Druckschrift 
4 (1482) In hac quarta pte summe Alexandri
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

īmo lex libertatis ſcꝫ euangelica. Unde augu. contra fauſtum. Prima ſacramenta que obſeruabant̉ in lege: p̄nunciatiua erant xp̄i venturi. que cuꝫ ſuo aduentu xp̄c impleſet: ablata ſunt. ideo ablata: quia impleta. em̄ venitſoluere ſed adimplere. alia ſunt inſtituta virtute maioravtilitate meliora. actu faciliora. numero pauciora. tāꝙͣ iuſticie fidei reuelata in libertatē vocatis filijs dei iugo ſe:uitutis ablato: qd̓ duro carni dedito populo ꝯgruebat. Alia eſt ratio quia data fuit ꝙͣtum ad legalia ꝓpter alid̓quo habito ceſſare debuit. Unde Iſa. j. Sanguinē vitulorum nolui. glo. p̄terito vtens oſtendit ſe nūꝙͣ ſacrificia iudeoꝝ amaſſe: ſed ꝓpter ſignatū ad tempꝰ ſuſtinuiſſe. veroſacrificio impleto pro nihilo reputaſſe. Alia ratio ē amotio multiplicis erroris. Unus eſt crederet̉ deꝰ delectariin ſacrificijs carnalibꝰ. vnde Iudic̄. xj. Tranſiuit Ieptoad filios. glo. fuit hec cauſa vtilis cur alia mutarētur. necmodo iubent̉ ſed ꝓhibent̉ offerri: ne vere ẜm carnalē affectum deū delectari putaremꝰ. Aliꝰ eſt adhuc credereturxp̄c nondū veniſſe: ſꝫ adhuc venturꝰ vt illa prenūciabāt. vn̄augu. contra fauſtū. Si celebratōnes que figure erāt p̄nūciantes futura adhuc a xp̄ianis fierent: nihil ſignificaret̉niſi nondū veniſſe qui dudū figuris p̄nūciabat̉. aut nōdūvenit. aut ſi iam venit: ſuꝑflue fallacit̉ p̄nūciat̉. Terciꝰ crederent̉ magis accepta deo eſſe ſignificantia ꝙͣ ſignificata .i. cerimonialia legis ꝙͣ illa que illis fuerūt ſignificata. Unde aug. xj. de ciui. dei. ideo ſacrificia mutāda erantoportuno certoqꝫ tꝑe: ne ip̄i deo deſiderabilia vel certe innobis acceptabilia ac potiꝰ que ſignificata ſunt crederētur. Alia ratio eſt illa fuerūt p̄nūciatiua xp̄i. Unde īaduentu eiꝰ ceſſare debebant: ſicut ceſſat p̄conizatō in aduentu p̄conizati. Unde augu. contra fauſtū. Prima ſacramenta que obſeruabant̉ celebrabant̉ ex lege: p̄nūciatiuaerant xp̄i futuri. que cum ſuo aduentu xp̄c impleſſet ablata ſunt. ideo ablata: quia impleta. ſicut habet̉ in glo. ijCorin. iij. Si miniſtratio mortis ⁊cͣ. Ueniente imꝑatorees tollunt̉ de medio. ibi ſpectatur imago vbi imꝑator eſt. Item alia ratio fuit munificentia ſaluatorisexiſtentis in carne. ꝯueniebat em̄ vt copioſius dona regiadaret aſſiſtens p̄ſens in carne: iam familiaris īmo frat̓effectus. vnde Greg. ẜm incremēta tempoꝝ creuit ſcientiaſpūaliū patrū. quāto viciniores ſaluatoris aduentui extiterunt: tāto miſteriū ſalutis pleniꝰ ꝑceperūt. poſt eſtdubium quin his qui p̄ſentes fuerūt. multo ampliꝰ cōtulerit rerum ipſaꝝ exhibitio atqꝫ p̄ſentia exhibentis. ꝓpterhoc dicit hugo. Que tꝑe poſteriora fuerunt effectu gratieſpūalis digniora inueniūtur. Alia ratio fuit ne eoꝝ duratio eſſet cauſa excluſionis fidei euāgelice. vnde glo. Orige. ſuꝑ illud Nūeri .xxvij. dabis ei p̄cepta. ſi ſacrificia inſtituta legalia vſqꝫ in p̄ſens māſiſſent: euāgelij fideꝫ excluſiſſent. Sex ratōnes ſunt in vniuerſo. ſcꝫ honoris diſpoſitio. ſignificatōnis adimpletō. erroris amotō. p̄nūciatiſentia. aſſiſtētis munificentia: fidei euāgelice ꝑmanētia. Ad hoc qd̓ obijcit̉ Iota vnū ⁊cͣ. Dicendū non dicity hec trāſibunt ſimpl̓r: ſꝫ tranſibūt donec oīa fiāt.leri autē ſiue impleri dicit̉ dupliciter. Uel ad lr̄am: et ſicadimplent̉ moralia. Uel ſpūaliter: ſic cerimonialia. Unde glo. ibidem. remanebit quin impleant̉. vel imperfecta ꝑficiant̉ ſignificatiua impletōne ꝯſument̉. Ad aliud dicendū. ſicut dicit glo. Soluere eſt agere recteintelligit. Unde dicendū duplex eſt intellectꝰ legis. Rectus qui eſt intellectꝰ ip̄ius legis: rectꝰ qui eſt ip̄oꝝ iudeoꝝ. Intellectꝰ datoris fuit ſpūalis: ꝙͣtuꝫ ad quē fuit ſemper lex obſeruāda ceſſanda. lr̄alis ꝙͣtum ad queꝫ fuitobſeruāda ad tempꝰ ſcꝫ vſqꝫ ad tempꝰ xp̄i. Intellectꝰ iudeorum eſt lr̄alis ẜm quē intelligūt ip̄aꝫ ſemꝑ eſſe obẜuandāUnde licet obẜuet̉ a xp̄ianis ẜm lr̄aꝫ: ꝓpter hocſoluit̉: qꝛ ſoluere eſt agere qd̓ recte intelligit̉. Ip̄i v̓o recte intelligūt debere obẜuari ẜm intellectū ſpūalē:ẜm lr̄alē ſicut iudei recte intelligētes. hoc pōt haberiab augu. li. q. no. pe. teſta. ponēs ibi exemplū de p̄ceptode ſabbato dicens. Soluit ſane ſabbatū ſaluator: ſed ſinep̄iudicio dati ſabbati. Cum em̄ ſabbati iam tempꝰ ceſſaretiudei ſabbatum adhuc manere aſſerūt: ſaluator ſabbatisoꝑans ẜm ſenſuꝫ iudeoꝝ ſabbatum ſoluebat. Ad aliuddicendū. duplex eſt veritas. ꝓmiſſionis exhibitōis. inobſeruātia cerimonialiuꝫ fuit veritas ꝓmiſſionis: ſicutveritas in figura. In lege xp̄i eſt veritas exhibitōnis. Ueritas aūt exhibitōnis implet veritatē ꝓmiſſionis hec impletio eſt euacuādo illā vt erat ꝓmiſſionis. ſꝫ ꝯplendo illāque eſt exhibitōnis. hoc pōt haberi in glo. ſuꝑ illud. Sacrificiū oblationē noluiſti. glo. ſacrificiū qd̓ de aīalibusfiebat oblatōeꝫ que erat de alijs rebꝰ. vt de ſimila thure oleo noluiſti vlteriꝰ poſtꝙͣ veritas eſt exhibita. vt em̄venit res noluit deus legalia que erant quaſi vmbra promittentia. tādiu eſt ꝓmiſſor donec det vt dedit. mutat v̓buꝫ dicit dabo: ſꝫ dedi. ip̄o ergo veniente: ſoluit ea que eiuserant figura. In natali dn̄i cantat̉ miſſa de ꝓmiſſione. ſcꝫlux fulgebit: nec repetit̉. poſt de ꝓmiſſionis exhibitōne ſcꝫpuer natus eſt nobis. qd̓ iterat̉ poſtea. Ecce verboꝝ mutatio. ibi em̄ eſt de futuro ꝓmiſſio. hic de iam nato gratiarūactio. hec glo. Hec igit̉ verbi mutatio eſt duplicis veritatis inſinuatio. Quod igitur dicit̉ veritas domini manetineternū. hoc verum eſt: ſed ſub eadem differentia veritatis. quia quādoqꝫ vt eſt veritas ꝓmiſſionis: quādoqꝫ vteſt veritas exhibitōnis. Ad aliud dicendū. iudicialialegis noue maioris ꝑfectōnis ſunt ꝙͣ veteris ꝙͣtuꝫ ad eaꝑtinent ad iuris rigorem equitatē diſpenſatōeꝫ. ꝙͣtūt ad ea que ꝑtinent ad rigorē ꝑfectior eſt: quia plene indulget. ꝙͣtum aūt ad ea que ꝑtinent ad equitatē: quia ſuꝑerogat patientiā. ꝙͣtum ad ea que ad diſpenſationē: quiaſuꝑerogat beneficentiā. Ad hoc igitur oſtendit̉ in exemplis ꝓpoſitis. iudicialia legis erant perfectiora iudicialibus euangelij. Dicendū non eſt verum. Ea aūt iudicia que exercent̉ in foro eccleſie: exercent̉ ẜm ꝑfectōeꝫeuangelij. ſed potius diſpenſatorie ex ꝓmiſſione. ꝑmittiem̄ ꝑfectio euangelij talia fieri. ſcꝫ repetitōnes contentōnes punitōnes ꝓpter repreſſionē maloꝝ ſolaciuꝫ infirmorum. vnde. v. math̓. Qui vult tecū ꝯtendere in iudicio tunicā tuā tollere: dimitte ei palliū. ibi glo. licet infirmis ſua repetere. Quāta aūt ſit ꝑfectio euangelij ꝙͣtuꝫ adiudicialia patet Math̓. v. Ad hoc quod obijcit̉ de cerimonialibꝰ. dicendū eſt vtilitatē recordatōnis ſufficient̉aſſequi poſſumus. legem moyſi aſpiciendo legendo ſineomni obſeruantia. ꝓpter quod illa obſeruare oportet.Unde augu. contra fauſtū. Priori populo multa taliatm̄ audiendo. verūetiam facienda ſiue obſeruanda p̄ceptaſunt. Tempꝰ em̄ erat quo tm̄ dictis verū etiā factis probari oportet ea que poſteriori tꝑe fuerant reuelāda. quibꝰ xp̄m atqꝫ in xp̄o reuelatis fidei gentiū onera obſeruationum ſunt impoſita: ꝓphetie tamē auctoritas eſt ꝯmēdata vnde remāſerūt ſolū ꝙͣtuꝫ ad auctoritatē ſignificādi vtin eis poſſet homo legere intelligere: ſꝫ ꝙͣtuꝫ ad auctoritatem obſeruādi. Dicenduꝫ ergo quo ad obiecta de cerimonialibꝰ. lectio intellectꝰ cerimonialiū vtilit̓ mouent ratōnalem mentē illoꝝ figuratōeꝫ ad memoriā reducunt. Unde eſt ꝓpter hoc obſeruātia eoꝝ neceſſaria. Ad aliud dicendū. que dictabat lex ſcripta erāt neceſſaria hūane ꝓmotōi. igit̉ manere debuerūt. Dicēdūſequit̉ ꝓpter cauſas p̄dictas. nec in eoꝝ ceſſatōne aliqd̓ deperijt hūano ꝓfectui: qꝛ oīa illa meliꝰ ꝑfectiꝰ dictat lextie. vt ptꝫ ex augu. ꝯtra fauſtū qui dicit. loco legaliūalia ſunt inſtituta v̓tute maiora. vtilitate meliora. actu faciliora. nūero pauciora. Ad alid̓ dicēdū. ī pluribꝰ locis ſcpͥture inſinuat̉ debe̓ ceſſare legalia v̓bis ꝙͣ factis.verbis. xj. mat̉. Oēs ꝓphete lex vſqꝫ ad ioh̓em. Hiero. adalgaſiā. ioh̓es ꝓph̓aꝝ ſit finis legis: ſꝫ ille ꝗ̄ ioh̓isteſtīonio p̄dicatꝰ ē. Itē. ix. math̓. ē opꝰ valētibꝰ medicꝰſꝫ male habētibꝰ. Eūtes diſcite. quid ē. miſcd̓iaꝫ voloſacrificiū. vt ptꝫ ibi ex glo. Male habentes dicunt̉ quiſcientia victi: ex lege ſꝫ ex gratia querūt iuſtificari. Un̄vult dicere. talibꝰ neceſſaria eſt lex gratie ſiue miſericordie: moyſi que eſt lex ſacrificioꝝ. Itē. xij. mat̉. Si autē