē legis abſorbet. Un̄ ea rōne voluit circūcidiqua voluit mori. ſibi em̄ vite ꝯiūxit mortem vt mortē deſtrue̓t. vn̄ vita mortificauit mortē. vt oſec. xiij. Ero morstua o mors. ⁊ j. coꝝ. xv. abſorpta ē mors ī victoria. Tercia fuit qꝛ veīt n̄ legē ſolue̓ ſꝫ adimplē vt dr̄ math̓. v. ad-impleuit em̄ legē .i. veritatē vmbris exhibuit. Eadeꝫ rōeſibi ꝗ erat liber tanꝙͣ vnigenitꝰ dei. et hō ſine pct̄o ⁊ int̓mortuos liber vt dicit̉ in psͣ. ꝯiūxit ſeruitutē ⁊ duriciaꝫcircūciſioīs. ſꝫ libertas ſua fortior fuit ꝙͣ illa ſeruitꝰ. vn̄illā deſtruxit. ꝑ xp̄m em̄ ceſſauit circūciſio. ⁊ hāc cauſaꝫtangit apl̓us Gal̓. iiij. cū dicit. factū ſub lege: vt eos quiſub lege erāt redimeret. ¶ Quarta fuit vt ſe on̄deret prīcipiū et cām ſct̄ificatōis q̄ fiebat ꝑ tria remedia contrapct̄m. ſcꝫ ꝑ ſacrificia a tꝑe abel vſqꝫ ad abrahā. ⁊ ꝑ circūciſionē ab abrahā vſqꝫ ad xp̄m: et ꝑ baptiſmū in nouo teſtamento. principium em̄ decet habere illud quod cōfertUnde decuit xp̄m eē baptizatū et circūciſum ⁊ ſacrificatum ſiue oblatū vel ꝓ ip̄o ſacrificari. vt patet luc̄. ij. Ip̄eetiam ſeip̄m obtulit in paſſione. Unde ad heb̓. vij. Hocfecit ſemel ſeip̄m offerēdo. Quīta cauſa fuit. vt eſſet frater iudeorum. vt oſtēderet ſe eſſe illum. de quo moyſes dixit deūt̉. xviij. ꝓphetā de gente veſtra et de fratribꝰ tuisſuſcitabit dominus deus tuus ip̄m audies. Cum em̄ miſſus fuerat ad oues que ꝑierunt domus iſrahel. vt dicit̉math̓. xv. occaſionem haberent iudei nō recipiendi ip̄mniſi eſſet circūciſus. Unde ⁊ paulus Act̉. xvj. circūciditthimotheum propter iudeos qui erant in illis locis. volebat em̄ iudeis credentem preficere epiſcopū. et cum illi eſſent circūciſi: non recepiſſent eum niſi eſſet circumciſus. Sexta cauſa quare fuit circumciſus xp̄c vt eēt cauſa terminandi ſiue remouendi circumciſionem. voluitem̄ fundi ſanguīem ſuum in archam quandaꝫ noſtre redemptōnis a peccatis. vt poſt effuſionē ſui ſanguinisnullius alteriꝰ ſanguinis effuſio requireretur ad dimiſſionem originalis peccati. ¶ Per iam dicta patet ſolutōad prīo obiectū. Hec eī ē falſa. nulla cā circūciſionis poteſt adaptari xp̄o. immo adaptatur cauſa diſcretionis.oportuit em̄ ſignum habere viſibile diſcretiuum ea rōneque dicta eſt. Et non eſt ſimile de vnctione et de circumciſione quia iudeum viſibilem et in manifeſto oportuitip̄m eſſe non tm̄ in occulto vt patꝫ ꝑ predicta. ſed rex inuiſibilis fuit. regnum em̄ terrenum et viſibile non queſiuit. Unde ioh̓. vj. Vt ꝯgnouit quia venturi eſſent vt caperent eum et facerent euꝫ regem: fugit in montem. Itēluc̄. xij. Homo quis me conſtituit iudicem ac diuiſoreminter vos. Et ioh̓. xviij. Regnū meum non eſt de hoc mūdo. Cū gͦ regnū ip̄ius eſſet tm̄ inuiſibile: vnctus eſt oleoinuiſibili. Act̉. x. Unxit eū deus ſpiritu ⁊ virtute. ¶ Adſecūdum dicendum. ꝙ xp̄c vno modo fuit ſub lege. Aliomodo non ſub lege fuit ſubiectione volūtaria: nō ſubiectione ſeruitutis. Unde ſuꝑ illud. viij. math̓. tetigit eurvt indicet ſe non eſſe legi ſubiectum ſed dominū: quontnon timet contagium. ¶ Ad tercium dicendum. ꝙ factꝰeſt ſub lege. vt eos qui ſub lege erant redimeret: ſed in diuerſis temporibus. ꝙͣdiu em̄ fuit paruulꝰ et quaſi ignotus. nec docens. nec miracula faciens: obſeruauit legalia. Lex em̄ paruulorum erat cum eſſꝫ pedagogus. vt dicitur Gal̓. iij. quando autem factus eſt vir: euacuauitque erant paruuli. vnde tetigit leproſum: non ſeruauitſabbatum: et multa alia fecit que erant ſupra legem. etper idem ſoluitur. iiij. obiectum. ¶ Ad quintum dicendūꝙ chriſtus infirmitatem habuit pene non culpe. qꝛ circumciſio exterior non ſolum erat ſignum circumciſionis interioris ab omni culpa: ſed etiam ab omni pena.et hanc ſecundam rem non habuit xp̄c ante reſurrectionem ſed in reſurrectōe. et hoc ſignificatū eſt Math̓. xvijUbi ſolutū fuit tributū ꝓ xp̄o et petro de ſtatere. Undeglo. ibi. ſtater dicitur qui habet duo didragmata. vt on̄deretur ſimilitudo carnis. de eodem precio dn̄s ⁊ ſeruꝰliberaret̉. Fuit em̄ caro xp̄i ſimilis carni petri in infirmitate pene. ¶ Ad. vj. obiectum dicimus. ꝙ licet circūciſio xp̄i non ſct̄ificauerit circūciſiones alioꝝ: nō tn̄ ocioſe circūciſus fuit. qꝛ eius circūciſio ſanctificatiua fuitppl̓oꝝ credituroꝝ in ip̄m. ꝑ ſuſtinentiā em̄ doloris ꝗ fuitī c̓cūciſiōe: meruit nob̓ ſic̄ ⁊ alijs motibꝰ ſuis. ¶ Ad vltimū dd̓m. ꝙ circūciſio n̄ debuit ceſſae̓ an̄ aduentū vltime