Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

niebat circūciſionē inſtitui ad curatōeꝫ originalis. Itē plus dimittebat̉ de originali fide in circuciſione ꝙͣ fidein ſacrificijs. ergo ſacramēto circūciſionis curabat̉ aboriginali maiori difficultate: mīme ꝯueniebat p̄cedentibus ſuccederet. Rn̄ſio. ꝯgrua fuit inſtitutio circūciſionis. quia fuit ſignū magis euidens curationis originaꝙͣ p̄cedentia. ꝓpter ablatōeꝫ circulalis ſicut vult hugo:inalis circulariter currebat. quia ẜmrem. morbꝰ em̄ origanſel̓. ꝑſona corrūpit naturā natura corrūpit ꝑſonam.tum ꝓpter ablatōeꝫ penalē. quia cum originole ꝯtrahat̉delectatōeꝫ circa mēbrum generatōis circa illa que cuꝫdelectat̉ in oꝑe mēbri illiꝰ. in ablatione paſſione illiꝰbri mēbroꝝ ꝓpinquoꝝ: euidentiꝰ expͥmitur curatio originalis ſacramēto circūciſionis ꝙͣ ſacramētis p̄cedentibus. Ad illud qd̓ primo obijcit̉ dicendū ſacramentū circūciſionis excludit purgatōeꝫ fidem. īmo prioribꝰ ſacramentis preter hoc eſt euidentior curatō ꝙͣ illa: ſuꝑadditmultiplicē vtilitatē. Nota igit̉ multiplici de cauſa inſtituta fuit circūciſio. ſcꝫ in ſignū. in figura. in remedium.In ſignū aūt multiplex. qꝛ in ſignuꝫ fidei interioris. quiaante circūciſionē erant mēbra intꝰ ſola fide vnita. ſꝫ ſacramento circūciſionis vnitas illa exteriꝰ oſtendit̉. Unde hugo. ſub lege naturali qui fideles extiterāt: ſola intus fidevnita fuerat. vt ergo ad interiorē vnitatē ꝯmēdandā exterior ꝯderet̉ eſſet in manifeſto. forma fidei data eſt abrahead omnes ex ip̄o naſcituros: vt primū in illiꝰ forma vnumeſſent qui ex ip̄o naſcerent̉. poſtea vnū fierēt qui in eadeꝫfide ip̄i ſociarent̉. Pret. in ſignū caſtitatis ſeruāde impudicitie reſcindende. ablatio em̄ a mēbro in quo ſolet dominari libido in pudicitiā reſcindēdam figurat. hec ratiohabet̉ in glo. Gen̄. xvij.. iiij. ad Ro. ſuꝑ illud ſignaculuꝫfidei iuſticie. Pret. in ſignū diſcretōis illiꝰ ppl̓i ab alijshec ratio habet̉ in locis p̄dictis ſcꝫ in glo. Gen̄. xvij.. iiij.ad Ro. a dama. Item in figurā multiplicē. qꝛ in figuram ablatōis corruptōnis corꝑalis ꝯtracte ex originali ingenerali reſurrectōne. Pret. in figuram purgatōnis faciende tꝑe gratie xp̄m ſiue baptiſma xp̄i. he cauſe tangūtur in glo. predicta. iiij. ad Ro. Dicit̉ em̄ in glo. ideo precepta fuit circūciſio: quia poſſet melius ſignari per xp̄mtolli originale peccatū. conſequēter ponit ratōeꝫ dicens.Cum prepucio quippe omnis homo naſcit̉: quēadmodum cum originali vel circūciſus prepuciatū gignit traiciēsin illum quo ip̄e iam caruit. ſicut baptizatus in filiū queꝫgenerat carne reatum traicit originis: a quo ip̄e iam libererat. In remediuꝫ originalis vt habet̉ in glo. ſupradicta.iiij. ad Ro. Preter has cauſas ſunt alie. vna eſt certa ſalus paruuloꝝ ſiue certitudo ſalutis eoꝝ. quia ſi parenteseſſent infideles: non purgabant̉ paruuli fide eorum. Aliafuit efficatia purgatōnis ẜm opinionē ponentiū qd̓ opusoperatum diminuebat de corruptione carnis. Ex his patet ſacramentum illud ſequit̉ alia ꝯgrue ſicut quod fuitamplioris vtilitatis. Preter has cauſas alie aſſignantur quare precepta fuit abrahe de quibus infra dicetur. Ex his patet reſponſio ad illud qd̓ ſequitur. quia multiplex fuit vtilitas huiꝰ ſacramenti que non fuit ſacramentorum legis nature. Ad vltimū dicendum licet tantūdimittebat̉ de culpa originali fide in ſacrificijs quātum fide in circūciſione: quia tota dimittebatur vtrobiqꝫ. Probabiliter tamen preſumit̉ plus tollebatur de concupiſcētia originalis fide circūciſione: ꝙͣ fide cum ſacrificijs. etpreter hoc plures accidebant vtilitates ex hoc ꝙͣ ex alio vttactum eſt.Circa ſecūdum.§. ij.quo querit̉ vtrum congruebat remedium dari inferens leſionem ſcꝫ penam. ſic videtur. quia contraria contrarijs curantur tam in materialibꝰ ꝙͣ in ſpūalibus. ergo cuꝫoriginale contrahat̉ ex delectatione accidente opusbri generatōnis: circa illud idem in paſſione illata debꝫcuratio fieri originalis. maxime exiſtente temporedus erat quaſi in etate iuuentutis quādo ꝑſone apte ſuntad onera ſuſtinēda: currēte lege timoris rigoris. Itēiuſticia dei requirit. filius punitur pro peccatis patrisLegitur em̄ Exo. xx. Ego ſum deus fortis zelotes viſitaniniquitatē patrū in filios. Sed conſtat quicqd̓ facit deiuſte facit. ſed originale peccatū non eſt ſolū peccatū parētum. ſed filioꝝ. Parentū em̄ eſt cauſaliter: filioꝝ auteꝫactualiter. ergo remediū curatiouis ab originali iuſte debet eſſe illatiuū pene. maxime exiſtentibꝰ conditionibustemporis legis predictis. Contra. deus non delectat̉in penis noſtris. ergo medicamēta dei debent eſſe ſuauia:non inferentia graues leſiones. Item originale contractum eſt culpa alterius. nullo iure punit̉ aliquis pena ſenſus pro culpa alterius licet pena dāpni: vt em̄ dicit glo. ſuper illud pͣs. Ne tradas me in animas tribulantiū. omnepeccatū in ſuū redit auctoreꝫ culpa plectit ſuos auctores. Item peccato originali debet̉ pena ſenſus. Un̄ paruuli decedentes cum originali puniūt̉ niſi pena dapnieadem ratione nec in vita temporali puniri debēt. Item ſi oportuit hoc ſacramentū dari in tāta violētia leſionequare ſolū in ſanguīs effuſione. Itē ſicut ex culpa alterius ꝯtrahit̉ originale: ſil̓r ex alio debet habere remediumeiuſdem. Unde ꝑuuli ante legē ſanabant̉ in fide parentū.ea ratōne videt̉ in lege ſcripta debeant purgari circūciſionem parentū. Sicut em̄ ꝯtrahūt culpā a parentibꝰ:pro purgatōne eoꝝ debuerūt circūcidi parētes. Itē neqꝫin lege nature neqꝫ in lege euāgelij erat remediū origīalipenale: a ſimili videt̉ nec debuit eſſe in lege ſcripta. velquare ſic. Rn̄ſio. etſi ꝑuulis debet̉ pena ratōe quaꝑſone ſimpl̓r ſunt: debet̉ tamē ratōne qua ꝑſone ex naturatali ſcꝫ ex maſſa peccatrice. Sicut em̄ cōtraximꝰ a primisparentibꝰ naturaꝫ habentē cauſam culpe: ſic habentemreatum pene. vnde. ij. Ephe. Natura ſumus filij ire .i. vindicte ẜm augu. Nota dicit̉ natura. hoc eſt: quia naturācui debebat̉ pena ꝯtraximꝰ ab eo. Ad hoc qd̓ obijciturdeus non delectatur in penis noſtris. Dicendū pena ciparat̉ ad punitum ſic placet deo. Non enim creauitnos ad puniendū. Comparat̉ etiā ad meritum ſcꝫ ad preexiſtente culpam: ſic eſt in ea manifeſtatio iuſticie ordinis. ſic placet deo inꝙͣtuꝫ iuſtus ꝯparat̉ ad finē vel effectum. vtputa iuſtificatōeꝫ rei. ſic placet ei inꝙͣtuꝫ miſericors. Unde in punitōe que eſt via ad iuſtificatōeꝫ: relucet iuſticia miſcd̓ia. ita eſt deo placēs. talis fuit penacircūciſio. ergo delectat̉ in pena inqͣtuꝫ pena ſꝫ inꝙͣtumiuſta. Ad illud qd̓ obijcit̉. nullꝰ punit̉ pena ſenſusculpa alterius. Dicendum hoc veꝝ eſt vbi eſt aliquaꝯmunicatō in culpa. ſimiliter ē hic: qꝛ ꝯmunicamꝰ cumparentibꝰ in culpa: quēadmodū habentes ab eis naturaꝫque eſt cauſa culpe. Ad hoc qd̓ obijcit̉. pct̄o originalinon debet̉ pena ſenſus ⁊cͣ. Dicenduꝫ hoc veꝝ eſt de illaque eſt pena tm̄: nullo purgatoria vel viā ad ſalute.vt illa que eſt in inferno. bene aut debet̉ illi pena vite p̄ſentis: que pōt eſſe via ad ſalutē. Ad illud qd̓ ſubdit̉ paruuli puniūtur in inferno niſi pena dāpni. Dicenduꝫdecreto dei primꝰ homo fuit reus duplicis mortis: preuaricando diuinū p̄ceptū Gen̄. ij. Quacūqꝫ die ꝯmederis. glo.Bede. duplex mors ſignificat̉. aīe deo diſcedēte: qui eſt vita eius. corporis quā in finē vite accepit: ſꝫ ſtatim neceſſita tem moriendi incurrit. pena igit̉ originalis attendit inpena ſenſus: que attendit̉ in pena mortis neceſſitate moriendi. pena dāpni que eſt carentia dei ꝙͣtuꝫ ad eſſe gratie glorie. neceſſitati em̄ moriēdi annexa ſunt incōmodaque patit̉ naturaliter homo ante mortē. ꝓpter quod penaſenſus non patiūtur decedentes poſt mortem in originalitm̄. quia igit̉ decretum dei ꝙͣtum ad penam ſenſus non eſtniſi ad mortem: ea que annexa ſunt obnoxietati mortispena paruuloꝝ terminatur in morte. Ad aliud dicēduꝫ in figuram purgatōnis redemptōnis humane futur ſanguinem xp̄i: inſtitutum fuit ſacramentum hoc effuſione ſanguinis. Unde Origenes ſuper epiſtolam ad Ro.ſcriptum eſt in epiſtola. petri. j. ca. j. Quia redempti ſumꝰ corruptibili p̄cio auri argēti. ſed p̄cio ſanguīs vnige