Queſtiociam reſcindendam indicet. Iteꝫ ſeptima ratio colligiturex li. de ſenten. ſanctoꝝ. vt de membro ꝯſecrato deo genealogia xp̄i naſceret̉. Circūciſio enim data fuit in pactuꝫ vthabet̉ Gen̄. xvij. et hoc pactum eſt certitudo: ꝙ xp̄c ex gente illa eſſet naſciturus. Item octaua ratio ex glo. Ro. iiij.quia in illo membro culpam inobedientie primus homocognouit. decuit vt in hoc membro ſignuꝫ obedientie acciperet: dd̓m ēr̄go ꝙ de eſſentia circumciſionis fuit ꝙ fieretin tali memb̓pro. ¶ Ad primo obiectum ꝯtra hoc dicendū.ꝙ inter illad quod eſt ſacramentum tm̄ et rem ſacramenti:non reꝗͥritur oīmoda ꝯformitas. īmo ſufficit aliqua congrua ſimilitudo ſigni et ſignati ſiue ſacramenti et rei inꝙͣtum hmōi. et ſic eſt in ꝓpoſito: quia ꝯgrua ē ſimilitudo circumciſionis que eſt ſacramentū tm̄. et circumciſionis queeſt virtus et res: ꝙͣtum ad conformitatem in ablatōne carnis ſuꝑflue ex vna ꝑte: et culpe et miſerie ex alia: que ſuꝑflua ſunt et non de veritate nature ſiue neceſſitate. qͣre ablaiōnis ſuꝑflui membri iſtius dictum eſt. Pre. non ē ſimile de illa que eſt ꝑ depoſitioneꝫ iniꝗtatis ⁊ de illa que eritꝑ depoſitōeꝫ corruptōis in futuro: ⁊ illa que erat in carneexterius. qꝛ illa q̄ eſt ꝑ depoſitionē iniquitatis fit ꝑ collationem gratie gratū facientis: que omnē toilit iniquitateꝫſimiliter illa q̄ erit ꝑ depoſitionē corruptionis in glorioſareſurrectōne omnem tollit corruptōnem. vnde vtraqꝫ circumciſio generalis eſt in ſuo effectu. ⁊ hoc ꝗa gratia ſecuꝫnon patit̉ iniquitatē aliquam: neqꝫ gloria corruptionem.Circūciſio auteꝫ que eſt ſacramentū iuxta omne quod neceſſitas requirit ⁊ cōgruitas exigit eſt ꝑticularis et determinate circa vnam partem corꝑis: ⁊ non circa totum velquācunqꝫ ꝑtem indiſtincte: et ex his patet rn̄ſio ad ſcd̓m.¶ Ad aliud dicendum. ꝙ non eſt ſimile de baptiſmate qd̓eſt ſacramentū generale. et ꝙͣtum ad ꝑſonas: quia nullusſaluatur ſine baptiſmate. ⁊ ꝙͣtum ad tp̄s dico poſt inſtitutionem. ⁊ de circumciſione que fuit ſacramentū ꝑticulare⁊ ꝙͣtum ad ꝑſonas et ꝙͣtum ad tempus. Non em̄ datuꝫ fuit preceptum de circūciſione omnibꝰ neqꝫ ad om̄e tempus¶ Ad vltimū dicendum. ꝙ ſicut dicit Caſſio. Membruꝫeneratōnis eſt membrū nobile quantū eſt de ſe. dicit eniꝫſic. Genitalia d̓o noſtra in magnū miſterium quis dubitet attributa. decorum quidem membrū: ſi non fuiſſet turpi libidine ſordidatum. quid em̄ illo p̄cioſius eſſet: ſi indehumanū genus ſine culpa deſcenderet. d̓ natura ergo ſuaeſſet nobile: ſed factum eſt innobile ꝓpter culpam. Und̓ ꝑremediuꝫ nobilitat̓. vn̄. j. Corin. xij. dicit̉. ꝙ membris innobilioribꝰ habundantiorē honorem circumcidamus. Ethoc intelligitur dum paſſionibus et deſiderijs obuiatur.Articulus quartusEquit̉ inquirere vtrum erat de eſſentia circūciſionis ꝙ fieret tali inſtrumento ſcꝫ cultro lapideo. Uidet̉ ꝙ ſic illud quo fit ablutio exterior in baptiſmate eſſentiale eſt ſacramento baptiſmatis .ſ.aqua: vn̄ nullo alio liquore baptizat̉. A ſimili videt̉ ꝙ illud quo fiebat circūciſio exterior ſcꝫ cultrus lapideus ſiteſſentiale circūciſioni: vel quare nō. ¶ Item. iij. ezech̓. ⁊ vocem rotaꝝ ſequentiū aīalia ⁊cͣ. ibi glo. In ſanctoꝝ patrūvita cognoſcimꝰ: ꝗd in ſcripturis intelligere debeamꝰ. exquo videt̉ ꝙ factis antiquoꝝ patruꝫ exprimit̉. quo inſtrumento ſcriptura velit ꝙ fiat circumciſio cultris lapideis.Ioſue. v. Iac tibi cultros lapideos ⁊cͣ. videt̉ ꝙ ſcripturavelit ꝙ nō circūcidetur niſi cultris lapideis: et ita eſt eēntiale circūciſioni ꝙ tali inſtrumento fiat. ¶ Iteꝫ ſacramētum baptiſmatis nō exercet̉ niſi vnico elemento ſcꝫ aqua.Similiter nec ſacr̄m ꝯfirmatōnis niſi criſmate. Similit̓nec ſacramentū vnctōnis niſi oleo vnctōnis. Similiter videtur de circūciſione ꝙ non debeat exerceri niſi inſtrumēto vniꝰ generis. aut ergo debuit fieri cultro petrino ⁊ tunchabeo ꝓpoſitum: aut cultro ferreo ⁊ hoc nō videt̉ vt exemplo patet Exo. iiij. vbi dicitur. Tulit ſephora acutiſſimaꝫpetram et circumcidit prepucium filij. Similiter. v. ioſue.vij.et ſic videtur ꝙ eſſentiale erat circumciſioni ꝙ fieret cultro tali. ¶ Prete. cum hoc inſtrumin aptum ſit actuicircumcidendi ⁊ ꝯgruit ſignificatōni. Significat em̄ xp̄mqui petra dicitur quo ſit puirgatio ab omni culpa. Reſtatciſioni hmōi inſtrumento fieriꝙ magis ꝯueniebat circumoꝙ nouacula ferrea: et ita videtur ꝙ hoc inſtrumēto debuit fieri et nō alio. ¶ Contra. vbi precepit dominꝰ. ꝙ abraham circumcideret ſe et alios. qui erant de domo ſua: nullam fecit mentōnem de cultro tali. ex quo videt̉ ꝙ nō eſt eſſentiale circumciſioni ꝙ fiat tali inſtrumento determinate vel tali. Ubi aūt dominus inſtituit ſacramentū baptiſmi inſtituit ꝙ fieret aqua tm̄. iij. Iohā. dicens. Niſi quisrenatus fuerit ex aqua ⁊cͣ. exquo eſſentiale eſt baptiſmatiꝙ fiat aqua ⁊ nullo alio elemento. ¶ Item iudei nō circūcidunt nūc cultro lapideo ſed ferreo. et ꝯſtat ꝙ hoc habēta patribꝰ. vnde andreas. Ipſi iudei non petrinis cultrisvt quidam putant: ſed acutiſſimis nouaculis circūcidūt.Ex hoc patet. ꝙ non eſt eſſentiale circumciſioni ꝙ fiat cuitro petrino. ¶ Quod cōcedimus. vt eniꝫ vult magiſter inſenten. et hugo. Preceptum fuit vt circūciſio fieret de cultris lapideis in ſignū purgatōnis faciende ꝑ xp̄m qui ptra dicitur. j. Corin. x. Petra aūt erat xp̄c. vnde hug. Cultellus de petra factus xp̄m ſignat de quo dicit apl̓us. Petra aūt erat xp̄c de quo ſcriptum eſt. Ecce agnꝰ dei ⁊cͣ. Iteꝫet in ſignum duricie et inobedientie iudeorū. de qua act̄.viij. licet ergo magis ꝯgruebat circumciſioneꝫ fieri hmōiinſtrumento ꝙͣ alio ꝓpter ꝯuenientiam ſignatōnis: nō tamen eſſentiale fuit circūciſioni ꝙ fieret hmōi inſtrumēto.cum auctoritas inſtituentis vel preceptū eius faciat ꝙ aliquid ſit eſſentiale ſacramento. Si obijcitur qd̓. v. ioſue inſtitutū fuit ꝙ fieret tali inſtrumento. Dicenduꝫ ꝙ non eſtverum. quia tūc non fuit inſtituta circūciſio: ſed potiꝰ qn̄dn̄s precepit abrahe ꝙ ſe et alios de domo ſua circumcideret Gen̄. xvij. ¶ Ad illud autē quod obijcitur ꝯtra hoc. dicendū ꝙ inter om̄ia elementa aqua rōne ſuaꝝ ꝓprietatuꝫmaxime corīgruebat ablutioni baptiſmatis vt infra patebit. Hanc aſut ꝯgruentiā ꝯſiderans ꝓuidentia ſaluatorisinſtituit ꝙ aquā et nullo alio liquore baptizaret̉. ſed circumciſio ꝑ quodcunqꝫ fiat inſtrumentum ꝯſimilis figurenec eſt variatio aliqua effectus vel ꝓprietatis in carne velmembro circumciſo. ſiue fiat inſtrumento ferreo ſiue petrino. ꝓpter quod nō ꝯgruebat inſtitui determinate ꝙ hocvel illo fieret. ⁊ iō nō fuit inſtitutū ꝙ ſic vl̓ ſic determinatefieret. Unde neuter modus eſt eſſentialis circūciſioni. diſſimilitudo gͦ eſt in illis quo baptizat̉ et quo circūcideturꝙͣtum ad effectum eoꝝ ei ꝓprietates. ſimiliter eſt diſſimilitudo ꝙͣtum ad ſignificatōeꝫ. qꝛ ꝑ aquā ſignificat̉ gr̄a mūdans que eſt ꝓprius effectus baptiſmi ⁊ intrinſecus ⁊ eēntialis. ꝑ cultrum petrinum ſignificat̉ xp̄c qui eſt generaleprincipiū ⁊ extrinſecū liberatōis a culpa ⁊ a pena. Undeqꝛ eſt cōe ſignatū inſtrumentuꝫ circūcidēdi: ideo nō eſt deeſſentia eiꝰ ſicut eſt aqͣ eſſentiale baptiſmo cuiꝰ ſignificatūeſt ꝓpriū. ¶ Ad illud qd̓ obijcit̉ ſcd̓o de glo. q̄ dicit. ꝙ ī ſanctoꝝ patrū vita ꝯgnoſcimꝰ ꝗd in ſcpͥturis intellige̓ debeamus ⁊cͣ. Dd̓m ꝙ verbū illud nihil facit ad ꝓpoſitū. intellecius eī glo. eſt ꝙ in ſct̄oꝝ patꝝ vita ꝯgnoſcimꝰ ꝗd ī ſcripturis intellige̓ debemꝰ .ſ. ꝙͣtuꝫ ad veritatē vite vel moꝝ. ꝑ hͦem̄ ꝙ videmꝰ ſct̄os talē duce̓ vitā: intelligimꝰ ꝙ talē vitamp̄dicat ſacra ſcpͥtura. ⁊ hͦ pꝫ ꝑ illud qd̓ ſeꝗtur in glo. qd̓ ē.quoꝝ nobis actio aperit: qd̓ in ſuis p̄dicationibꝰ paginateſtamēti dīc. ¶ Ad illud quod obijcit̉. ꝙ ſacr̄m baptiſmivnico tm̄ elemento fit. ſimiliter ⁊ ꝯfirmatō ⁊cͣ. Dicendumꝙ hoc eſt. ꝗa illa quibꝰ exercent̉ hec ſacramenta: ꝯgruentiſſime ip̄is ꝯueniūt res ipſoꝝ ſacramentoꝝ ꝓprijſſime repn̄tando. aqua em̄ hꝫ vim mundificatiuā ⁊ vim rep̄ſſiuaꝫcaloris ⁊ alias ꝓprietates q̄ maxime ſacramento baptiſmatis ꝯgruūt. Sil̓r criſma qd̓ ꝯficitur ex oleo et balſamomaxīe ꝯgruit ſacr̄o ꝯfirmatōnis quo roborat̉ homo ⁊ confortat̉: vt audacͣter ꝯfiteatur fidem xp̄i. per oleum eniꝫ ſignificat̉ infuſio gratie ſpālis ſpūſſancti. ꝑ balſamuꝫ odorbone fame. Non eſt ſic de lapide vel ferro. nō eniꝫ habent