Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

ſeruāduꝫ. Scd̓o dictū eſt iuſtū bonū ſanctū ex cauſa aliqua vt ex dictis patꝫ. ideo ad tempꝰ eſt lex talis ſcꝫexiſtēte cauſa ex qua talis eſt qua ceſſante ceſſare debꝫ. vn̄augu. li. de. q. no. ve. teſta. dicit de lege cerimoniaꝝ. nonfuit ab initō ſꝫ ex cauſa data ad tempꝰ eſt: vt adueniēte ſaluatore ceſſaret lex. Ad hoc quod obijcit̉ poſtea de legeꝯtinebat p̄cepta cerimonias que ſeruāda erāt cūctis diebus illiꝰ populi. dicendū ſeruanda erant imꝑpetuo tꝑisſeruitutis. quo aduſqꝫ veniret illi qui manumitteret eos aſeruitute liberaret ab onere vel ſicut lex quodāmō eadeꝫfuit legi: ita ſacramēta quodāmō eadē ſacramētis. ita inobſeruādo legē euāgelicā ſeruat̉ lex moyſi ſpūalit̓. ita inobſeruādo ſacramēta euāgelica ẜuant̉ legalia ſpūaliterita altero iſtoꝝ modoꝝ dicit̉ lex eſſe ineternū. ẜm aug. aūtdicit̉ gratū quod rn̄det habere duplicem ſignificatōeꝫ. ſcꝫeterni tꝑalis. eomon tꝑale vel eternū ſignificat. Adillud quod obijcit̉ de lege que hereditarie data erat. Dicendum eſt hoc eſt intelligendū ratōne legis ſpūaliter intellecte. Sicut ppl̓us iſraheliticꝰ deficit: ita nec lex ſpūaliter intellecta. hoc intelligit̉ illd̓ Math̓. v. Iota vnūaut vnus apex non p̄teribit a lege donec oīa fiant. Adqd̓ obijcit̉. xp̄c ſoluit nec aliꝰ: dicendū ē. ſolue̓ ſicuthabet̉ in glo. eſt male intellige̓ vel diminuere de vero intellectu: vel facere qd̓ recte intelligit̉. hoc xp̄c ſoluit. Soluere aūt alio dicit̉ dare intellige̓ quod in quibuſdam obſeruet̉ ad lr̄am. ẜm hoc dicit aug. in. q. ve.teſta. Soluit ſabbatū ſaluator: ſꝫ ſine p̄iudicō dati ſabbatiſoluit inquā ẜm intellectū iudeoꝝ. Ille aūt dicit̉ ꝓprieſoluere: qui legeꝫ impleret ſpūaliter ſicut legiſlatorintellexit. qui v̓o ſeruat in quibuſdā lr̄aliter dicitur ſoluere: quia lator legis ſic intellexit nūc eſſe ſeruanda. vnde in matheo. Miſericordiā volo ſacrificium. ad oſtendēduꝫ verū ſacrificiū ſpūale. qd̓ vult dn̄s ſemꝑ voluit. illud aūt tꝑe ſuo: etſi abſolute tn̄ ꝯꝑatiue. Ad illud quod obijcit̉ de maledictōe. dicendū eſthoc intelligit̉ ratōe moraliū ſimpl̓r. ratōe v̓o alioꝝ: ſi ſpūaliter obſeruet̉. Ad hoc qd̓ obijcit̉ debuerūt manere ratōne ydemptitatis fidei. Dicendū eſt. licꝫ fides ſimpliciter ſit eadē quia qui credebat̉ venturꝰ: credit̉ veniſſe: ſic tamē oīno ſacramēta eadē. ſꝫ in hoc eſt ꝯueniētia.ſicut indicabāt venturū: iſta indicāt ip̄m veniſſe. ſuntſigna eadem licet ad vnū ideꝫ vel ad vnū referant̉. Adaliud dicendū. ſacramēta legalia recte data erāt ut proſuo tꝑe ſeruarent̉. ideo pro illo tꝑe quo data ſunt:oportuit vt mutarent̉. Ad aliud dicēdum ſacramentapic intellecta obẜuanda fuerūt pro illo tꝑe quo ducebantad veritatē. Cum aūt manifeſta eſt veritas: iam ſunt neceſſaria ſicut habet̉ in glo. ſuꝑ illud. Sacrificiū oblatōꝫnoluiſti ſupple poſtꝙͣ veritas eſt exhibita. tādiu em̄ fuitmiſſor: donec daret̉. Si aūt intelligat̉ alio habenda.eſt ratōne ſacramētoꝝ euāgelicoꝝ que eorūdem dicūt ꝯpletionē. Ad aliud v̓o dicendū. illa auctoritas ſuꝑ illudpͣs. ⁊cͣ. intelligit̉ determīate de ſacramētis legalibꝰ: ſedgeneraliter ſacramētis. vt ſint neceſſaria ſacramēta quedata ſunt in remediū: ꝙͣdiu duret tempꝰ remedij. Ad aliud. ſacramēta legalia nūc ſunt ad teſtificandū non adobẜuandū: ideo ſicut teſtimonia legunt̉ in ſcriptura: ſed p̄cipiūtur obẜuari. Ad aliud v̓o dicendū eſt. eſtſimile vſqꝫquaqꝫ inter penitētiam matrimoniū alia ſacramenta veteris legis noue. quia hec aliquo ſūt eadem licet ꝯpletiora: illa v̓o differētia ſūt tanꝙͣ ꝓpria ſignarei future que iam aduenit. Ad aliud dicendū. mutatio ſacramentoꝝ oſtendit deū eſſe mutabilē vel eiꝰ volūtatem: ſꝫ ab ip̄o vel eiꝰ volūtate varij ꝓcedūt effectus: ẜmꝯgruentia ſalutis ſiue neceſſitatis humane. Nec oportuitſtatim dari illa ſacramēta que nūqͣ mutarent̉. illa ſuāefficaciā acceperint ex p̄ſentia ſaluatoris. vnde hoc idē eſtqd̓ querere quare a principio humani generis fuit datus ſaluator: hoc eſt verbū incarnatū. cuiꝰ ratio ſupra reddita eſt. Ad aliud dicendū. aliter eſt de p̄ceptis moralibus de ſacramētalibꝰ. Moralia em̄ ſcripta ſunt ī cordetanꝙͣ ſemꝑ faciēda: ſacramētalia v̓o quia ſignificatiua reſpectu tꝑis determīati in quo veritas exhibebat̉. Ad aliud v̓o dicendū. licet exp̄ſſe oſtenderit termīatōeꝫ cerimonialiū ip̄e ſoluator tanꝙͣ ſoluēs ea: dedit tn̄ intellig illa que effectū habuerūt pleniorē. ſicut baptiſma terminari circūciſionē. euchariſtiā ſacramētū agni typicApl̓i aūt ꝯuocato ꝯcilio ip̄e paulꝰ manifeſte oſtēderūtqd̓ em̄ miniſtrū datuꝫ fuit: hoc filiū potuit mutariillos qui a filio auctoritatē acceperūt. Ad aliud dicēdūeſt ſacramēta legalia ad p̄mordia fidei ꝑtinebant. ſꝫ duplex eſt pͥmordiū fidei. intrinſecū extrinſecuꝫ. Conſūmatio v̓o fidei tollit primordiū intrinſecū fidei: ſꝫ extrinſecum pōt tollere eo dat̉ ꝑfectius. ad hoc em̄ erat principium vt duceret ad ꝑfectius. Ad aliud dicendū. ſacramenta legis noue dicūtur addi ſuꝑ ſacramēta legis veteris ad hoc vt hec illa maneāt: ſꝫ oſtendat̉ efficacia maior in ſacramētis euāgelicis. Nec eſt ſimile de illis qui credebant imꝑfecte: cum addit̉ eis ꝑfectio. Ad vltimū dicendum. ſacrificia tm̄ inſtituta erant vt tolleret̉ occaſio ydolatrie in iudeis: ſꝫ in ſignū rei future. nec datur occaſio erroris manicheis ꝓpter eoꝝ ceſſatōeꝫ. em̄ poſuerunt deū bonū deum malū. aliūde ſumpſit originē. in augmentū aūt ſui erroris ad hoc deuenerūt vt dicerent aliūdeū eſſe veteris teſtamēti aliū noui.Ayticulus ſecūdusOnſequēter dicendū eſt de cauſa ceſſatōnis legaliū ſacramētoꝝ. vtꝝ fuerit aduētū xp̄i: au paſſionē: aut publicatōeꝫ euāgelij. autiper xp̄m videt̉ illud ad Ro. x. finis legis xp̄c ad iuſticiāomni credēti. aduētus eiꝰ cum eſſet finis legis ſacramēta ad legem ꝑtinebāt? reſtat finis fuit ſacramētorum. Item aduētuꝫ eiꝰ: videt̉ Ro. x. in glo. Cultꝰ iudeoab aduētu xp̄i eſt impietas. Item ſuꝑ illud pͣs. Qm̄ ſi voluiſſes ſacrificiū. glo. videbat ꝓph̓a tempꝰ gratie quo hec figuratiua ceſſarent. Item ſuꝑ illud. Sacrificiū oblatōeꝫ⁊cͣ. ẜm aliā lr̄am corpꝰ aptaſti mihi. Exquo accipit̉. perincarnatōeꝫ facta fuit ceſſatio. glo. ip̄o veniente: noluit eaque erant figura. aūt fuit ceſſatō aduētuꝫ eiusin carne ptꝫ hoc. ip̄e circūcidi voluit. qd̓ eſſet ſi iaꝫcircūciſio ceſſaſſet. Pret. tꝑe apl̓oꝝ cucurrit circūciſio:eccatū tūc: oīno ceſſauerat. Pret. diſcipuli parauerūt dn̄o paſcha ſcꝫ agnū typicū. in quo oſtēdebat̉ ceſſauerat obẜuatō eoꝝ. Pret. dn̄s dixitleproſo curo Math̓. viij. Uade oſtende te ſacerdotioffer pro eidatōe ⁊cͣ. ergo nonduꝫ ceſſauerāt ſacrificiaerant ſacramēta. ibi glo. Mittit ad ſacerdotes ne legē frāgere videret̉. Itē oſtendit̉ ceſſatō fuit ſacramentoꝝ legaliuꝫ paſſionē xp̄i. Dicit̉ em̄ Col̓. ij. ſuꝑ illud delēs qd̓iduerſuꝫ nos erat cirographū. omnia ſacrificia carnaliain oblatōe agni veri ſunt adimpleta. Itē Iſa. j. ſannem vituloꝝ thauroꝝ arietū nolui ⁊cͣ. glo. on̄dit ꝓptegnatū ad tempꝰ ſuſtinuiſſe: vero ſacrificō īpleto nihiloreputaſſe. aūt ceſſauerūt paſſionē: apparet apl̓us circūcidit thimotheū. ſic̄ habet̉ ī Act̉. xvj. autē feciſſet: ſi circūciſio oīno euacuata fuiſſet. Sil̓r dīc apoſtolus ad Ro. Circūciſio ꝓdeſt ſi legē obſerues. ſꝫ illo mcircūciſio obeſſet ergo ceſſauit circūciſio paſſionē xp̄i Pret. diſcretō mūdoꝝ īmundoꝝ poſt paſſionē xp̄i durauit. reſtat ergo cerimonialia ſtatim ceſſauerunt inpaſſione xp̄i. Item querit̉ vtꝝ ceſſatio fuerit poſt publcationem euāgelij. quod videt̉ hoc qd̓ dicit̉. viij. Iudithſuꝑ illud. Mortuꝰ eſt vir eiꝰ manaſſes. glo. veniente xp̄oſole euāgelij creſcēte in mūdo: omnis illa obẜuatō ceſſaui qͣſi vilis meſſis collectō cito trāſijt. Itē ad Heb̓. vij. ſuper illd̓ reprobatō mādati ⁊cͣ. glo. Quiſꝗs xp̄ianoꝝ ea celebrare voluerit ( loꝗt̉ de ſacͣmētis legalibꝰ) qͣſi ſoneres eruēs: non erit pius baiulꝰ corꝑis ſꝫ impiꝰ ſeviolator. Reſtat ergo ſacramētoꝝ obſeruatō oīno ceſſauit euāgelij publicatōneꝫ. Pret. ſuper illud Numerixxvij. dabis ei p̄cepta. glo. Si ſacrificia inſtituta legalia